Η νέα γενιά οικονομικής απάτης δεν ξεκινά απαραίτητα με έναν χακαρισμένο τραπεζικό λογαριασμό.
Μπορεί να ξεκινήσει με ένα μήνυμα στο κινητό.
Ένα προφίλ που δείχνει αληθινό. Μια εβδομάδα συνομιλιών. Μια φαινομενικά προσωπική σχέση. Μια «επενδυτική ευκαιρία» που εμφανίζεται την κατάλληλη στιγμή.
Και στο τέλος, ο ίδιος ο πολίτης πατάει «έγκριση πληρωμής».
Αυτό είναι που κάνει την άνοδο του agentic financial fraud –της οικονομικής απάτης με όλο και πιο αυτόνομα συστήματα AI– πολύ πιο επικίνδυνη από μια απλή εξέλιξη του phishing.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αυξάνει μόνο την πειστικότητα των απατεώνων.
Μπορεί να μειώσει δραματικά το κόστος με το οποίο μια εγκληματική οργάνωση δημιουργεί ταυτότητες, μεταφράζει μηνύματα, προσαρμόζει τα επιχειρήματά της σε κάθε θύμα και συντηρεί εκατοντάδες διαφορετικές συνομιλίες ταυτόχρονα.
Και έτσι η απάτη παύει να είναι μεμονωμένη δραστηριότητα.
Μετατρέπεται σε κλιμακούμενο επιχειρηματικό μοντέλο.
Η Καμπότζη ως προειδοποίηση
Το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό.
Η OpenAI έχει ήδη δημοσιοποιήσει περιπτώσεις οργανωμένων εγκληματικών δικτύων με έδρα ή πιθανή βάση την Καμπότζη, τα οποία επιχείρησαν να χρησιμοποιήσουν μοντέλα AI για να υποστηρίξουν επενδυτικές απάτες, ψεύτικες θέσεις εργασίας και άλλες μορφές κοινωνικής μηχανικής.
Η ίδια η OpenAI έχει περιγράψει πώς οργανωμένες ομάδες χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη όχι απαραίτητα για να εφεύρουν εντελώς νέες μεθόδους εγκλήματος, αλλά για να κάνουν τις ήδη γνωστές μεθόδους ταχύτερες, φθηνότερες και μαζικότερες.
Αυτό είναι και το κρίσιμο στοιχείο.
Στις μέχρι σήμερα καταγεγραμμένες επιχειρήσεις, οι άνθρωποι εξακολουθούν να δίνουν εντολές στα μοντέλα.
Η AI δεν «τρέχει» από μόνη της ολόκληρη την απάτη.
Αλλά η κατεύθυνση είναι ήδη ορατή.
Ένα πιο agentic σύστημα θα μπορούσε θεωρητικά να συνδέσει την αναζήτηση στόχων, την επιλογή προσωπικότητας, τη διατήρηση μακροχρόνιας συνομιλίας και την επιλογή της στιγμής κατά την οποία θα ζητηθούν χρήματα, με πολύ μικρότερη ανθρώπινη επίβλεψη.
Η INTERPOL προειδοποιεί για «ολόκληρες καμπάνιες απάτης»
Η προειδοποίηση πλέον έρχεται και από την INTERPOL.
Στις 16 Μαρτίου 2026, ο διεθνής οργανισμός δημοσίευσε το Global Financial Fraud Threat Assessment 2026, προειδοποιώντας ότι η agentic AI μπορεί στο μέλλον να σχεδιάζει και να εκτελεί σχεδόν ολόκληρες εκστρατείες οικονομικής απάτης.
Στα πιθανά στάδια περιλαμβάνονται η αναγνώριση στόχων, η συλλογή διαπιστευτηρίων, η διείσδυση σε συστήματα και ακόμη και η δημιουργία εξατομικευμένων απαιτήσεων λύτρων.
Η INTERPOL περιγράφει ένα τοπίο όπου η οικονομική απάτη διασταυρώνεται πλέον με:
οργανωμένο έγκλημα, cybercrime, trafficking και διεθνή δίκτυα ξεπλύματος χρήματος.
Αυτό σημαίνει ότι δεν αρκεί μια καλύτερη εφαρμογή anti-fraud στην τράπεζα.
Απαιτείται πολύ μεγαλύτερη κρατική ικανότητα συντονισμού.
4,5 φορές μεγαλύτερα έσοδα στις απάτες με AI links
Ακόμη πιο αποκαλυπτικά είναι τα οικονομικά δεδομένα.
Η INTERPOL επικαλείται ανάλυση της Chainalysis, σύμφωνα με την οποία τα crypto scams που μπορούσαν να συνδεθούν on-chain με παρόχους AI εμφάνισαν μέσο έσοδο 3,2 εκατ. δολαρίων ανά επιχείρηση, έναντι περίπου 719.000 δολαρίων για απάτες χωρίς αντίστοιχη σύνδεση.
Δηλαδή περίπου 4,5 φορές μεγαλύτερο μέσο έσοδο.
Το στοιχείο δεν σημαίνει ότι κάθε απάτη με AI είναι 4,5 φορές πιο κερδοφόρα.
Δείχνει όμως κάτι πολύ σημαντικό για τα οικονομικά του εγκλήματος:
η AI μειώνει το κόστος της εξατομίκευσης.
Ένας απατεώνας παλαιότερα μπορούσε να συντηρεί περιορισμένο αριθμό συνομιλιών.
Ένα οργανωμένο δίκτυο με εργαλεία AI μπορεί να δίνει σε εκατοντάδες ή χιλιάδες ανθρώπους την εντύπωση ότι όλοι έχουν μια προσωπική, εξατομικευμένη σχέση με το πρόσωπο απέναντί τους.
Η μεγάλη αδυναμία των τραπεζών: Ο πελάτης εγκρίνει ο ίδιος την πληρωμή
Εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο πρόβλημα για το σημερινό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Οι τράπεζες έχουν γίνει πολύ καλύτερες στο να εντοπίζουν μη εξουσιοδοτημένες συναλλαγές.
Το δυσκολότερο σενάριο είναι όταν ο πελάτης έχει πειστεί να πραγματοποιήσει ο ίδιος τη μεταφορά.
Στις επενδυτικές και romance scams, ο λογαριασμός δεν χρειάζεται να παραβιαστεί.
Το θύμα μπορεί να περάσει κανονικά:
- το password,
- το OTP,
- το biometric verification,
- όλες τις διαδικασίες ασφαλείας
και να εγκρίνει συνειδητά τη συναλλαγή.
Η τράπεζα μπορεί να γνωρίζει ποιος ενέκρινε την πληρωμή.
Δεν γνωρίζει όμως απαραίτητα πώς οδηγήθηκε ο άνθρωπος στην απόφαση να την εγκρίνει.
Αυτό αλλάζει ριζικά την έννοια της απάτης.
Παράδειγμα: Μία απάτη, πέντε διαφορετικές δικαιοδοσίες
Φανταστείτε ένα θύμα στην Ινδονησία.
Ο άνθρωπος που συνομιλεί μαζί του μπορεί να βρίσκεται σε scam compound στην Καμπότζη.
Το ψεύτικο προφίλ μπορεί να λειτουργεί μέσω αμερικανικής ή ευρωπαϊκής πλατφόρμας.
Η πληρωμή να περνά από mule account στην Ταϊλάνδη.
Και τα τελικά crypto assets να καταλήγουν σε ανταλλακτήριο που λειτουργεί σε άλλη χώρα.
Σε αυτή την περίπτωση:
η τράπεζα βλέπει τη συναλλαγή, η πλατφόρμα διαθέτει τα μηνύματα, η τηλεπικοινωνιακή εταιρεία γνωρίζει τη συσκευή, η αστυνομία της πρώτης χώρας έχει το θύμα και μια άλλη κυβέρνηση έχει φυσική πρόσβαση στους υπόπτους.
Κανένας φορέας δεν βλέπει ολόκληρη την εικόνα.
Αυτή είναι η θεσμική αδυναμία που εκμεταλλεύονται τα νέα εγκληματικά δίκτυα.
Οι εγκληματικές οργανώσεις λειτουργούν περιφερειακά – τα κράτη εθνικά
Το βασικό στρατηγικό πρόβλημα μπορεί να συνοψιστεί σε μία πρόταση:
οι εγκληματικές οργανώσεις λειτουργούν σαν να υπάρχει μία ενιαία περιφερειακή αγορά· οι κυβερνήσεις εξακολουθούν να λειτουργούν σαν ξεχωριστές δικαιοδοσίες.
Οι λογαριασμοί μπορούν να αλλάξουν μέσα σε λεπτά.
Οι πλατφόρμες μπορούν να αντικατασταθούν.
Τα χρήματα μπορούν να περάσουν από τρεις χώρες σχεδόν στιγμιαία.
Αλλά ένα αίτημα:
- διατήρησης αποδεικτικών στοιχείων,
- παγώματος χρημάτων,
- δικαστικής συνδρομής,
- πρόσβασης σε λογαριασμό
μπορεί να χρειαστεί ημέρες ή εβδομάδες.
Και στην οικονομική απάτη, οι πρώτες ώρες είναι συχνά αυτές που καθορίζουν εάν τα χρήματα θα ανακτηθούν.
Οι πληρωμές γίνονται πιο γρήγορες από την προστασία τους
Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη αντίφαση της ψηφιακής οικονομίας.
Οι χώρες έχουν ισχυρό κίνητρο να κάνουν τις διασυνοριακές πληρωμές:
φθηνότερες, ταχύτερες και σχεδόν άμεσες.
Αυτό ενισχύει το εμπόριο, τα εμβάσματα και τη χρηματοοικονομική ένταξη.
Στην ASEAN, τα διασυνοριακά QR payment systems αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα της οικονομικής αξίας που μπορεί να δημιουργήσει η περιφερειακή διαλειτουργικότητα.
Όμως η προστατευτική αρχιτεκτονική δεν έχει κινηθεί με την ίδια ταχύτητα.
Μια έκθεση της ομάδας PIE για τις διασυνοριακές πληρωμές, που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο 2026 μέσω της BIS, κατέγραψε σημαντικά εμπόδια: κατακερματισμένα δεδομένα συναλλαγών, περιορισμένη αυτοματοποίηση στους προληπτικούς ελέγχους, αδύναμη επαλήθευση δικαιούχων και απουσία διαλειτουργικών real-time fraud registries.
Το αποτέλεσμα είναι παράδοξο:
το χρήμα μπορεί να περάσει τα σύνορα σε δευτερόλεπτα· η προειδοποίηση ότι πρόκειται για απάτη όχι.
Το πρόβλημα δεν λύνεται μόνο με «όνομα δικαιούχου»
Οι τράπεζες επενδύουν όλο και περισσότερο σε beneficiary verification.
Αυτό είναι σημαντικό.
Μπορεί να επιβεβαιώσει, για παράδειγμα, ότι τα χρήματα που στέλνει ο χρήστης πράγματι καταλήγουν στον λογαριασμό που εμφανίζεται.
Δεν μπορεί όμως να απαντήσει στη βασική ερώτηση:
Γιατί θέλει ο άνθρωπος να στείλει τα χρήματα;
Δεν μπορεί να γνωρίζει ότι επί τρεις εβδομάδες συνομιλεί με μια ανύπαρκτη «επενδυτική σύμβουλο».
Δεν βλέπει ότι η φωτογραφία είναι συνθετική.
Δεν γνωρίζει ότι το θύμα έχει δεχθεί δεκάδες συναισθηματικά προσαρμοσμένα μηνύματα.
Άρα το μέλλον του anti-fraud δεν αφορά μόνο το transaction monitoring.
Αφορά όλο το decision journey που προηγείται της συναλλαγής.
Και εδώ αρχίζει το δύσκολο πρόβλημα της ιδιωτικότητας
Μόνο που αυτή η λύση δημιουργεί και έναν νέο κίνδυνο.
Για να καταλάβει καλύτερα ένα σύστημα εάν μια πληρωμή προέρχεται από εξαπάτηση, θα μπορούσε να χρειάζεται περισσότερα δεδομένα:
μηνύματα, behavioral signals, ιστορικό συναλλαγών, πληροφορίες συσκευής, ίσως και επικοινωνιακά μοτίβα.
Αυτό μπορεί να ενισχύσει δραματικά την προστασία από απάτες.
Μπορεί όμως επίσης να δημιουργήσει μηχανισμό μαζικής οικονομικής επιτήρησης.
Το δίλημμα, επομένως, δεν είναι απλώς «περισσότερα δεδομένα ή λιγότερα δεδομένα».
Είναι:
πόση κοινή ορατότητα χρειάζεται το κράτος για να προστατεύει τους πολίτες χωρίς να αντιμετωπίζει κάθε πολίτη ως πιθανό ύποπτο;
Η ASEAN έχει ήδη αρχίσει να κινείται
Η Νοτιοανατολική Ασία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτού του προβλήματος.
Όχι μόνο επειδή έχει ταχέως αναπτυσσόμενες ψηφιακές οικονομίες.
Αλλά και επειδή αρκετές μεγάλες διεθνείς scam operations έχουν συνδεθεί με την περιοχή.
Η ASEAN έχει ήδη δημιουργήσει Working Group on Anti-Online Scams, ενώ τον Ιανουάριο 2026, στην 6η Σύνοδο των ASEAN Digital Ministers στο Ανόι, εγκρίθηκε το ASEAN Guide on Anti-Scam Policies and Best Practices.
Το Guide αποτελεί το πρώτο ολοκληρωμένο περιφερειακό πλαίσιο για την αντιμετώπιση τηλεπικοινωνιακών scams και προβλέπει ενίσχυση της ανταλλαγής σχετικών πληροφοριών.
Αυτό είναι σημαντικό.
Αλλά δεν αρκεί.
Τρεις χώρες, τρία διαφορετικά μοντέλα
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι ακόμη και μέσα στην ASEAN τα κράτη δεν έχουν συμφωνήσει ποιος πληρώνει όταν το σύστημα αποτύχει.
Η Σιγκαπούρη έχει το Shared Responsibility Framework, το οποίο ισχύει από 16 Δεκεμβρίου 2024.
Για συγκεκριμένες μη εξουσιοδοτημένες phishing συναλλαγές προβλέπει μια «σειρά ευθύνης»: πρώτα εξετάζονται οι υποχρεώσεις των τραπεζών και στη συνέχεια των τηλεπικοινωνιακών παρόχων.
Όμως το πλαίσιο δεν καλύπτει γενικά τις πληρωμές που το θύμα εγκρίνει οικειοθελώς επειδή πείστηκε από investment ή romance scam.
Η Ταϊλάνδη επέλεξε ευρύτερο μοντέλο κοινής ευθύνης ανάμεσα σε χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και άλλους παρόχους υπηρεσιών.
Οι Φιλιππίνες, με τον Anti-Financial Account Scamming Act του 2024, δημιούργησαν διαφορετικό σύστημα, με προσωρινά holds χρημάτων και δυνατότητα αποζημίωσης υπό συγκεκριμένες συνθήκες.
Άρα η περιοχή έχει μέτρα.
Δεν έχει όμως ενιαίο μοντέλο ευθύνης.
Η πιο δύσκολη υπόθεση δεν είναι το phishing
Το μεγαλύτερο κανονιστικό κενό βρίσκεται στην ίδια κατηγορία που μπορεί να ενισχύσει περισσότερο η agentic AI:
το authorized push payment fraud.
Δηλαδή τη συναλλαγή που κάνει ο ίδιος ο πολίτης, έχοντας προηγουμένως χειραγωγηθεί.
Ποιος φέρει την ευθύνη τότε;
Η τράπεζα επειδή δεν σταμάτησε τη συναλλαγή;
Η πλατφόρμα επειδή φιλοξένησε το ψεύτικο προφίλ;
Ο τηλεπικοινωνιακός πάροχος επειδή επέτρεψε την επικοινωνία;
Το crypto exchange που έλαβε τα χρήματα;
Ο ίδιος ο πελάτης επειδή πάτησε «confirm»;
Η ASEAN σήμερα δεν διαθέτει κοινό περιφερειακό κανόνα γι’ αυτή την περίπτωση.
Και αυτό θα γίνει ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα όσο η AI κάνει τη χειραγώγηση πιο πειστική.
Το fraud γίνεται θέμα κρατικής ισχύος
Εδώ βρίσκεται και η βαθύτερη οικονομική και πολιτική διάσταση.
Μέχρι τώρα η οικονομική απάτη αντιμετωπιζόταν κυρίως ως:
πρόβλημα τραπεζών, αστυνομίας και cybersecurity.
Με την agentic AI μετατρέπεται σε ζήτημα state capacity – κρατικής ικανότητας.
Ένα σύγχρονο κράτος θα πρέπει να μπορεί να κάνει ταυτόχρονα τέσσερα πράγματα:
να εντοπίζει την απάτη, να σταματά τα χρήματα, να ανταλλάσσει στοιχεία με άλλες χώρες και να προστατεύει το θύμα.
Αν καταφέρει μόνο το πρώτο, έχει χάσει.
Γιατί όταν ολοκληρωθεί η δικαστική διαδικασία, τα χρήματα μπορεί να έχουν περάσει ήδη από δεκαπέντε λογαριασμούς και τρία blockchains.
Δεν χρειάζεται μια «ευρωπαϊκή εισαγγελία» της ASEAN
Η λύση δεν απαιτεί απαραίτητα τη δημιουργία ενός τεράστιου υπερεθνικού αστυνομικού μηχανισμού.
Κάτι τέτοιο θα ήταν άλλωστε δύσκολο να ταιριάξει στη θεσμική κουλτούρα της ASEAN.
Αυτό που χρειάζεται είναι πολύ πιο πρακτικό:
κοινοί χρόνοι αντίδρασης, κοινά standards αποδεικτικών στοιχείων, προσωρινά freezes, κανόνες για cross-border requests και κοινές αρχές για την προστασία των θυμάτων.
Με άλλα λόγια, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι ποιος θα δημιουργήσει μία νέα υπερεθνική υπηρεσία.
Είναι αν οι υπάρχουσες υπηρεσίες μπορούν να λειτουργήσουν σαν ένα σύστημα όταν χρειάζεται.
Οι τράπεζες δεν μπορούν να λύσουν μόνες τους το πρόβλημα
Αυτό είναι και ένα σημαντικό συμπέρασμα για τον χρηματοπιστωτικό κλάδο.
Οι τράπεζες διαθέτουν μοναδική εικόνα των συναλλαγών.
Δεν έχουν όμως πρόσβαση σε όλα τα signals.
Οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι βλέπουν άλλα δεδομένα.
Οι πλατφόρμες έχουν τα chats.
Τα crypto exchanges γνωρίζουν την επόμενη διαδρομή των κεφαλαίων.
Οι AI providers μπορούν να εντοπίζουν μοτίβα κακόβουλης χρήσης στα δικά τους συστήματα.
Και το κράτος διαθέτει τη νομική εξουσία που οι ιδιωτικές εταιρείες δεν έχουν.
Το επόμενο anti-fraud μοντέλο θα πρέπει επομένως να είναι οικοσύστημα, όχι προϊόν.
Το AI αλλάζει τον ανταγωνισμό ανάμεσα σε κράτος και εγκληματία
Η νέα τεχνολογία δημιουργεί μια ασυμμετρία που είναι εξαιρετικά επικίνδυνη.
Ο εγκληματίας χρειάζεται να βρει μία αδύναμη δικαιοδοσία.
Το κράτος χρειάζεται συνεργασία από όλες τις σχετικές δικαιοδοσίες.
Ο απατεώνας μπορεί να δημιουργήσει νέο λογαριασμό σε λεπτά.
Η αστυνομία χρειάζεται ένταλμα.
Ο απατεώνας μπορεί να αλλάξει crypto wallet σχεδόν ακαριαία.
Οι αρχές πρέπει να ακολουθήσουν διαδικασίες διεθνούς συνδρομής.
Η AI αυξάνει αυτή τη διαφορά ταχύτητας.
Και γι’ αυτό η μάχη κατά της agentic fraud είναι τελικά μάχη για το πόσο γρήγορα μπορεί να λειτουργήσει ένα κράτος χωρίς να εγκαταλείψει το κράτος δικαίου.
Το επόμενο μεγάλο financial risk μπορεί να μην ξεκινά από τη Wall Street
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο συμπέρασμα για τον κόσμο του Tech Finance.
Η επόμενη μεγάλη απειλή για το χρηματοπιστωτικό σύστημα μπορεί να μην είναι ένας πολύπλοκος αλγόριθμος που επιτίθεται σε μια τράπεζα.
Μπορεί να είναι εκατομμύρια απόλυτα νόμιμες, αυθεντικοποιημένες πληρωμές που έγιναν για λάθος λόγο.
Και αυτό είναι πολύ πιο δύσκολο να σταματήσει.
Γιατί η τράπεζα βλέπει μια έγκυρη εντολή.
Το σύστημα πληρωμών βλέπει μια νόμιμη μεταφορά.
Το blockchain βλέπει μια συναλλαγή.
Μόνο το θύμα γνωρίζει –και συνήθως πολύ αργά– ότι η πραγματικότητα πάνω στην οποία βασίστηκε η απόφασή του ήταν κατασκευασμένη.
Η μεγάλη δοκιμασία της ASEAN – και όχι μόνο
Η ASEAN αποτελεί σήμερα ιδανικό εργαστήριο για αυτή τη νέα εποχή.
Διαθέτει ταχέως ενοποιούμενες ψηφιακές πληρωμές, μεγάλους πληθυσμούς, διαφορετικά νομικά συστήματα και ταυτόχρονα σοβαρή έκθεση σε transnational scam networks.
Γι’ αυτό το επόμενο βήμα της περιφερειακής ολοκλήρωσης δεν θα κριθεί μόνο από το εάν ένας πολίτης μπορεί να πληρώσει σε άλλη χώρα με QR code.
Θα κριθεί από το εάν, όταν η πληρωμή είναι προϊόν απάτης, το warning, τα evidence και η νομική εξουσία μπορούν να κινηθούν εξίσου γρήγορα με το χρήμα.
Η πηγή το συνοψίζει εύστοχα: η περιφερειακή ενοποίηση των πληρωμών παραμένει στρατηγικά ατελής όσο το χρήμα κινείται διασυνοριακά, ενώ οι προειδοποιήσεις, τα αποδεικτικά στοιχεία και η νομική αρμοδιότητα παραμένουν εγκλωβισμένα στα εθνικά σύνορα.
Το πραγματικό τεστ της agentic AI
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν δημιουργεί από μόνη της την οικονομική απάτη.
Κάνει όμως κάτι ίσως πιο επικίνδυνο:
βιομηχανοποιεί την ανθρώπινη χειραγώγηση.
Και αυτό μεταφέρει το πρόβλημα από το cybersecurity στη λειτουργία του ίδιου του κράτους.
Το τεστ των επόμενων ετών δεν θα είναι μόνο αν οι τράπεζες μπορούν να αναγνωρίζουν ένα ύποπτο payment.
Θα είναι αν οι κυβερνήσεις μπορούν να δημιουργήσουν συστήματα στα οποία:
η πληροφορία ταξιδεύει όσο γρήγορα όσο τα χρήματα, οι χώρες μπορούν να συνεργάζονται πριν εξαφανιστούν τα assets και οι πολίτες προστατεύονται χωρίς να δημιουργείται μια μόνιμη υποδομή επιτήρησης.
Agentic fraud, με άλλα λόγια, δεν θα δείξει απλώς πόσο έξυπνη έγινε η τεχνητή νοημοσύνη. Θα δείξει πόσο γρήγορα μπορούν να γίνουν τα ίδια τα κράτη.
Πηγή: pagenews.gr