Διπλή κάλπη–σεισμός στη Γερμανία:Πρώτη η Linke στο Βερολίνο,η AfD μπροστά στο Μεκλεμβούργο – Πίεση στον Μερτς

Η Γερμανία βγαίνει από τη διπλή εκλογική αναμέτρηση της Κυριακής με έναν ακόμη πιο κατακερματισμένο πολιτικό χάρτη. Η Linke καταγράφει ισχυρή πρωτιά στο Βερολίνο, η AfD βρίσκεται οριακά μπροστά από την SPD στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και η CDU βρίσκεται υπό πίεση και στα δύο κρατίδια. Οι αριθμοί είναι ακόμη Hochrechnungen και όχι το τελικό επίσημο αποτέλεσμα, όμως ήδη ανοίγει δύσκολη συζήτηση για τις κυβερνητικές συμμαχίες και για τον Φρίντριχ Μερτς.

Δύο κάλπες, δύο διαφορετικά πολιτικά μηνύματα και ένα κοινό συμπέρασμα: η γερμανική πολιτική σκηνή γίνεται ακόμη πιο δύσκολη στη διαχείριση.

Οι εκλογές της 20ής Σεπτεμβρίου σε Βερολίνο και Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία εξελίσσονται σε μια από τις σημαντικότερες πολιτικές δοκιμασίες της χρονιάς για τη Γερμανία.

Στην πρωτεύουσα η Linke της Ελίφ Εράλπ καταγράφει στις πρώτες Hochrechnungen περίπου 25% και αφήνει πίσω την CDU του Στέφαν Έβερς, που κινείται γύρω στο 20%. Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, αντίθετα, η μάχη είναι σχεδόν ψήφο με ψήφο, με την AfD να εμφανίζεται οριακά μπροστά από την SPD της πρωθυπουργού Μανουέλα Σβέζιγκ.

Και στη μέση βρίσκεται η CDU του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς.

Βερολίνο: Η Linke από το 12,2% στην πρώτη θέση

Το πρώτο μεγάλο αποτέλεσμα έρχεται από τη γερμανική πρωτεύουσα.

Στις Hochrechnungen η Linke βρίσκεται περίπου στο 25%, με την CDU περίπου στο 20%. Πρόκειται για θεαματική μεταβολή σε σχέση με τις εκλογές του 2023, όταν η CDU είχε συγκεντρώσει 28,2% και η Linke μόλις 12,2%.

Αυτό σημαίνει ότι, με βάση τις τρέχουσες εκτιμήσεις, η Linke περίπου διπλασιάζει την εκλογική της δύναμη.

Για την CDU, αντίθετα, το αποτέλεσμα αποτελεί μεγάλη υποχώρηση από την καθαρή πρωτιά του 2023.

Η εικόνα συμπληρώνεται από μία ενισχυμένη AfD, η οποία είχε μόλις 9,1% το 2023 και τώρα διεκδικεί την τρίτη θέση απέναντι στους Πράσινους. Η σειρά μεταξύ AfD και Πρασίνων εξακολουθεί να διαφέρει μεταξύ των επιμέρους Hochrechnungen.

Η SPD βρίσκεται πέμπτη, έχοντας υποστεί νέες απώλειες. Ο επικεφαλής της στο Βερολίνο, Στέφεν Κραχ, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «καταστροφικό».

Το μεγάλο θέμα που έφερε την Εράλπ στην κορυφή

Η εκτόξευση της Linke δεν έγινε σε πολιτικό κενό.

Η στέγαση και τα ενοίκια αποτέλεσαν το κυρίαρχο θέμα της εκλογικής μάχης. Η DW κατέγραφε πριν από τις κάλπες ότι για περίπου έναν στους τρεις Βερολινέζους η στεγαστική κατάσταση ήταν το σημαντικότερο πρόβλημα της πόλης.

Η Ελίφ Εράλπ έκανε ακριβώς εκεί την κεντρική της πολιτική επένδυση.

Η Linke επανέφερε επιθετικά το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του 2021, όταν το 59% είχε υποστηρίξει την κοινωνικοποίηση μεγάλων χαρτοφυλακίων κατοικιών εταιρειών που διαθέτουν περισσότερα από 3.000 διαμερίσματα στην πόλη.

Το θέμα είναι πλέον κρίσιμο για την επόμενη κυβέρνηση, διότι η Linke έχει συνδέσει την κυβερνητική συμμετοχή της με την πολιτική για τις μεγάλες εταιρείες ακινήτων.

Η CDU πλήρωσε και την κρίση Βέγκνερ

Η CDU μπήκε ήδη τραυματισμένη στην αναμέτρηση.

Ο απερχόμενος κυβερνήτης του Βερολίνου Κάι Βέγκνερ εγκατέλειψε την υποψηφιότητά του τον Ιούλιο, έπειτα από την έντονη κριτική για τους χειρισμούς του κατά τη μεγάλη διακοπή ηλεκτροδότησης στην πόλη.

Η CDU αναγκάστηκε να αλλάξει υποψήφιο μόλις λίγες εβδομάδες πριν από τις κάλπες, επιλέγοντας τον Στέφαν Έβερς.

Το πολιτικό κλίμα ήταν ήδη εξαιρετικά βαρύ.

Στην τελευταία έρευνα της Infratest dimap πριν από τις εκλογές, μόλις 20% των ερωτηθέντων δήλωνε ικανοποιημένο από τη δουλειά της κυβέρνησης CDU-SPD στο Βερολίνο, ενώ το 77% δήλωνε λίγο ή καθόλου ικανοποιημένο.

Το παλιό κυβερνητικό σχήμα δεν βγαίνει

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο πρακτικό αποτέλεσμα της βραδιάς στο Βερολίνο.

Η μέχρι σήμερα κυβέρνηση CDU-SPD δεν διαθέτει πλέον πλειοψηφία, σύμφωνα με τις τρέχουσες Hochrechnungen.

Άρα αρχίζει ένα πολύ δύσκολο παζάρι τριών κομμάτων.

Με τους σημερινούς συσχετισμούς εμφανίζονται αριθμητικά δύο βασικές διαδρομές:

Linke – Πράσινοι – SPD

ή

CDU – Πράσινοι – SPD.

Και οι δύο παρουσιάζουν σοβαρές πολιτικές δυσκολίες.

Στην πρώτη περίπτωση, SPD και Linke έχουν σημαντική διαφωνία για την κοινωνικοποίηση μεγάλων χαρτοφυλακίων κατοικιών.

Στη δεύτερη, η CDU θα επιχειρούσε να σχηματίσει κυβέρνηση παρότι βρίσκεται πίσω από τη Linke, ενώ CDU και Πράσινοι έχουν σημαντικές αποκλίσεις σε στέγαση, μεταφορές, κλίμα και αστική ανάπτυξη.

Η AfD, παρά την άνοδό της, δεν διαθέτει σήμερα εμφανή διαδρομή προς κυβερνητική συνεργασία, καθώς CDU, Linke, SPD και Πράσινοι έχουν αποκλείσει συνεργασία μαζί της.

Και 200 χιλιόμετρα βορειότερα: AfD εναντίον Σβέζιγκ

Αν το Βερολίνο προκαλεί πολιτικό πονοκέφαλο, στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία η αναμέτρηση είναι ακόμη πιο οριακή.

Οι πρώτες Hochrechnungen δείχνουν την AfD ελαφρώς μπροστά από την SPD, χωρίς όμως ακόμη ασφαλή τελική διαφορά.

Η σημασία είναι μεγάλη.

Στις εκλογές του 2021 η AfD είχε πάρει μόλις 16,7%. Στις φετινές προεκλογικές δημοσκοπήσεις είχε φτάσει στην περιοχή του 36%-38%.

Η SPD, από την άλλη, πραγματοποίησε εντυπωσιακή προεκλογική ανάκαμψη.

Λίγες ημέρες πριν από τις κάλπες, δημοσκόπηση του ZDF έδινε SPD 37% και AfD 36%, ενώ άλλη μέτρηση της INSA είχε αντιστρέψει τη σειρά με AfD 37% και SPD 35%.

Το αποτέλεσμα επιβεβαιώνει πόσο οριακή είχε γίνει η μάχη.

Η Σβέζιγκ έκανε την εκλογή προσωπική

Η Μανουέλα Σβέζιγκ επέλεξε να προσωποποιήσει σχεδόν πλήρως την αναμέτρηση.

Η SPD χρησιμοποίησε το σύνθημα «Die Frau gegen Blau» — «η γυναίκα απέναντι στο μπλε», δηλαδή απέναντι στην AfD.

Η δημοτικότητά της ήταν σημαντικά υψηλότερη από εκείνη του αντιπάλου της AfD: στην προεκλογική μέτρηση της ARD, σε υποθετική απευθείας εκλογή πρωθυπουργού, 59% επέλεγε τη Σβέζιγκ και 28% τον Λάιφ-Έρικ Χολμ.

Μετά τις πρώτες προβολές, η ίδια μίλησε για μεγάλη ανατροπή της SPD:

«Τι ανατροπή ήταν αυτή», είπε, υπενθυμίζοντας ότι έναν χρόνο νωρίτερα το κόμμα της βρισκόταν περίπου στο 19%.

Η AfD διεκδικεί «εντολή» – αλλά υπάρχει το τείχος των συνεργασιών

Από την άλλη πλευρά, η AfD αντιμετώπισε τις πρώτες προβολές ως μεγάλη επιτυχία.

Ο συμπρόεδρος του κόμματος Τίνο Κρουπάλα δήλωσε ότι το αποτέλεσμα είναι «εντυπωσιακό» και υποστήριξε ότι το κόμμα έχει κυβερνητική εντολή, ανακοινώνοντας ότι θα προτείνει συνομιλίες προς τα υπόλοιπα κόμματα.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η AfD μπορεί αυτομάτως να σχηματίσει κυβέρνηση.

Πριν από τις εκλογές τα υπόλοιπα κοινοβουλευτικά κόμματα είχαν αποκλείσει κυβερνητική συνεργασία μαζί της.

Επομένως, ακόμη και εάν επιβεβαιωθεί η πρωτιά της στις τελικές καταμετρήσεις, η κυβερνητική εξίσωση θα εξαρτηθεί από τους ακριβείς συσχετισμούς των υπολοίπων κομμάτων.

Το άλλο σοκ: CDU κοντά στο 5%

Για τον Φρίντριχ Μερτς, ίσως το πιο δύσκολο στοιχείο της βραδιάς δεν είναι μόνο η AfD.

Είναι η CDU.

Στην πρώτη Hochrechnung στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση κινούνταν περίπου στο 5,1%, δηλαδή επικίνδυνα κοντά στο εκλογικό όριο εισόδου στο κοινοβούλιο.

Πρόκειται για ιστορικά εξαιρετικά αδύναμη επίδοση για το κόμμα στο συγκεκριμένο κρατίδιο.

Και ο ίδιος ο καγκελάριος δεν επιχείρησε να την ωραιοποιήσει.

Χαρακτήρισε το αποτέλεσμα της CDU στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία «καταστροφή».

Ταυτόχρονα, ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να εγκαταλείψει την καγκελαρία ή την ηγεσία του κόμματος.

«Αυτό που πρέπει τώρα να γίνει απαιτεί σθένος, σταθερότητα και υπομονή. Θα τα επιδείξω ως πρόεδρος της CDU και κυρίως ως καγκελάριος της χώρας μας», δήλωσε.

Το SPD στέλνει ήδη μήνυμα στην κυβέρνηση Μερτς

Το ενδιαφέρον είναι ότι η πίεση προς τον καγκελάριο δεν έρχεται μόνο από την εκλογική επίδοση της CDU.

Έρχεται και από τον κυβερνητικό εταίρο.

Ο γενικός γραμματέας της SPD Τιμ Κλίσεντορφ δήλωσε μετά τις πρώτες προβολές ότι οι δύο εκλογές αποτελούν μήνυμα πως η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν μπορεί απλώς να συνεχίσει με τον ίδιο τρόπο.

Ζήτησε διορθώσεις στην κυβερνητική πολιτική, υποστηρίζοντας ότι οι μεταρρυθμίσεις δεν μπορούν να ταυτίζονται μόνο με περικοπές.

Άρα η εκλογική βραδιά μεταφέρεται ήδη από τα δύο κρατίδια στο Βερολίνο — αυτή τη φορά στο ομοσπονδιακό Βερολίνο.

Γιατί οι δύο κάλπες έχουν εθνική σημασία

Το μήνυμα δεν είναι ενιαίο και χρειάζεται προσοχή στην ανάγνωσή του.

Στο Βερολίνο η μεγάλη μετατόπιση γίνεται προς τη Linke.

Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία η μεγάλη άνοδος καταγράφεται από την AfD.

Επομένως δεν υπάρχει μία απλή πανγερμανική μετατόπιση προς μία πολιτική κατεύθυνση.

Υπάρχει όμως ένα κοινό χαρακτηριστικό: τα παραδοσιακά μεγάλα κόμματα δυσκολεύονται να συγκρατήσουν το παλιό κομματικό σύστημα και οι κυβερνητικές πλειοψηφίες γίνονται όλο και πιο σύνθετες.

Πριν από τις εκλογές, μάλιστα, 59% των ψηφοφόρων στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και 53% στο Βερολίνοδήλωναν ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση άξιζε ένα εκλογικό «μήνυμα δυσαρέσκειας».

Και πλέον το μήνυμα βρίσκεται πάνω στο τραπέζι της καγκελαρίας.

Η επόμενη ημέρα: τρία μεγάλα ερωτήματα

Το πρώτο είναι εάν η AfD θα διατηρήσει την οριακή πρωτιά στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία όταν ολοκληρωθεί η καταμέτρηση.

Το δεύτερο είναι ποια τριμερής συμμαχία μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση στο Βερολίνο μετά την καθαρή πρωτιά της Linke.

Και το τρίτο —με πανγερμανική σημασία— είναι πώς θα αντιδράσουν CDU και SPD μέσα στον ομοσπονδιακό κυβερνητικό συνασπισμό.

Οι αριθμοί της βραδιάς είναι ακόμη προβολές/hochrechnungen και όχι οριστικά αποτελέσματα. Η πολιτική εικόνα όμως είναι ήδη σαφώς διαφορετική από εκείνη με την οποία μπήκε η Γερμανία στις κάλπες.

Η Linke έχει καταγράψει μια μεγάλη εκλογική άνοδο στην πρωτεύουσα. Η AfD διεκδικεί την πρώτη θέση σε ακόμη ένα ανατολικό κρατίδιο. Και η CDU βρίσκεται αντιμέτωπη με μία δύσκολη βραδιά, την ώρα που ο Φρίντριχ Μερτς δηλώνει ότι παραμένει και συνεχίζει.

Πηγή: pagenews.gr