Βρυξέλλες: Σχέδιο για φόρο στη Big Tech χωρίς να την κατονομάζει – Το CORE και ο φόβος Τραμπ

Η Κομισιόν εξετάζει διεύρυνση του Corporate Resource for Europe ώστε να πληρώνουν όλες οι μεγάλες επιχειρήσεις με έσοδα άνω των 100 εκατ. ευρώ – Στο στόχαστρο στην πράξη Apple, Google, Meta και άλλοι αμερικανικοί κολοσσοί, ενώ οι Βρυξέλλες προσπαθούν να αυξήσουν τα ίδια έσοδα της ΕΕ χωρίς να προκαλέσουν νέο εμπορικό πόλεμο με την Ουάσιγκτον.

Οι Βρυξέλλες αναζητούν έναν νέο τρόπο να φορολογήσουν τη Big Tech.

Αλλά αυτή τη φορά προσπαθούν να το κάνουν χωρίς να πουν ότι φορολογούν τη Big Tech.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει αλλαγές στο σχέδιο Corporate Resource for Europe – CORE, ώστε η εισφορά να επιβάλλεται ευρύτερα σε μεγάλες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση και όχι ειδικά στις ψηφιακές πλατφόρμες.

Η λογική είναι ξεκάθαρη:

αν η εισφορά καλύπτει σχεδόν όλες τις μεγάλες πολυεθνικές, τότε οι Βρυξέλλες μπορούν να αντλήσουν περισσότερα έσοδα και ταυτόχρονα να μειώσουν τον κίνδυνο η Ουάσιγκτον να την παρουσιάσει ως στοχευμένο «ψηφιακό φόρο» κατά αμερικανικών εταιρειών.

Και πίσω από αυτή την προσπάθεια βρίσκεται μία πολύ συγκεκριμένη πολιτική πραγματικότητα:

ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη απειλήσει με εμπορικά αντίποινα χώρες που επιβάλλουν ψηφιακούς φόρους σε αμερικανικές εταιρείες.

Τι είναι το CORE

Το Corporate Resource for Europe είναι ένας από τους νέους «ίδιους πόρους» που προτείνει η Κομισιόν για να χρηματοδοτήσει τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.

Στην τρέχουσα μορφή του, το σχέδιο προβλέπει ότι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ και έχουν ετήσια έσοδα άνω των 100 εκατ. ευρώ θα καταβάλλουν μία σταθερή ετήσια εισφορά.

Η κλίμακα της εισφοράς, όπως έχει προταθεί, κυμαίνεται περίπου από 100.000 έως 750.000 ευρώ ανά εταιρεία.

Αυτό είναι ένα σχετικά μικρό ποσό για ομίλους με δεκάδες ή εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ σε παγκόσμια έσοδα.

Ακριβώς γι’ αυτό οι Βρυξέλλες εξετάζουν τώρα εάν το πλαίσιο πρέπει να διευρυνθεί ή να ανασχεδιαστεί.

Ο πραγματικός στόχος: Apple, Google, Meta

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η Επιτροπή δεν θέλει να κατονομάσει συγκεκριμένους τεχνολογικούς κολοσσούς.

Στην πράξη όμως, εταιρείες όπως:

Apple, Google και Meta

βρίσκονται στο επίκεντρο της συζήτησης.

Οι Βρυξέλλες θέλουν να βρουν τρόπο να αυξήσουν τη συνεισφορά μεγάλων πολυεθνικών στα ευρωπαϊκά έσοδα χωρίς να δημιουργήσουν ένα μέτρο που θα φαίνεται νομικά ή πολιτικά ότι στοχεύει μόνο τις αμερικανικές ψηφιακές εταιρείες.

Αυτό είναι σημαντικό επειδή οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επανειλημμένα χαρακτηρίσει τους ειδικούς φόρους ψηφιακών υπηρεσιών ως διακριτική μεταχείριση εις βάρος αμερικανικών επιχειρήσεων.

Η απειλή Τραμπ: 100% δασμοί

Η πίεση δεν είναι θεωρητική.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει απειλήσει ότι θα επιβάλει δασμούς 100% σε προϊόντα χωρών που υιοθετούν ψηφιακούς φόρους που η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι πλήττουν αμερικανικές επιχειρήσεις.

Αυτό εξηγεί γιατί αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι σε έναν καθαρό ευρωπαϊκό digital services tax.

Ο φόβος είναι ότι ένας τέτοιος φόρος θα μπορούσε να ανοίξει ένα νέο μέτωπο στον ήδη εύθραυστο εμπορικό διάλογο ΕΕ–ΗΠΑ.

Η φόρμουλα: «Όχι ψηφιακός φόρος – φόρος μεγάλων εταιρειών»

Η λύση που συζητείται είναι πολιτικά έξυπνη.

Αντί να φορολογηθούν μόνο οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, η εισφορά θα μπορούσε να καλύψει ένα πολύ ευρύτερο σύνολο μεγάλων ομίλων.

Με αυτό τον τρόπο:

η Apple πληρώνει,

η Google πληρώνει,

η Meta πληρώνει,

αλλά πληρώνουν επίσης και άλλες μεγάλες μη τεχνολογικές εταιρείες.

Έτσι οι Βρυξέλλες θα μπορούν να υποστηρίξουν ότι δεν πρόκειται για φόρο κατά της αμερικανικής Big Tech αλλά για γενικό ευρωπαϊκό εταιρικό πόρο.

Τα 60 δισ. ευρώ τον χρόνο

Το CORE δεν είναι μεμονωμένη πρόταση.

Είναι ένας από πέντε νέους ίδιους πόρους που έχει προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό.

Ο συνολικός στόχος είναι να αντλούνται περίπου 60 δισ. ευρώ ετησίως από νέες πηγές εσόδων από το 2028 και μετά.

Οι προτεινόμενοι πόροι περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων έσοδα από:

μηχανισμούς άνθρακα,

αγορές εκπομπών,

μεγάλες εταιρείες

και άλλες ευρωπαϊκές φορολογικές βάσεις.

Η Κομισιόν επιχειρεί έτσι να μειώσει την εξάρτηση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού από τις απευθείας εθνικές συνεισφορές.

Γιατί χρειάζονται τόσα χρήματα

Η επόμενη ευρωπαϊκή επταετία είναι εξαιρετικά ακριβή.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει να χρηματοδοτήσει ταυτόχρονα:

άμυνα,

ενεργειακή ασφάλεια,

πράσινη μετάβαση,

ανταγωνιστικότητα,

τεχνητή νοημοσύνη,

βιομηχανική πολιτική,

συνοχή,

γεωργία,

υποδομές,

και στήριξη της Ουκρανίας.

Η Κομισιόν έχει προτείνει έναν επόμενο κοινό προϋπολογισμό περίπου 2 τρισ. ευρώ για την περίοδο 2028–2034.

Αρκετές κυβερνήσεις όμως δεν θέλουν να αυξηθούν σημαντικά οι εθνικές τους συνεισφορές.

Άρα οι Βρυξέλλες χρειάζονται νέους ίδιους πόρους.

Το πολιτικό πρόβλημα: Ποιος πραγματικά πληρώνει;

Αρκετές χώρες αντιδρούν ακόμη και στο CORE.

Ο λόγος είναι ότι ένας φόρος σε όλες τις μεγάλες εταιρείες μπορεί τελικά να πλήξει και ευρωπαϊκούς ομίλους.

Και εκεί εμφανίζεται το μεγάλο δίλημμα.

Εάν το όριο παραμείνει στα 100 εκατ. ευρώ, μπορεί να μπουν στο σύστημα όχι μόνο αμερικανικοί κολοσσοί αλλά και αρκετές μεσαίου μεγέθους ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.

Αυτό έχει προκαλέσει αντιδράσεις σε κυβερνήσεις που φοβούνται ότι η Κομισιόν, προσπαθώντας να φορολογήσει τη Big Tech, θα δημιουργήσει επιπλέον βάρος και για δικές τους εταιρείες.

Ψάχνουν υψηλότερο όριο

Γι’ αυτό συζητείται και η αλλαγή του κατωφλίου.

Μία επιλογή είναι να αυξηθεί το όριο εσόδων ώστε να εξαιρεθούν περισσότερες μεσαίες επιχειρήσεις και να μείνει η εισφορά πιο καθαρά στους πραγματικά μεγάλους πολυεθνικούς ομίλους.

Με αυτόν τον τρόπο, η Κομισιόν θα μπορούσε να κερδίσει μεγαλύτερη πολιτική υποστήριξη από τα κράτη-μέλη.

Όμως όσο μικρότερος γίνεται ο αριθμός των εταιρειών που πληρώνουν, τόσο μεγαλύτερη πρέπει να γίνει η επιβάρυνση ανά εταιρεία εάν οι Βρυξέλλες θέλουν να διατηρήσουν τον ίδιο δημοσιονομικό στόχο.

Χρειάζονται και οι 27

Το μεγαλύτερο πολιτικό εμπόδιο είναι θεσμικό.

Για να προχωρήσει ένα τέτοιο φορολογικό μέτρο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, απαιτείται ομοφωνία των 27 κρατών-μελών.

Και αυτή δεν υπάρχει ακόμη.

Η συζήτηση επομένως δεν αφορά μόνο το πώς θα σχεδιαστεί ο φόρος.

Αφορά το εάν μπορεί να δημιουργηθεί πολιτική συναίνεση ανάμεσα σε χώρες που έχουν πολύ διαφορετικά:

φορολογικά συστήματα,

εταιρικά μοντέλα,

βιομηχανικές βάσεις

και σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η κατάρρευση της παγκόσμιας φορολογικής συμφωνίας

Η πίεση προς τις Βρυξέλλες έχει αυξηθεί επειδή η παγκόσμια προσπάθεια για φορολόγηση των πολυεθνικών έχει βαλτώσει.

Η συμφωνία που είχε επιτευχθεί το 2021 υπό τον ΟΟΣΑ προέβλεπε ένα νέο σύστημα φορολόγησης μεγάλων πολυεθνικών με μεγαλύτερη σύνδεση ανάμεσα στα κέρδη και στις αγορές όπου παράγονται τα έσοδα.

Η επιστροφή Τραμπ στον Λευκό Οίκο το 2024 αποδυνάμωσε δραματικά την αμερικανική στήριξη προς αυτή την προσπάθεια.

Έτσι, η διεθνής φορολογική μεταρρύθμιση έχει ουσιαστικά παγώσει και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναζητούν δικές τους λύσεις.

Γαλλία και Ιταλία έχουν ήδη ψηφιακούς φόρους

Η Ευρώπη δεν ξεκινά από μηδενική βάση.

Χώρες όπως η Γαλλία και η Ιταλία διαθέτουν ήδη εθνικούς φόρους ψηφιακών υπηρεσιών.

Άλλα κράτη έχουν υιοθετήσει αντίστοιχα συστήματα.

Οι φόροι αυτοί έχουν βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο της Ουάσιγκτον.

Οι ΗΠΑ έχουν απειλήσει με εμπορικές κυρώσεις, υποστηρίζοντας ότι τα μέτρα αυτά πλήττουν δυσανάλογα αμερικανικές επιχειρήσεις.

Το πρόβλημα για τις Βρυξέλλες είναι ότι ένα ενιαίο ευρωπαϊκό σύστημα θα είχε πολύ μεγαλύτερο πολιτικό και οικονομικό βάρος από έναν εθνικό φόρο.

Η Γαλλία πιέζει για ευρωπαϊκή λύση

Η Γαλλία έχει υποστηρίξει επανειλημμένα την ανάγκη ενός ευρωπαϊκού ψηφιακού φόρου.

Το Παρίσι θεωρεί ότι μία πανευρωπαϊκή προσέγγιση θα ήταν ισχυρότερη απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και θα απέτρεπε τη δημιουργία ενός μωσαϊκού εθνικών συστημάτων.

Υπάρχει όμως ισχυρή αντίσταση από χώρες που φοβούνται τις αμερικανικές αντιδράσεις.

Η Επιτροπή επομένως προσπαθεί να βρει μια λύση που να είναι ταυτόχρονα:

δημοσιονομικά αποτελεσματική,

νομικά ουδέτερη,

πολιτικά αποδεκτή

και λιγότερο ευάλωτη σε αμερικανικά αντίποινα.

Το λόμπι της Big Tech στις Βρυξέλλες

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή οι αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες έχουν τεράστια παρουσία στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Πρόσφατη ανάλυση των Financial Times έδειξε ότι Google, Apple και Amazon βρίσκονται μεταξύ των εταιρειών με τη μεγαλύτερη πρόσβαση σε υψηλόβαθμους Ευρωπαίους αξιωματούχους.

Η Google είχε περισσότερες από 300 συναντήσεις με ανώτερους αξιωματούχους της ΕΕ μετά τις ευρωεκλογές του 2024, ενώ Apple και Amazon ακολούθησαν επίσης με εκατοντάδες επαφές.

Αυτό δείχνει πόσο δύσκολη θα είναι η πολιτική διαπραγμάτευση γύρω από οποιοδήποτε νέο φορολογικό σύστημα.

Από τη ρύθμιση στη φορολογία

Για χρόνια η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπάθησε να αντιμετωπίσει τη Big Tech κυρίως μέσω ρύθμισης.

Digital Markets Act.

Digital Services Act.

Κανόνες για την τεχνητή νοημοσύνη.

Ανταγωνισμός.

Προστασία δεδομένων.

Τώρα η συζήτηση περνά και στο δημοσιονομικό επίπεδο.

Το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο πώς θα λειτουργούν οι τεχνολογικές πλατφόρμες στην ευρωπαϊκή αγορά.

Είναι και πόσο θα συνεισφέρουν στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.

Το σχέδιο των Βρυξελλών είναι μία άσκηση ισορροπίας

Η Κομισιόν προσπαθεί να λύσει ταυτόχρονα τέσσερα διαφορετικά προβλήματα.

Να αυξήσει τα ίδια έσοδα της ΕΕ.

Να αντλήσει περισσότερα από τους μεγαλύτερους πολυεθνικούς ομίλους.

Να μη χτυπήσει δυσανάλογα τις ευρωπαϊκές μεσαίες επιχειρήσεις.

Και να μην προκαλέσει νέο εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ.

Αυτό εξηγεί γιατί η λύση που εξετάζεται είναι ένας ευρύς εταιρικός φόρος αντί ενός καθαρού ψηφιακού φόρου.

Η Big Tech μπορεί να πληρώσει χωρίς να αναφέρεται πουθενά η λέξη «Big Tech»

Και αυτή ίσως είναι η πιο ενδιαφέρουσα πτυχή του σχεδίου.

Οι Βρυξέλλες προσπαθούν να δημιουργήσουν ένα φορολογικό εργαλείο που θα πιάνει την Apple, τη Google και τη Meta ακριβώς επειδή είναι τεράστιες εταιρείες — όχι επειδή είναι τεχνολογικές.

Εάν το σχέδιο λειτουργήσει, η ΕΕ θα έχει βρει έναν τρόπο να αυξήσει τη φορολογική συνεισφορά της Big Tech χωρίς να υιοθετήσει επισήμως έναν ειδικό φόρο ψηφιακών υπηρεσιών.

Εάν αποτύχει, οι Βρυξέλλες θα βρεθούν ξανά μπροστά στο ίδιο δίλημμα:

περισσότεροι ευρωπαϊκοί πόροι ή αποφυγή σύγκρουσης με την Ουάσιγκτον.

Και καθώς ο επόμενος προϋπολογισμός των περίπου 2 τρισ. ευρώ πλησιάζει, η Ευρώπη δεν έχει πλέον πολύ χρόνο για να αποφασίσει.

Πηγή: Pagenews.gr