Ο Αντώνης Σαμαράς δεν έχει ακόμη ανακοινώσει νέο κόμμα.
Όμως πλέον δεν πρόκειται για ένα σενάριο που υπάρχει μόνο στα πολιτικά παρασκήνια.
Οι δημόσιες παρεμβάσεις του πρώην πρωθυπουργού, η ολοένα σκληρότερη κριτική προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η επιμονή του στα εθνικά ζητήματα και η προσπάθειά του να εμφανίσει τη σημερινή Νέα Δημοκρατία ως ιδεολογικά απομακρυσμένη από την ιστορική της βάση έχουν δημιουργήσει κάτι που πριν από λίγους μήνες δεν υπήρχε:
έναν διακριτό πολιτικό χώρο με σαμαρικό πρόσημο.
Και αυτός ο χώρος δεν φιλοδοξεί απαραίτητα να κερδίσει τις επόμενες εκλογές.
Μπορεί όμως να αποδειχθεί αρκετά ισχυρός ώστε να αλλάξει ολόκληρη την εκλογική αριθμητική.
Το μήνυμα Σαμαρά είναι πλέον καθαρό: «Αυτή δεν είναι η Νέα Δημοκρατία που γνώριζα»
Η σύγκρουση με το Μέγαρο Μαξίμου έχει πάψει να είναι προσωπική.
Ο Σαμαράς επιχειρεί να της δώσει ιδεολογικό περιεχόμενο.
Σε πρόσφατες παρεμβάσεις του έχει κατηγορήσει την κυβέρνηση για υπερβολικά ήπια στάση απέναντι στην Τουρκία, για λανθασμένη διαχείριση κρίσιμων θεσμικών ζητημάτων και για απομάκρυνση από τις παραδοσιακές αναφορές της Κεντροδεξιάς.
Τον Μάιο επιτέθηκε με ιδιαίτερη σφοδρότητα στον Μητσοτάκη για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τις υποκλοπές, προειδοποιώντας ότι η τουρκική «Γαλάζια Πατρίδα» δεν είναι απλώς ρητορική αλλά πολιτική που εξελίσσεται σε πράξεις.
Λίγες εβδομάδες αργότερα, στο Ηράκλειο, υποστήριξε ότι υπάρχει μεγάλο «κενό εκπροσώπησης» στην Κεντροδεξιά, εκτιμώντας ότι περίπου δύο εκατομμύρια ψηφοφόροι έχουν απομακρυνθεί από τα υπάρχοντα κόμματα.
Η στόχευση είναι προφανής:
να εμφανιστεί ο ίδιος ως εκφραστής εκείνων που θεωρούν ότι η Νέα Δημοκρατία του Μητσοτάκη μετακινήθηκε πολύ προς το κέντρο.
Το ιδεολογικό τρίπτυχο είναι ήδη ορατό
Αν προχωρήσει σε νέο κόμμα, ο πυρήνας της πολιτικής του ταυτότητας δύσκολα θα αποτελέσει έκπληξη.
Θα στηριχθεί σε τρεις μεγάλους άξονες:
πατριωτική δεξιά, κοινωνικός συντηρητισμός και σκληρή γραμμή απέναντι στην Τουρκία.
Σε κοινωνικά ζητήματα, ο πρώην πρωθυπουργός έχει επιτεθεί στη λεγόμενη «woke ατζέντα», έχει συγκρουστεί με την κυβέρνηση για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών και επιχειρεί να συνδέσει την πολιτική του πλατφόρμα με την παραδοσιακή οικογένεια, την Ορθοδοξία και την εθνική ταυτότητα.
Δεν είναι τυχαίο ότι στην παρασκηνιακή συζήτηση γύρω από πιθανές προσχωρήσεις εμφανίζεται ως βασική διαχωριστική γραμμή η στάση απέναντι στον νόμο για την ισότητα στον πολιτικό γάμο.
Αυτό δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως ως τυπικός όρος συμμετοχής σε μελλοντικό κόμμα.
Περιγράφει όμως πολύ καθαρά το ακροατήριο στο οποίο απευθύνεται.
Ο μεγάλος στόχος: οι ψηφοφόροι που έφυγαν από τη ΝΔ προς τα δεξιά
Εδώ βρίσκεται το πραγματικό πολιτικό ενδιαφέρον.
Ένα κόμμα Σαμαρά δεν θα ξεκινούσε από μηδενική κοινωνική δεξαμενή.
Θα επιχειρούσε να αντλήσει ψηφοφόρους από διαφορετικές κατευθύνσεις:
απογοητευμένους παραδοσιακούς νεοδημοκράτες,
συντηρητικούς ψηφοφόρους που διαφωνούν με τις κοινωνικές μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησης,
πολίτες με πολύ σκληρότερες θέσεις στα ελληνοτουρκικά,
και μέρος του εκλογικού σώματος που σήμερα κινείται ανάμεσα στην Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου, τη Νίκη, τη Φωνή Λογικής της Αφροδίτης Λατινοπούλου και την αποχή.
Αυτός ο χώρος είναι ήδη πολυδιασπασμένος.
Ο Σαμαράς θα επιχειρούσε να τον ανασυνθέσει γύρω από ένα όνομα με κυβερνητική εμπειρία και υψηλή αναγνωρισιμότητα.
Οι πρώτες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι δεν είναι αμελητέος
Τα διαθέσιμα δημοσκοπικά δεδομένα δείχνουν ότι ένα υποθετικό κόμμα Σαμαρά δεν αποτελεί αμελητέα μεταβλητή.
Σε έρευνα της GPO που δημοσιοποιήθηκε τον Ιούλιο, το ποσοστό όσων δήλωναν ότι θα ήταν «πολύ πιθανό» να ψηφίσουν ένα τέτοιο κόμμα αυξήθηκε στο 12,3% από 9,2%, ενώ η πιο άμεση πρόθεση ψήφου καταγράφηκε στο 4,6%.
Το 4,6% από μόνο του δεν δημιουργεί κόμμα εξουσίας.
Μπορεί όμως να δημιουργήσει κάτι πολύ πιο επικίνδυνο για τη Νέα Δημοκρατία:
κόμμα-ρυθμιστή.
Η πραγματική ζημιά για τη ΝΔ μπορεί να γίνει με 3%, όχι με 15%
Αυτό είναι το βασικό μαθηματικό πρόβλημα του Μαξίμου.
Για να πλήξει σοβαρά τη Νέα Δημοκρατία, ο Σαμαράς δεν χρειάζεται να γίνει δεύτερο κόμμα.
Δεν χρειάζεται καν να φτάσει σε διψήφιο ποσοστό.
Αρκεί να αφαιρέσει 3, 4 ή 5 ποσοστιαίες μονάδες από ένα εκλογικό σώμα που διαφορετικά θα επέστρεφε στη ΝΔ όταν θα έμπαινε το δίλημμα της διακυβέρνησης.
Σε ένα σύστημα ενισχυμένης αναλογικής, αυτή η διαφορά μπορεί να είναι η απόσταση ανάμεσα:
σε αυτοδυναμία,
σε κυβέρνηση συνεργασίας,
ή σε δεύτερες εκλογές.
Γι’ αυτό το Μέγαρο Μαξίμου μπορεί δημόσια να δηλώνει ότι δεν ανησυχεί, αλλά δύσκολα μπορεί να αδιαφορεί.
Ο Μητσοτάκης έχει ένα σοβαρό αντίδοτο: την εξουσία
Ο Σαμαράς διαθέτει ιδεολογική καθαρότητα για το κοινό που στοχεύει.
Ο Μητσοτάκης διαθέτει όμως κάτι πολύ ισχυρότερο:
την κυβέρνηση.
Έχει τη δυνατότητα να κινηθεί προς τα δεξιά σε επιλεγμένα ζητήματα χωρίς να εγκαταλείψει το κέντρο.
Το βλέπουμε ήδη σε τομείς όπως:
η μεταναστευτική πολιτική,
η άμυνα,
οι εξοπλισμοί,
η ευρωπαϊκή ασφάλεια,
και η σκληρότερη ρητορική σε ζητήματα δημόσιας τάξης.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός επενδύει στην εικόνα διεθνούς αξιοπιστίας και στην ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία. Τον Ιούλιο επανέλαβε στο NATO ότι η Ελλάδα έχει ήδη φτάσει τον στόχο 3,5% του ΑΕΠ για αμυντικές δαπάνες, νωρίτερα από το προβλεπόμενο.
Άρα ο Σαμαράς δεν θα έχει το μονοπώλιο του «πατριωτικού» επιχειρήματος.
Εξωτερική πολιτική: εδώ θα παιχτεί η πιο σκληρή σύγκρουση
Το ισχυρότερο πολιτικό χαρτί του πρώην πρωθυπουργού παραμένουν τα εθνικά.
Στο μυαλό ενός μεγάλου μέρους του συντηρητικού ακροατηρίου, το όνομα Σαμαράς είναι άμεσα συνδεδεμένο με:
το Μακεδονικό,
τη σκληρή γραμμή απέναντι στην Τουρκία,
την απόρριψη πολιτικών «κατευνασμού»,
και την αντίθεση σε παραχωρήσεις κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Το 2026 συνέχισε να επιτίθεται τόσο στην κυβέρνηση όσο και στον Αλέξη Τσίπρα για τα ελληνοτουρκικά, κατηγορώντας τους εμμέσως ότι συγκλίνουν σε μια λογική «ήρεμων νερών» και συμβιβασμών.
Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει την αιχμή ενός νέου κόμματος.
Η Τουρκία μπορεί να γίνει ο καταλύτης
Εάν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις παραμείνουν σχετικά ήρεμες μέχρι τις εκλογές, η κυβέρνηση θα μπορεί να υποστηρίζει ότι η στρατηγική της απέδωσε.
Εάν όμως υπάρξει σοβαρή κρίση στο Αιγαίο, στην Κύπρο ή στην Ανατολική Μεσόγειο, τότε η ρητορική Σαμαρά θα αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα.
Η κριτική του στηρίζεται ακριβώς στην πρόβλεψη ότι η πολιτική αποκλιμάκωσης δεν αλλάζει τις τουρκικές στρατηγικές επιδιώξεις.
Εκεί θα επιχειρήσει να πει:
«σας είχα προειδοποιήσει».
Το Κυπριακό μπορεί επίσης να λειτουργήσει ως πεδίο σύγκρουσης
Οι πρόσφατες τοποθετήσεις του Χακάν Φιντάν υπέρ δύο κρατών στην Κύπρο και υπέρ της παραμονής τουρκικών στρατευμάτων προσφέρουν στον Σαμαρά πρόσθετο πολιτικό υλικό.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιχειρεί να ενισχύσει τη διάσταση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης προς την Κύπρο. Τον Μάιο ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι το Άρθρο 42(7) της Συνθήκης της ΕΕ πρέπει να αποκτήσει ουσιαστικό επιχειρησιακό περιεχόμενο, ενώ τον Απρίλιο είχε παρουσιάσει την ευρωπαϊκή υποστήριξη προς την Κύπρο ως παράδειγμα της δυνατότητας της Ευρώπης να υπερασπίζεται κράτος μέλος που απειλείται.
Άρα και εδώ διαμορφώνονται δύο διαφορετικές στρατηγικές αφηγήσεις:
Σαμαράς: αποφασιστική εθνική αποτροπή.
Μητσοτάκης: εθνική ισχύς συν ευρωπαϊκές συμμαχίες.
Η Νέα Δημοκρατία έχει και ένα άλλο πρόβλημα: την οικογενειακή σύγκρουση δεκαετιών
Η αντιπαράθεση Σαμαρά με την οικογένεια Μητσοτάκη δεν είναι καινούργια.
Η πολιτική ρήξη του 1993, η Πολιτική Άνοιξη, η πτώση της κυβέρνησης Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και οι δεκαετίες που ακολούθησαν δημιουργούν ένα ιστορικό υπόβαθρο που δύσκολα εξαφανίζεται.
Η σημερινή σύγκρουση επομένως δεν διαβάζεται μόνο ως διαφωνία πρώην και νυν πρωθυπουργού.
Για πολλούς στη δεξιά βάση διαβάζεται ως νέο κεφάλαιο μιας παλιάς πολιτικής σύγκρουσης για την ταυτότητα της παράταξης.
Και ο Σαμαράς αξιοποιεί ακριβώς αυτό το συμβολικό φορτίο.
Ο “καραμανλικός” παράγοντας είναι το μεγάλο ερωτηματικό
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν ο πρώην πρωθυπουργός μπορεί να υπερβεί τον στενό σαμαρικό πυρήνα.
Εάν ένα νέο κόμμα εμφανιστεί αποκλειστικά ως προσωπικός μηχανισμός του Σαμαρά, θα έχει συγκεκριμένο ταβάνι.
Εάν όμως κατορθώσει να προσελκύσει πρόσωπα με αναφορές στον ευρύτερο καραμανλικό χώρο, παραδοσιακά στελέχη της ΝΔ, αυτοδιοικητικούς και συντηρητικούς κοινωνικούς παράγοντες, τότε η εικόνα αλλάζει.
Μέχρι στιγμής υπάρχουν συζητήσεις και σενάρια.
Δεν υπάρχει δημόσια τεκμηριωμένη μαζική μετακίνηση στελεχών.
Αυτό είναι σημαντικό να μη συγχέεται με τις παρασκηνιακές πληροφορίες.
Ο Βελόπουλος έχει ίσως περισσότερα να χάσει απ’ όσο φαίνεται
Ένα κόμμα Σαμαρά δεν θα πιέσει μόνο τη Νέα Δημοκρατία.
Θα μπει ευθέως στο εκλογικό πεδίο της Ελληνικής Λύσης.
Ο Κυριάκος Βελόπουλος έχει καταφέρει να συγκροτήσει ένα σταθερό πατριωτικό, αντισυστημικό και κοινωνικά συντηρητικό ακροατήριο.
Ο Σαμαράς όμως θα μπορούσε να του αφαιρέσει ένα συγκεκριμένο τμήμα:
ψηφοφόρους που θέλουν σκληρή δεξιά πολιτική, αλλά ταυτόχρονα ζητούν κυβερνητική εμπειρία και περισσότερο θεσμικό προφίλ.
Αυτό δημιουργεί πιθανή αναδιάταξη ολόκληρου του χώρου δεξιά της ΝΔ.
Και η Λατινοπούλου;
Η Αφροδίτη Λατινοπούλου απευθύνεται σε νεότερο, έντονα social-media κοινό και έχει επενδύσει σε πολιτισμικά και μεταναστευτικά ζητήματα.
Ένα σαμαρικό κόμμα θα της δημιουργούσε ανταγωνισμό σε μεγάλο μέρος της ίδιας ιδεολογικής αγοράς.
Αλλά το κοινό δεν είναι απολύτως ταυτόσημο.
Ο Σαμαράς αντιπροσωπεύει περισσότερο την παραδοσιακή εθνικοσυντηρητική Δεξιά.
Η Λατινοπούλου επιχειρεί να εκφράσει μια περισσότερο σύγχρονη, social-media εκδοχή της ευρωπαϊκής νέας δεξιάς.
Το ποιος θα επικρατήσει θα εξαρτηθεί από το πόσο μεγάλη είναι πραγματικά αυτή η εκλογική δεξαμενή.
Το μεγάλο ρίσκο του Σαμαρά: να γίνει ο άνθρωπος που κόβει, όχι αυτός που χτίζει
Υπάρχει όμως και σοβαρός κίνδυνος για τον ίδιο.
Η δημιουργία ενός κόμματος διαμαρτυρίας είναι πολύ ευκολότερη από τη δημιουργία κυβερνητικού κόμματος.
Ο Σαμαράς θα πρέπει να παρουσιάσει:
οικονομικό πρόγραμμα,
φορολογική πολιτική,
θέσεις για την υγεία,
την παιδεία,
την ενέργεια,
τις συντάξεις,
τη στεγαστική κρίση,
την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η «πατρίδα–θρησκεία–οικογένεια» μπορεί να δημιουργήσει ισχυρή ταυτότητα.
Δεν αρκεί από μόνη της για να κυβερνήσει μια σύγχρονη ευρωπαϊκή οικονομία.
Το δεύτερο ρίσκο: η μνήμη της Πολιτικής Άνοιξης
Ο πρώην πρωθυπουργός έχει ξανακάνει αυτό το ταξίδι.
Μετά τη ρήξη με τη Νέα Δημοκρατία δημιούργησε την Πολιτική Άνοιξη, η οποία εισήλθε στη Βουλή αλλά τελικά δεν μπόρεσε να εδραιωθεί ως μόνιμος μεγάλος πόλος της ελληνικής πολιτικής ζωής.
Αυτό αποτελεί και ιστορική προειδοποίηση.
Η προσωπικότητα ενός αρχηγού μπορεί να δημιουργήσει κόμμα.
Δεν εγγυάται ότι μπορεί να δημιουργήσει πολιτική παράδοση με διάρκεια.
Γιατί όμως το 2026 είναι διαφορετικό από το 1993
Υπάρχει μία κρίσιμη διαφορά.
Η σημερινή ευρωπαϊκή Δεξιά είναι πολύ διαφορετική από εκείνη της δεκαετίας του ’90.
Μετανάστευση.
Ταυτότητα.
Οικογένεια.
Θρησκεία.
Αντίδραση στο «woke».
Εθνική κυριαρχία.
Σκληρότερη πολιτική ασφάλειας.
Όλα αυτά έχουν επιστρέψει στο κέντρο της πολιτικής συζήτησης σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Άρα ένα εθνικοσυντηρητικό κόμμα σήμερα λειτουργεί μέσα σε πολύ ευνοϊκότερο διεθνές πολιτικό περιβάλλον από ό,τι πριν από τρεις δεκαετίες.
Το πρόβλημα για τον Μητσοτάκη δεν είναι μόνο ο Σαμαράς
Είναι η πιθανότητα να δημιουργηθεί στα δεξιά του μια ολόκληρη ζώνη κομμάτων που συνολικά θα αφαιρεί σημαντικό ποσοστό από τη ΝΔ.
Ελληνική Λύση.
Φωνή Λογικής.
Νίκη.
Ένα ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά.
Και άλλες μικρότερες κινήσεις.
Ακόμη και αν κανένα από αυτά δεν αποτελεί αυτοτελώς απειλή εξουσίας, μαζί μπορούν να δημιουργήσουν μόνιμη αιμορραγία του κυβερνώντος κόμματος προς τα δεξιά.
Και αυτή ίσως είναι η πραγματική πολιτική βόμβα
Ο Αντώνης Σαμαράς δεν χρειάζεται να επιστρέψει στο Μέγαρο Μαξίμου για να επηρεάσει καθοριστικά την επόμενη κυβέρνηση.
Αρκεί να στερήσει από τη Νέα Δημοκρατία εκείνους τους λίγους βαθμούς που χρειάζεται για την κοινοβουλευτική αυτοδυναμία.
Εκεί βρίσκεται το πραγματικό στρατηγικό βάρος της πιθανής κίνησής του.
Αν πατήσει τελικά το κουμπί, ο Σαμαράς δεν θα ξεκινήσει απλώς ένα νέο κόμμα
Θα ανοίξει μια μάχη για το ποιος έχει δικαίωμα να ορίζει τι σημαίνει σήμερα “Νέα Δημοκρατία” και τι σημαίνει ελληνική Δεξιά.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα υπερασπιστεί μια πλατιά, ευρωπαϊκή, μεταρρυθμιστική Κεντροδεξιά.
Ο Αντώνης Σαμαράς θα επιχειρήσει να ανασυστήσει μια περισσότερο εθνική, κοινωνικά συντηρητική και ιδεολογικά συμπαγή Δεξιά.
Και το παράδοξο είναι ότι ο τελικός νικητής αυτής της σύγκρουσης μπορεί να μην είναι καν ένας από τους δύο.
Γιατί αν η δεξιά πολυκατοικία κατακερματιστεί αρκετά, η μεγαλύτερη συνέπεια ενός κόμματος Σαμαρά μπορεί να μην είναι η δική του εκλογική άνοδος — αλλά η αδυναμία της Νέας Δημοκρατίας να κυβερνήσει μόνη της.
Πηγή: pagenews.gr