Η τεχνολογία μπαίνει πλέον δυναμικά και σε έναν από τους πιο παραδοσιακούς παραγωγικούς κλάδους της χώρας: τη μικρή παράκτια αλιεία.
Με απόφαση που υπέγραψε ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Σπύρος Πρωτοψάλτης, εντάσσεται στο πρόγραμμα «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα 2021-2027» η πράξη «Σύστημα Παρακολούθησης Μικρής Παράκτιας Αλιείας».
Το ύψος της δημόσιας δαπάνης ανέρχεται σε 62.124.000 ευρώ, με δικαιούχο την Κοινωνία της Πληροφορίας ΜΑΕ.
Το έργο δεν ξεκινά από μηδενική βάση. Επίσημα κοινοβουλευτικά έγγραφα δείχνουν ότι το ΥΠΑΑΤ και η Κοινωνία της Πληροφορίας είχαν ήδη εντάξει το «Σύστημα Παρακολούθησης Μικρής Παράκτιας Αλιείας» στον σχεδιασμό τους, με στόχο την επέκταση της παρακολούθησης των επαγγελματικών αλιευτικών σκαφών μέσω συστημάτων εντοπισμού θέσης και ηλεκτρονικής καταγραφής της δραστηριότητας.
Οι αριθμοί του έργου
Η κλίμακα της επένδυσης αποτυπώνεται στα βασικά μεγέθη:
- €62,124 εκατ. συνολική δημόσια δαπάνη.
- 10.743 αλιευτικά σκάφη προβλέπεται να εξοπλιστούν.
- 10.743 συσκευές εντοπισμού θα εγκατασταθούν στον στόλο.
- 10.743 tablets προβλέπονται για την ψηφιακή καταχώριση δεδομένων.
- 1 ενιαία ηλεκτρονική πλατφόρμα θα συγκεντρώνει και θα διαχειρίζεται τα στοιχεία.
- 2 Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται η έναρξη υλοποίησης.
- 31 Δεκεμβρίου 2029 προβλέπεται η ολοκλήρωση του έργου.
Η χρηματοδότηση εντάσσεται στην Προτεραιότητα 1 του ΠΑΛΥΘ και συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας.
Τι αλλάζει στην πράξη για τα αλιευτικά
Η ουσία βρίσκεται στον τρόπο λειτουργίας του νέου συστήματος.
Μέσω των συσκευών που θα τοποθετηθούν στα σκάφη θα μπορούν να καταγράφονται αυτοματοποιημένα δεδομένα όπως:
η γεωγραφική θέση, η πορεία και ο χρόνος δραστηριότητας του αλιευτικού.
Τα στοιχεία θα μεταδίδονται με ασφαλή τρόπο στις κεντρικές υποδομές του ΥΠΑΑΤ, ενώ το σύστημα θα συνδυάζεται με εργαλεία ανάλυσης δεδομένων και γεωγραφικά συστήματα πληροφοριών (GIS).
Προβλέπεται επίσης διαλειτουργικότητα με άλλα εθνικά και ευρωπαϊκά πληροφοριακά συστήματα.
Παλαιότερος τεχνικός σχεδιασμός της Κοινωνίας της Πληροφορίας είχε ήδη προβλέψει την αξιολόγηση διαφορετικών ηλεκτρονικών συστημάτων εντοπισμού, καθώς και ανάλυση κόστους-οφέλους για τη χρήση τους στη μικρή παράκτια αλιεία.
Από το καΐκι στο tablet
Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη αλλαγή.
Ένας κλάδος που παραδοσιακά βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε φυσικές διαδικασίες και καταγραφές περνά σταδιακά σε ένα data-driven μοντέλο λειτουργίας.
Το tablet δεν είναι απλώς ακόμη μία ηλεκτρονική συσκευή πάνω στο σκάφος.
Είναι το εργαλείο μέσω του οποίου ο επαγγελματίας αλιέας θα μπορεί να εντάσσεται σε ένα πολύ ευρύτερο ψηφιακό οικοσύστημα καταγραφής και διαχείρισης της αλιευτικής δραστηριότητας.
Και για το κράτος αυτό σημαίνει καλύτερη εικόνα του τι πραγματικά συμβαίνει στη θάλασσα.
Το μεγάλο στοίχημα: Χτύπημα στην παράνομη αλιεία
Το οικονομικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα του έργου συναντώνται σε ένα κρίσιμο σημείο:
την παράνομη, λαθραία και άναρχη αλιεία.
Όσο καλύτερη εικόνα υπάρχει για τη νόμιμη δραστηριότητα του στόλου, τόσο ισχυρότερα μπορούν να γίνουν τα εργαλεία ελέγχου και εντοπισμού παραβάσεων.
Το νέο σύστημα στοχεύει έτσι σε τέσσερα επίπεδα:
διαφάνεια, ιχνηλασιμότητα, αποτελεσματικότερο έλεγχο και προστασία των αλιευτικών αποθεμάτων.
Και αυτό έχει άμεση οικονομική διάσταση.
Η παράνομη αλιεία δεν πλήττει μόνο το θαλάσσιο οικοσύστημα. Δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό απέναντι στον επαγγελματία που λειτουργεί νόμιμα, πληρώνει τις υποχρεώσεις του και συμμορφώνεται με τους περιορισμούς.
Πρωτοψάλτης: «Ουσιαστικό βήμα για τον ψηφιακό μετασχηματισμό»
Ο Σπύρος Πρωτοψάλτης περιγράφει την επένδυση ως βήμα εκσυγχρονισμού ολόκληρου του κλάδου.
Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ:
«Με μια σημαντική επένδυση άνω των 62 εκατ. ευρώ, κάνουμε ένα ουσιαστικό βήμα για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της μικρής παράκτιας αλιείας».
Και προσθέτει ότι δημιουργείται ένα σύστημα το οποίο θα καλύψει περισσότερα από 10.700 σκάφη, αξιοποιώντας την τεχνολογία για «καλύτερη παρακολούθηση, μεγαλύτερη διαφάνεια και αποτελεσματικότερη διαχείριση των αλιευτικών μας πόρων».
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει και στην παράνομη αλιεία:
«Ενισχύουμε τα εργαλεία που διαθέτει η πολιτεία για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας και για την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων».
Η άλλη πλευρά: €62 εκατ. σημαίνουν και απαίτηση για αποτέλεσμα
Το ύψος της επένδυσης δημιουργεί, όμως, και μία αυτονόητη υποχρέωση.
Τα 62,1 εκατ. ευρώ είναι ένα πολύ μεγάλο ποσό και το έργο θα πρέπει να κριθεί από το αποτέλεσμα που θα παραδώσει.
Δεν αρκεί η προμήθεια χιλιάδων συσκευών και tablets.
Το κρίσιμο είναι εάν το σύστημα θα λειτουργεί καθημερινά χωρίς τεχνικά προβλήματα, εάν θα είναι εύχρηστο για τους αλιείς, εάν τα δεδομένα θα αξιοποιούνται πραγματικά και εάν τελικά θα μειώσει τη γραφειοκρατία αντί να δημιουργήσει μία νέα ψηφιακή εκδοχή της.
Αυτό θα είναι το πραγματικό τεστ της επένδυσης.
Γιατί αφορά πολύ περισσότερους από 10.743 αλιείς
Η μικρή παράκτια αλιεία δεν είναι απλώς ένας ακόμη οικονομικός κλάδος.
Για δεκάδες νησιωτικές και παράκτιες περιοχές αποτελεί παραγωγική δραστηριότητα, τοπικό εισόδημα και κομμάτι της κοινωνικής τους συνοχής.
Όπως σημειώνει και ο Σπύρος Πρωτοψάλτης:
«Στόχος μας είναι να στηρίξουμε έμπρακτα τους ανθρώπους της, συνδυάζοντας τον εκσυγχρονισμό του κλάδου με την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και τη βιωσιμότητα της αλιευτικής δραστηριότητας».
Αυτή είναι τελικά και η μεγαλύτερη πρόκληση.
Να μην εξελιχθεί η ψηφιοποίηση σε ακόμη έναν μηχανισμό επιτήρησης και γραφειοκρατίας για τον μικρό ψαρά, αλλά σε εργαλείο που προστατεύει τον νόμιμο επαγγελματία από τον αθέμιτο ανταγωνισμό και ταυτόχρονα προστατεύει τη θάλασσα από την υπερεκμετάλλευση.
Γιατί αν τα €62,1 εκατ. μετατραπούν πράγματι σε καλύτερο έλεγχο, λιγότερη παράνομη αλιεία και πιο βιώσιμα αποθέματα, τότε το όφελος δεν θα περιοριστεί στα 10.743 σκάφη.
Θα αφορά ολόκληρη την ελληνική αλιευτική οικονομία — και τις θάλασσες από τις οποίες αυτή εξαρτάται.
Πηγή: pagenews.gr