Γεραπετρίτης–Φιντάν στη Νέα Υόρκη: Δίαυλοι ανοιχτοί, ένταση ψηλά – GSI, Κύπρος και το μήνυμα της Αθήνας
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 7 '
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//Γεραπετρίτης–Φιντάν στη Νέα Υόρκη: Δίαυλοι ανοιχτοί, ένταση ψηλά – GSI, Κύπρος και το μήνυμα της Αθήνας
Η ελληνική διπλωματία επιλέγει να κρατήσει ανοιχτό το κανάλι με την Άγκυρα, ακόμη και σε μια περίοδο αυξημένης έντασης.
Στο περιθώριο της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης είχε σύντομη, εκτός προγράμματος συνομιλία με τον Τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι συμφωνήθηκε να υπάρξει νέα συνάντηση το επόμενο διάστημα.
Η επαφή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή πραγματοποιείται μετά από εβδομάδες αυξημένης ρητορικής, με την Άγκυρα να επαναφέρει ζητήματα νησιών και στρατιωτικοποίησης και την Αθήνα να επιμένει στο Διεθνές Δίκαιο και στο δικαίωμα άμυνας.
«Οι δίαυλοι παρέμειναν πάντα ανοιχτοί»
Ανώτατη ελληνική διπλωματική πηγή σημείωνε ότι το κανάλι Αθήνας–Άγκυρας δεν έκλεισε ποτέ.
Το μήνυμα, όμως, δεν είναι ότι όλα έχουν επιστρέψει στην κανονικότητα.
Αντιθέτως.
«Οι δίαυλοι επικοινωνίας παρέμειναν πάντα ανοιχτοί.»
Η ίδια πηγή υπογράμμιζε ότι απαιτείται συνεχής διάλογος ώστε να περιοριστεί η ένταση που έχει συσσωρευτεί το τελευταίο διάστημα.
«Έχει παραχθεί ένταση περισσότερη από εκείνη που ξέραμε. Πρέπει να αμβλυνθεί η κατάσταση, όμως αυτό δεν εξαρτάται από εμάς.»
Η διατύπωση αποτυπώνει τη σημερινή ελληνική γραμμή: διατήρηση του διαλόγου, αλλά χωρίς υποβάθμιση των διαφορών ή αποδοχή της τουρκικής ρητορικής.
Η επαφή δεν ήταν προγραμματισμένη
Το γεγονός ότι η συνομιλία έγινε εκτός προγράμματος έχει τη δική του σημασία.
Ο Γεραπετρίτης είχε δηλώσει ήδη από την 1η Σεπτεμβρίου ότι δεν είχε προγραμματιστεί συνάντηση με τον Φιντάν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, αφήνοντας όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας επαφής σύντομα.
«Στη Γενική Συνέλευση δεν έχουμε προγραμματίσει, αλλά είναι πολύ πιθανό το επόμενο διάστημα να υπάρξει κάποια συνάντηση. Περιοδικώς βρισκόμαστε.»
Άρα η σημερινή συνομιλία δείχνει ότι, ακόμη και χωρίς προγραμματισμένο τετ α τετ, οι δύο πλευρές επιδιώκουν να μη χαθεί η επαφή.
Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου στο φόντο
Ένα από τα πιο κρίσιμα γεωπολιτικά ζητήματα που βρίσκονται πίσω από την ελληνοτουρκική ένταση είναι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.
Η Αθήνα επιμένει ότι το έργο είναι ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος και ότι πρέπει να υλοποιηθεί κανονικά.
Ο Γεραπετρίτης είχε δηλώσει ήδη ότι η συμμετοχή της γαλλικής Meridiam, με πλειοψηφικό πακέτο, ενισχύει ακόμη περισσότερο την ευρωπαϊκή διάσταση του έργου.
Σύμφωνα με τις τελευταίες διπλωματικές εκτιμήσεις, η ελληνική πλευρά είναι έτοιμη να εκδώσει NAVTEX μόλις ζητηθεί για τη συνέχιση των ερευνών.
Το μήνυμα από την Αθήνα είναι σαφές: οι έρευνες θα συνεχιστούν και οποιαδήποτε προσπάθεια παρεμπόδισης ενός ευρωπαϊκού έργου θα έχει πολιτικό και διπλωματικό κόστος.
«Όποιος το παρεμποδίσει αναλαμβάνει την ευθύνη»
Η θέση που διαμορφώνεται στην Αθήνα είναι ότι το GSI δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια στενή διμερής υπόθεση Ελλάδας–Τουρκίας.
Είναι ευρωπαϊκό έργο.
Έχει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Έχει γαλλική συμμετοχή.
Και συνδέεται άμεσα με την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου και της Ανατολικής Μεσογείου.
Αυτό είναι και το βασικό γεωπολιτικό χαρτί της ελληνικής πλευράς.
Η Αθήνα επιχειρεί να «ευρωπαϊκοποιήσει» το ζήτημα, ώστε οποιαδήποτε παρεμπόδιση να μη θεωρείται απλώς ελληνοτουρκική διαφορά αλλά πρόβλημα απέναντι σε ευρωπαϊκό project.
Κυπριακό: Κινητικότητα χωρίς αυταπάτες
Παράλληλα, στο Κυπριακό καταγράφεται αυξημένη διπλωματική κινητικότητα.
Η ελληνική πλευρά εμφανίζεται υπέρ της επανέναρξης ουσιαστικής διαδικασίας υπό τον ΟΗΕ, αλλά χωρίς υπερβολικές προσδοκίες για άμεσο breakthrough.
Η Αθήνα γνωρίζει ότι το παράθυρο μέχρι την ολοκλήρωση της θητείας του Αντόνιο Γκουτέρες δεν είναι μεγάλο.
Γι’ αυτό η ελληνική διπλωματία επιχειρεί να διατηρήσει ενεργό τον φάκελο, να στηρίξει τη Λευκωσία και ταυτόχρονα να μην επιτρέψει να παγιωθεί η τουρκική λογική των δύο κρατών.
Ο Γεραπετρίτης χτίζει τριμερείς
Στη Νέα Υόρκη, η Ελλάδα κινήθηκε ταυτόχρονα και σε περιφερειακό επίπεδο.
Ο Γεραπετρίτης συμμετείχε σε δύο τριμερείς συναντήσεις:
Ελλάδα–Κύπρος–Αίγυπτος
και
Ελλάδα–Κύπρος–Ιορδανία.
Το Υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαιώνει ότι οι δύο τριμερείς πραγματοποιήθηκαν στις 25 Σεπτεμβρίου, στο πλαίσιο της ελληνικής παρουσίας στη Γενική Συνέλευση.
Ο ίδιος ο Γεραπετρίτης δήλωσε:
«Χτίζουμε την Ελλάδα με ισχυρό διπλωματικό αποτύπωμα, με ισχυρές συμμαχίες, με μια πολύ μεγάλη, πολύ έντονη και πολύ δραστήρια εξωτερική πολιτική.»
Και πρόσθεσε:
«Είχαμε δύο σημαντικές τριμερείς συναντήσεις με Κύπρο και Ιορδανία, Κύπρο και Αίγυπτο. Είναι εξαιρετικά σημαντικό για την παρουσία τόσο της Ελλάδας όσο και της Κύπρου στην ευρύτερη περιοχή, για την ενδυνάμωση των σχέσεών μας σε μια περιφέρεια η οποία κλυδωνίζεται από τους πολέμους στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.»
Η ενεργειακή ασφάλεια γίνεται εθνική ασφάλεια
Ο Γεραπετρίτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος και στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Η ανησυχία της Αθήνας δεν αφορά μόνο το Αιγαίο ή την Ανατολική Μεσόγειο.
Αφορά ολόκληρο το πλέγμα ενεργειακών διαδρομών:
Περσικός Κόλπος.
Ερυθρά Θάλασσα.
Μαύρη Θάλασσα.
Χερσαίοι αγωγοί.
Εμπορικές θαλάσσιες οδοί.
Το ελληνικό ΥΠΕΞ επισημαίνει ότι οι επιθέσεις κατά της διεθνούς ναυτιλίας έχουν ήδη διαταράξει εφοδιαστικές αλυσίδες και επηρεάζουν ενεργειακή και επισιτιστική ασφάλεια.
Ο Γεραπετρίτης το έθεσε καθαρά:
«Οποιαδήποτε κρίση ναυσιπλοΐας, οποιαδήποτε παρεμπόδιση στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας συνιστά έναν τεράστιο κίνδυνο για την εφοδιαστική αλυσίδα και τελικά για την ευημερία των λαών.»
Το σενάριο της «ενεργειακής ασφυξίας»
Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό γεωπολιτικό μήνυμα της ελληνικής πλευράς.
Εάν υπάρξει ταυτόχρονη πίεση:
στον Περσικό Κόλπο,
στην Ερυθρά Θάλασσα,
στη Μαύρη Θάλασσα,
και στους χερσαίους αγωγούς,
τότε η Ευρώπη μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα συνδυαστικό ενεργειακό σοκ.
Δεν πρόκειται πλέον για ένα μεμονωμένο μέτωπο.
Πρόκειται για πιθανή διαταραχή πολλών διαφορετικών ενεργειακών αρτηριών ταυτόχρονα.
Και ακριβώς εκεί η Ελλάδα επιχειρεί να αναδείξει τον ρόλο της ως ναυτιλιακής δύναμης, ενεργειακού κόμβου και σταθερού περιφερειακού παίκτη.
Τον Οκτώβριο η Ελλάδα παίρνει το τιμόνι του Συμβουλίου Ασφαλείας
Η συγκυρία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή η Ελλάδα αναλαμβάνει τον Οκτώβριο την Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Θα είναι η δεύτερη φορά κατά τη διάρκεια της διετούς θητείας της ως μη μόνιμο μέλος.
Το ελληνικό ΥΠΕΞ επιβεβαιώνει ότι η προεδρία συμπίπτει με κρίσιμη φάση επιλογής νέου Γενικού Γραμματέα και με σειρά μεγάλων περιφερειακών κρίσεων.
Ο Γεραπετρίτης δήλωσε:
«Η Ελλάδα αναλαμβάνει τον Οκτώβριο την Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για δεύτερη φορά κατά τη διάρκεια της διετούς θητείας. Είναι μια περίοδος εξαιρετικά σημαντική. Θα τεθούν τα μεγάλα ζητήματα που ταλανίζουν την ανθρωπότητα.»
Και στο βάθος ο Ρούμπιο
Στην ίδια γεωπολιτική εξίσωση μπαίνουν και οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις.
Ο Μάρκο Ρούμπιο αναμένεται στην Ελλάδα το πρώτο δεκαήμερο του Οκτωβρίου για τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας–ΗΠΑ, με την ατζέντα να περιλαμβάνει άμυνα, ασφάλεια, μεταναστευτικό και ευρύτερα στρατηγικά ζητήματα.
Η επίσκεψη συμπίπτει έτσι με:
την ελληνική Προεδρία στο Συμβούλιο Ασφαλείας,
τη νέα κινητικότητα στα ελληνοτουρκικά,
το GSI,
και την ευρύτερη ενεργειακή κρίση.
Αυτό δίνει στην Αθήνα ένα πυκνό διπλωματικό παράθυρο μέσα στον Οκτώβριο.
Διάλογος με την Άγκυρα – αλλά όχι λευκή επιταγή
Το σημερινό μήνυμα από τη Νέα Υόρκη είναι τελικά διπλό.
Η Ελλάδα δεν επιδιώκει διακοπή του διαλόγου με την Τουρκία.
Αντιθέτως, Γεραπετρίτης και Φιντάν διατηρούν προσωπικό δίαυλο και αναμένεται να ξανασυναντηθούν.
Αλλά η Αθήνα ταυτόχρονα ενισχύει τις περιφερειακές της συμμαχίες, ευρωπαϊκοποιεί το GSI, δυναμώνει τη σχέση με τις ΗΠΑ και προετοιμάζεται για την Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η ελληνική στρατηγική δεν είναι λοιπόν «διάλογος ή αποτροπή».
Είναι και τα δύο.
Να κρατά ανοιχτή την πόρτα με τον Φιντάν, αλλά ταυτόχρονα να αυξάνει το διπλωματικό και γεωπολιτικό κόστος οποιασδήποτε νέας έντασης.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
