Σε νέο πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης εξελίσσονται τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, με την Αθήνα να απορρίπτει κατηγορηματικά τη νομιμότητα των αποφάσεων της Άγκυρας και την αντιπολίτευση να ζητά ισχυρότερη αντίδραση απέναντι στην Τουρκία.
Τα δύο προεδρικά διατάγματα που φέρουν την υπογραφή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν άνοιξαν έναν ακόμη κύκλο ελληνοτουρκικής έντασης, καθώς οι περιοχές που περιλαμβάνονται στον τουρκικό σχεδιασμό δεν περιορίζονται, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, εντός τουρκικών χωρικών υδάτων.
Η απάντηση του υπουργείου Εξωτερικών ήταν σαφής: η μονομερής εγκαθίδρυση προστατευόμενων θαλάσσιων περιοχών εκτός εθνικής δικαιοδοσίας δεν παράγει έννομα αποτελέσματα και δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα σε βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Τα δύο σημεία που ανησυχούν την Αθήνα
Ιδιαίτερο βάρος αποκτούν δύο γεωγραφικές περιοχές.
Η πρώτη βρίσκεται μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου. Η Αθήνα θεωρεί ότι η τουρκική κίνηση επαναφέρει στην πράξη την πάγια θέση της Άγκυρας περί οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας με βάση τις ηπειρωτικές ακτές, περιορίζοντας την επήρεια των ελληνικών νησιών.
Η δεύτερη αφορά την περιοχή μεταξύ Ρόδου και Καστελλόριζου και συνδέεται με τη μακροχρόνια τουρκική αντίληψη περί μειωμένης ή μηδενικής επήρειας των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες ζώνες της Ανατολικής Μεσογείου.
Για την ελληνική πλευρά, επομένως, η συζήτηση δεν αφορά μόνο την περιβαλλοντική προστασία. Αγγίζει ευθέως τη μεγάλη ελληνοτουρκική διαφορά για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
ΥΠΕΞ: «Δεν παράγουν κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα»
Η κυβέρνηση επιλέγει να απαντήσει πρωτίστως με το όπλο του Διεθνούς Δικαίου.
Το ΥΠΕΞ υποστηρίζει ότι στον βαθμό που τα τουρκικά πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η μονομερής εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη. Αντίστοιχη είναι η ελληνική θέση για τα τμήματα που, σύμφωνα με την Αθήνα, βρίσκονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Η βασική θέση συμπυκνώνεται σε τρία σημεία:
- Οι τουρκικές αποφάσεις δεν μεταβάλλουν το νομικό καθεστώς των επίμαχων θαλάσσιων περιοχών.
- Δεν δημιουργούν τετελεσμένα σε βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
- Η Ελλάδα αντιπαραβάλλει τα δικά της θαλάσσια πάρκα, επισημαίνοντας ότι θεσπίστηκαν αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.
Το κυβερνητικό μήνυμα είναι συνεπώς ότι η Αθήνα δεν αποδέχεται την τουρκική κίνηση, αλλά ούτε πρόκειται να αναγνωρίσει εμμέσως οποιαδήποτε έννομη συνέπειά της.
ΝΔ: «Η Τουρκία ενοχλείται από το διεθνές αποτύπωμα της Ελλάδας»
Στην ίδια γραμμή κινήθηκε η εκπρόσωπος Τύπου της Νέας Δημοκρατίας Αλεξάνδρα Σδούκου, υποστηρίζοντας ότι η ανακήρυξη τουρκικών θαλάσσιων πάρκων εκτός των χωρικών υδάτων της Τουρκίας δεν παράγει έννομα αποτελέσματα.
Η ΝΔ επιχειρεί παράλληλα να τοποθετήσει την κίνηση Ερντογάν μέσα στη μεγαλύτερη γεωπολιτική εικόνα.
Κατά την κυβερνητική ανάγνωση, η ενίσχυση των διεθνών συνεργασιών της Ελλάδας, οι συμφωνίες για τις θαλάσσιες ζώνες και η αναβαθμισμένη παρουσία της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο δημιουργούν ένα περιβάλλον που προκαλεί αντιδράσεις στην Άγκυρα.
ΠΑΣΟΚ: Το θέμα πηγαίνει στις Βρυξέλλες
Το ΠΑΣΟΚ επέλεξε να μεταφέρει την αντιπαράθεση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Οι τέσσερις ευρωβουλευτές του κόμματος, Γιάννης Μανιάτης, Νίκος Παπανδρέου, Σάκης Αρναούτογλου και Νικόλας Φαραντούρης, κατέθεσαν ερώτηση προς την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ Κάγια Κάλλας.
Ζητούν ουσιαστικά να πληροφορηθούν ποια συγκεκριμένα μέτρα προτίθεται να λάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση για τη στήριξη της Ελλάδας απέναντι στις τουρκικές μονομερείς ενέργειες.
Η Χαριλάου Τρικούπη επιχειρεί έτσι να μεταφέρει το βάρος από την ελληνική καταγγελία στην ανάγκη ευρωπαϊκής αντίδρασης.
ΣΥΡΙΖΑ: Επίθεση στην πολιτική των «ήρεμων νερών»
Πολύ σκληρότερη απέναντι στην κυβέρνηση είναι η προσέγγιση του ΣΥΡΙΖΑ.
Η Ρένα Δούρου κατηγορεί την κυβέρνηση ότι δεν διαθέτει συνεκτική εθνική στρατηγική απέναντι στην Τουρκία και συνδέει τις τελευταίες εξελίξεις με τη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η πολιτική των λεγόμενων «ήρεμων νερών», την οποία ο ΣΥΡΙΖΑ θεωρεί ανεπαρκή απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και στα προβλήματα που έχουν παρουσιαστεί στις έρευνες για το καλώδιο στην περιοχή της Κάσου.
ΚΚΕ: Η κυβέρνηση υποτιμά την εξέλιξη
Διαφορετική αφετηρία αλλά επίσης επικριτική στάση κρατά το ΚΚΕ.
Ο Περισσός θεωρεί ότι ο κυβερνητικός ισχυρισμός πως οι τουρκικές κινήσεις δεν δημιουργούν τετελεσμένα υποτιμά τη σημασία της νέας εξέλιξης και τις πιθανές συνέπειές της.
Η θέση του ΚΚΕ είναι ότι οι τελευταίες κινήσεις πρέπει να εξεταστούν στο συνολικό πλαίσιο των ανταγωνισμών στην Ανατολική Μεσόγειο και όχι ως ένα απομονωμένο επεισόδιο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Ελληνική Λύση και Νίκη ανεβάζουν κατακόρυφα τους τόνους
Σε ακόμη υψηλότερους τόνους κινείται η Ελληνική Λύση, η οποία επιτίθεται συνολικά στην κυβερνητική πολιτική προσέγγισης με την Τουρκία και υποστηρίζει ότι η στρατηγική κατευνασμού δεν απέτρεψε τις τουρκικές διεκδικήσεις.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Νίκης Δημήτρης Νατσιός ζητά άμεσες κινήσεις:
- διεθνή καταγγελία της τουρκικής ενέργειας,
- εφαρμογή του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού,
- έναρξη συζητήσεων για οριοθέτηση ΑΟΖ Ελλάδας–Κύπρου.
Σαμαράς: «Μια ακόμη διεθνής πειρατεία»
Ιδιαίτερο πολιτικό βάρος αποκτά η παρέμβαση του Αντώνη Σαμαρά, καθώς η κριτική του πρώην πρωθυπουργού δεν στρέφεται μόνο προς την Τουρκία αλλά και προς την κυβερνητική στρατηγική.
Ο κ. Σαμαράς χαρακτηρίζει τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα «μια ακόμη διεθνή πειρατεία» και επαναφέρει την πάγια κριτική του απέναντι στη λογική του κατευνασμού.
Θέτει μάλιστα ευθέως το ερώτημα εάν η Άγκυρα επιχειρεί σταδιακά να περιορίσει την άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο.
Το πραγματικό ερώτημα: Νομική ακυρότητα ή πολιτική δημιουργία «γκρίζας εικόνας»;
Εδώ βρίσκεται και η ουσία της νέας αντιπαράθεσης.
Η κυβέρνηση έχει ένα ισχυρό επιχείρημα όταν επισημαίνει ότι μια μονομερής τουρκική πράξη δεν αρκεί από μόνη της για να δημιουργήσει διεθνώς αναγνωρισμένα δικαιώματα.
Η αντιπολίτευση, όμως, θέτει ένα διαφορετικό ζήτημα: ακόμη και εάν οι τουρκικές αποφάσεις δεν δημιουργούν αυτομάτως έννομα αποτελέσματα, μπορεί η συστηματική επανάληψη χαρτών, διαταγμάτων και διεκδικήσεων να χρησιμοποιείται από την Άγκυρα για την εμπέδωση των θέσεών της σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο;
Αυτό ακριβώς θα αποτελέσει το επόμενο τεστ για την Αθήνα.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει επιλέξει τα τελευταία χρόνια τη διατήρηση ανοικτών διαύλων με την Τουρκία, χωρίς —όπως υποστηρίζει— να κάνει παραχωρήσεις σε ζητήματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων. Η νέα κίνηση Ερντογάν δοκιμάζει αυτή την ισορροπία.
Και πλέον το ερώτημα δεν είναι μόνο εάν τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα είναι νομικά ανίσχυρα. Είναι εάν η Αθήνα μπορεί να εμποδίσει την Άγκυρα να μετατρέψει μια νομικά αμφισβητούμενη κίνηση σε ακόμη ένα εργαλείο της στρατηγικής της για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Πηγή: pagenews.gr