Η τεχνολογία έχει μεταμορφώσει την καθημερινότητά μας, όμως η συνεχής χρήση κινητών, υπολογιστών και άλλων ψηφιακών συσκευών φαίνεται ότι έχει και ένα λιγότερο ορατό κόστος: τη σταδιακή επιβάρυνση της φυσικής κατάστασης.
Οι πολλές ώρες μπροστά σε οθόνες, η περιορισμένη κίνηση, η κακή στάση σώματος και οι επαναλαμβανόμενες μικρές κινήσεις των δακτύλων και των καρπών συνδέονται όλο και περισσότερο με μυοσκελετικά προβλήματα, κόπωση και διαταραχές της όρασης.
Οι επιπτώσεις δεν εμφανίζονται απαραίτητα από τη μια ημέρα στην άλλη. Συχνά συσσωρεύονται σταδιακά και γίνονται αντιληπτές όταν η ενόχληση έχει ήδη εγκατασταθεί.
Τα χέρια δουλεύουν περισσότερο αλλά γυμνάζονται λιγότερο
Η συνεχής χρήση πληκτρολογίου, ποντικιού και smartphone μπορεί να δημιουργεί την αίσθηση ότι τα χέρια βρίσκονται διαρκώς σε κίνηση.
Στην πραγματικότητα, όμως, πρόκειται κυρίως για μικρές και επαναλαμβανόμενες κινήσεις που δεν προσφέρουν πραγματική μυϊκή ενδυνάμωση.
Αντίθετα, μπορεί να επιβαρύνουν συγκεκριμένους τένοντες και αρθρώσεις, ιδιαίτερα στους καρπούς, στους αντίχειρες και στα δάκτυλα.
Παράλληλα, όταν μεγάλο μέρος της καθημερινότητας περνά καθιστό μπροστά σε μια οθόνη, οι μεγαλύτερες μυϊκές ομάδες του σώματος χρησιμοποιούνται λιγότερο.
Το παράδοξο της ψηφιακής ζωής είναι ότι τα δάκτυλα μπορεί να κινούνται ασταμάτητα, ενώ το υπόλοιπο σώμα παραμένει σχεδόν ακίνητο.
Μειώνεται η δύναμη λαβής
Ένα από τα ζητήματα που απασχολούν τους ειδικούς είναι η δύναμη λαβής.
Η ικανότητα να πιάνουμε, να σηκώνουμε και να κρατάμε αντικείμενα εξαρτάται από την καλή λειτουργία μυών, τενόντων και αρθρώσεων στα χέρια και στους πήχεις.
Όταν η καθημερινότητα περιορίζεται σε οθόνες αφής και ελαφριές κινήσεις, το σώμα δέχεται λιγότερα ερεθίσματα που απαιτούν πραγματική δύναμη.
Σε βάθος χρόνου, η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας μπορεί να συμβάλει σε μειωμένη μυϊκή αντοχή και σε αίσθημα αδυναμίας.
Ο αυχένας πληρώνει το κινητό
Ιδιαίτερα χαρακτηριστικό είναι το λεγόμενο text neck, η στάση που υιοθετούμε όταν κοιτάζουμε για μεγάλα χρονικά διαστήματα προς τα κάτω στην οθόνη ενός κινητού.
Όσο περισσότερο γέρνει το κεφάλι προς τα εμπρός, τόσο αυξάνεται η μηχανική επιβάρυνση στον αυχένα και στους ώμους.
Με τον χρόνο μπορεί να εμφανιστούν πόνοι, δυσκαμψία, πονοκέφαλοι και ενόχληση στην πλάτη.
Η κακή στάση δεν είναι επομένως μόνο αισθητικό ζήτημα. Μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο καταπονείται ολόκληρη η σπονδυλική στήλη.
Οι οθόνες και η θολή όραση
Ένα δεύτερο μεγάλο πρόβλημα αφορά τα μάτια.
Η πολύωρη εστίαση σε κοντινή απόσταση συνδέεται με ψηφιακή καταπόνηση της όρασης, η οποία μπορεί να προκαλέσει θολή όραση, ξηροφθαλμία, πονοκέφαλο και δυσκολία εστίασης.
Όταν κοιτάζουμε μια οθόνη, τείνουμε επίσης να ανοιγοκλείνουμε τα μάτια μας λιγότερο συχνά.
Αυτό μειώνει τη φυσική ενυδάτωση της επιφάνειας του ματιού και μπορεί να εντείνει την αίσθηση ξηρότητας ή καύσου.
Η μυωπία αυξάνεται στους νεότερους
Ιδιαίτερη ανησυχία υπάρχει για τα παιδιά και τους εφήβους.
Η αύξηση του χρόνου που περνούν σε κοντινές δραστηριότητες, σε συνδυασμό με τη μείωση του χρόνου σε εξωτερικούς χώρους, έχει συνδεθεί με την αυξανόμενη συχνότητα της μυωπίας διεθνώς.
Οι επιστήμονες δεν αποδίδουν το φαινόμενο αποκλειστικά στα smartphones ή στους υπολογιστές.
Η συνολική αλλαγή του τρόπου ζωής φαίνεται να παίζει καθοριστικό ρόλο, με τις πολλές ώρες σε εσωτερικούς χώρους και τη συνεχή κοντινή εστίαση να θεωρούνται σημαντικοί παράγοντες.
Η τεχνολογία μας κάνει πιο καθιστικούς
Πέρα από τα μάτια και τα χέρια, η μεγαλύτερη επίπτωση μπορεί να είναι απλώς η ακινησία.
Εργασία, επικοινωνία, ψυχαγωγία, αγορές και πολλές καθημερινές υπηρεσίες μπορούν πλέον να πραγματοποιηθούν χωρίς σχεδόν καμία μετακίνηση.
Αυτό σημαίνει λιγότερα βήματα, λιγότερο περπάτημα και μικρότερη συνολική ενεργειακή δαπάνη μέσα στην ημέρα.
Η καθιστική ζωή συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο αύξησης βάρους, μεταβολικών διαταραχών και καρδιαγγειακών προβλημάτων.
Η απώλεια μικρών καθημερινών κινήσεων
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την οργανωμένη άσκηση.
Σημαντικό μέρος της φυσικής δραστηριότητας προερχόταν παραδοσιακά από μικρές καθημερινές κινήσεις: περπάτημα μέχρι ένα κατάστημα, ανέβασμα σκάλας, μεταφορά αντικειμένων ή χειρωνακτικές δουλειές.
Η τεχνολογία έχει περιορίσει πολλές από αυτές τις δραστηριότητες.
Ακόμη και μικρές αλλαγές, όταν επαναλαμβάνονται καθημερινά για χρόνια, μπορούν να επηρεάσουν τη συνολική φυσική κατάσταση.
Τι μπορούμε να κάνουμε
Η λύση δεν είναι φυσικά η εγκατάλειψη της τεχνολογίας.
Το ζητούμενο είναι η χρήση της να συνοδεύεται από συνειδητές κινήσεις που περιορίζουν τις επιπτώσεις.
Μικρά διαλείμματα από την οθόνη, συχνές αλλαγές στάσης, περπάτημα μέσα στην ημέρα και ασκήσεις ενδυνάμωσης μπορούν να κάνουν σημαντική διαφορά.
Για τα μάτια, ένας απλός κανόνας είναι να κοιτάζουμε ανά τακτά διαστήματα ένα μακρινό αντικείμενο ώστε να μειώνεται η συνεχής κοντινή εστίαση.
Το πρόβλημα είναι η υπερβολή, όχι η ίδια η συσκευή
Η τεχνολογία από μόνη της δεν αποδυναμώνει το σώμα ούτε καταστρέφει αυτομάτως την όραση.
Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν αλλάζει σε τέτοιο βαθμό τις καθημερινές μας συνήθειες ώστε η κίνηση να γίνεται εξαίρεση και η οθόνη να καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας.
Η μεγαλύτερη πρόκληση της ψηφιακής εποχής ίσως δεν είναι να χρησιμοποιούμε λιγότερη τεχνολογία, αλλά να μην επιτρέψουμε στην ευκολία που μας προσφέρει να αφαιρέσει από το σώμα τις κινήσεις και τα ερεθίσματα που χρειάζεται για να παραμένει λειτουργικό.
Πηγή: Pagenews.gr