Μια λέξη που μέχρι πρόσφατα ακουγόταν κυρίως στους πιο ακραίους κύκλους της ευρωπαϊκής δεξιάς αποκτά πλέον πολύ μεγαλύτερο πολιτικό βάρος: «remigration».
Πίσω από τον σχετικά ουδέτερο όρο κρύβεται μια πολύ πιο σκληρή πολιτική συζήτηση. Στην ηπιότερη εκδοχή του, το «remigration» σημαίνει αυστηρότερους μεταναστευτικούς κανόνες, περισσότερες επιστροφές παράτυπων μεταναστών και ταχύτερες απελάσεις απορριφθέντων αιτούντων άσυλο.
Στην πιο ακραία εκδοχή του, όμως, η έννοια επεκτείνεται πολύ περισσότερο: σε πολιτικές που θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν ή να εξαναγκάζουν σε αποχώρηση ακόμη και νόμιμους κατοίκους ή πολιτογραφημένους πολίτες που χαρακτηρίζονται «μη αφομοιωμένοι».
Και αυτό ακριβώς είναι που μετατρέπει το «remigration» από ακόμη μία συζήτηση για τη μετανάστευση σε μια από τις πιο εκρηκτικές πολιτικές μάχες που διαμορφώνονται στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με τους Financial Times, η δεύτερη προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ και η πολιτική ώθηση που προσφέρει το αμερικανικό MAGA έχουν λειτουργήσει ως καταλύτης για τη διεθνοποίηση του κινήματος.
«USA, USA»: Η συνάντηση που έδειξε τη νέα συμμαχία
Η εικόνα από την Πορτογαλία ήταν χαρακτηριστική.
Στα τέλη Μαΐου, μερικές εκατοντάδες ακτιβιστές, influencers και πολιτικά στελέχη της ευρωπαϊκής άκρας δεξιάς συγκεντρώθηκαν στην παραθαλάσσια πόλη Figueira da Foz για το λεγόμενο «Remigration Summit».
Ανάμεσα στους επίτιμους προσκεκλημένους βρίσκονταν δεκάδες Αμερικανοί.
Όταν εμφανίστηκε ο Greg Bovino, γνωστός από τον ρόλο του στην αμερικανική συνοριακή πολιτική, το πλήθος ξέσπασε σε συνθήματα «USA! USA! USA!».
Το μήνυμα ήταν δύσκολο να παρερμηνευθεί.
Το «remigration» δεν παρουσιάζεται πλέον από τους υποστηρικτές του μόνο ως ευρωπαϊκή υπόθεση. Επιχειρεί να εξελιχθεί σε κοινή ιδεολογική πλατφόρμα ανάμεσα στο MAGA και τμήματα της ευρωπαϊκής άκρας δεξιάς.
Από το περιθώριο στο πολιτικό λεξιλόγιο
Κεντρικό πρόσωπο αυτής της προσπάθειας είναι ο Αυστριακός ακτιβιστής Martin Sellner, μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του ευρωπαϊκού Identitarian κινήματος.
Το 2023, ο Sellner παρουσίασε τις θέσεις του περί «remigration» σε συνάντηση ακροδεξιών στελεχών και ακτιβιστών στο Πότσνταμ της Γερμανίας.
Οι αποκαλύψεις για τη συνάντηση προκάλεσαν τότε τεράστιες αντιδράσεις και μαζικές διαδηλώσεις.
Η ίδια η AfD είχε επιχειρήσει αρχικά να αποστασιοποιηθεί από στελέχη που συμμετείχαν.
Λίγα χρόνια αργότερα, όμως, η εικόνα έχει αλλάξει.
Σύμφωνα με τους FT, το remigration αποτελεί πλέον επίσημη πολιτική της AfD, ενώ στη Σαξονία-Άνχαλτ τοπικά στελέχη του κόμματος έχουν υποσχεθεί ότι, εφόσον κερδίσουν τις επικείμενες εκλογές, οι απελάσεις θα ξεκινήσουν «από την πρώτη ημέρα».
Ο Τραμπ άλλαξε το παιχνίδι
Η πραγματική επιτάχυνση, ωστόσο, ήρθε από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
Ο όρος άρχισε να εμφανίζεται όλο και συχνότερα στο πολιτικό οικοσύστημα του MAGA και υιοθετήθηκε από κορυφαία πρόσωπα του περιβάλλοντος Τραμπ.
Ο Stephen Miller, ένας από τους βασικούς αρχιτέκτονες της σκληρής μεταναστευτικής πολιτικής του Αμερικανού προέδρου, χρησιμοποίησε δημόσια τον όρο, ενώ στη συνέχεια εμφανίστηκε και στην επικοινωνία της αμερικανικής κυβέρνησης.
Ο ίδιος ο Τραμπ έχει μιλήσει για «reverse migration», εξηγώντας ότι στόχος του είναι η απομάκρυνση ανθρώπων που βρίσκονται στη χώρα.
Για τον Sellner και τους Ευρωπαίους υποστηρικτές του, η αλλαγή ήταν τεράστια: μια ιδέα που αντιμετωπιζόταν ως περιθωριακή απέκτησε ξαφνικά πολιτική νομιμοποίηση από την ισχυρότερη κυβέρνηση του δυτικού κόσμου.
Ο Elon Musk και το «LinkedIn της νέας δεξιάς»
Καθοριστικός είναι και ο ρόλος των κοινωνικών δικτύων.
Ο Sellner επανήλθε στο X μετά την αλλαγή των πολιτικών της πλατφόρμας υπό τον Elon Musk και άρχισε να επικοινωνεί όλο και περισσότερο στα αγγλικά, αποκτώντας πρόσβαση στο αμερικανικό πολιτικό ακροατήριο.
Ο ίδιος περιγράφει πλέον το X ως ένα είδος «LinkedIn» της νέας ευρωπαϊκής δεξιάς: ένα μέρος όπου ακτιβιστές, πολιτικοί και influencers από διαφορετικές χώρες γνωρίζονται, ανταλλάσσουν ιδέες και οργανώνουν κοινές πρωτοβουλίες.
Ο Musk έχει ενισχύσει προσωπικά τη συζήτηση. Στις 25 Ιουλίου έγραψε στο X ότι όποιος δεν υποστηρίζει το remigration είναι «traitor», σύμφωνα με τους FT.
Έτσι, μια συζήτηση που κάποτε περιοριζόταν από τα εθνικά σύνορα και τις διαφορετικές γλώσσες μετατρέπεται σε διεθνές πολιτικό δίκτυο.
150.000 υπογραφές στην Ιταλία
Η ιδέα έχει αρχίσει να αποκτά και θεσμική παρουσία.
Στην Ιταλία, πρωτοβουλία με σύνθημα «Remigration and Reconquest» συγκέντρωσε περισσότερες από 150.000 υπογραφές, οδηγώντας το ζήτημα μέχρι το κοινοβούλιο.
Στη Γερμανία βρίσκεται ήδη στην επίσημη πολιτική της AfD.
Στη Βρετανία, το Restore Britain, το οποίο επιχειρεί να κινηθεί δεξιότερα από τον Nigel Farage, έχει επίσης υιοθετήσει το θέμα ως βασικό τμήμα της πολιτικής του ταυτότητας.
Οι πρωταγωνιστές του κινήματος επιχειρούν, με άλλα λόγια, να μετατρέψουν μια διαδικτυακή και ακτιβιστική εκστρατεία σε συγκεκριμένη πολιτική πίεση πάνω στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Η Κομισιόν τράβηξε κόκκινη γραμμή
Η σύγκρουση έφτασε τελικά και στις Βρυξέλλες.
Ο Sellner και η Ολλανδή ακτιβίστρια Eva Vlaardingerbroek συνδέθηκαν με την πρωτοβουλία «Save Europe Act», η οποία ζητούσε, μεταξύ άλλων, προσωρινό μορατόριουμ σε νέες μεταναστευτικές οδούς από «μη δυτικές» χώρες και συστηματικότερες επιστροφές.
Στις 22 Ιουλίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρνήθηκε να καταχωρίσει την πρωτοβουλία ως Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών.
Και εδώ η διατύπωση της Κομισιόν έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η Επιτροπή έκρινε ότι τα κριτήρια πάνω στα οποία βασιζόταν το προτεινόμενο μορατόριουμ θα συνιστούσαν διάκριση λόγω φυλής και εθνοτικής καταγωγής και θα συγκρούονταν με τις αξίες που κατοχυρώνονται στις ευρωπαϊκές Συνθήκες και στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.
Η απόφαση δείχνει και πού βρίσκεται η μεγάλη νομική σύγκρουση.
Άλλο η αυστηρή πολιτική επιστροφών για ανθρώπους χωρίς δικαίωμα παραμονής και άλλο η χρήση εθνοτικών ή φυλετικών κριτηρίων για τον καθορισμό του ποιος «ανήκει» στην Ευρώπη.
Η Marine Le Pen κρατά αποστάσεις
Παρά την άνοδο της ιδέας, η ευρωπαϊκή άκρα δεξιά δεν είναι ενιαία.
Η Marine Le Pen και το Rassemblement National στη Γαλλία εμφανίζονται πολύ πιο επιφυλακτικοί απέναντι στη χρήση του όρου.
Η Le Pen είχε συγκρουστεί με την AfD μετά τις αποκαλύψεις για τη συνάντηση στο Πότσνταμ και οι σχέσεις των δύο πλευρών δεν έχουν αποκατασταθεί.
Η στάση αυτή αποκαλύπτει ένα πραγματικό πολιτικό δίλημμα.
Κόμματα που επιδιώκουν να περάσουν από την αντιπολίτευση στην εξουσία χρειάζονται πολύ ευρύτερα εκλογικά ακροατήρια. Και γνωρίζουν ότι προτάσεις που αγγίζουν την απομάκρυνση νόμιμων κατοίκων ή πολιτογραφημένων πολιτών μπορούν να τρομάξουν τους πιο μετριοπαθείς ψηφοφόρους.
Η παράδοξη σχέση MAGA–ευρωπαϊκής ακροδεξιάς
Υπάρχει όμως και μία ακόμη αντίφαση.
Η σχέση του MAGA με την ευρωπαϊκή άκρα δεξιά δεν είναι ανέφελη.
Ο πόλεμος του Τραμπ με το Ιράν, οι αμερικανικοί δασμοί και η ευρύτερη εξωτερική πολιτική της Ουάσιγκτον έχουν προκαλέσει αντιδράσεις ακόμη και στο εσωτερικό της AfD.
Οι FT κατέγραψαν μόλις μία ημέρα πριν ότι τμήματα της γερμανικής άκρας δεξιάς αμφισβητούν πλέον το κατά πόσο η στενή σύνδεση με το MAGA εξυπηρετεί τα γερμανικά συμφέροντα.
Στη μετανάστευση, όμως, οι ιδεολογικές γέφυρες παραμένουν ισχυρές.
Και αυτό ίσως αποδειχθεί πολύ σημαντικότερο μακροπρόθεσμα.
Το πραγματικό στοίχημα: Να αλλάξει αυτό που θεωρείται «ακραίο»
Για τους πρωταγωνιστές του κινήματος, η άμεση εφαρμογή των πιο ριζοσπαστικών προτάσεων δεν είναι απαραίτητα ο πρώτος στόχος.
Ο στόχος είναι να αλλάξει πρώτα το ίδιο το πολιτικό λεξιλόγιο.
Να μετακινηθεί δηλαδή το όριο ανάμεσα σε όσα θεωρούνται ακραία και σε όσα μπορούν να συζητηθούν δημόσια ως πιθανές κυβερνητικές πολιτικές.
Αυτό είναι ίσως και το σημαντικότερο στοιχείο της έρευνας των FT.
Μια έννοια που πριν από λίγα χρόνια προκαλούσε μαζικές διαδηλώσεις στη Γερμανία χρησιμοποιείται σήμερα από κοινοβουλευτικά κόμματα, Αμερικανούς πολιτικούς παράγοντες και ένα διεθνές δίκτυο ακτιβιστών με άμεση πρόσβαση σε εκατομμύρια ανθρώπους μέσω των social media.
Η μάχη για τη μετανάστευση περνά σε νέα φάση
Η Ευρώπη ήδη αυστηροποιεί σημαντικά τη μεταναστευτική πολιτική της. Οι επιστροφές, η προστασία των εξωτερικών συνόρων και η συνεργασία με τρίτες χώρες βρίσκονται ψηλά στην πολιτική ατζέντα της ΕΕ.
Το «remigration», όμως, επιχειρεί να μετακινήσει τη συζήτηση πολύ πιο πέρα.
Δεν θέτει μόνο το ερώτημα ποιος μπορεί να μπει στην Ευρώπη.
Στην πιο ριζοσπαστική εκδοχή του θέτει ένα πολύ πιο εκρηκτικό ερώτημα:ποιος θεωρείται ότι δικαιούται να παραμείνει στην Ευρώπη.
Και καθώς το MAGA προσφέρει πολιτική ισχύ, αμερικανική τεχνογνωσία και ένα πανίσχυρο επικοινωνιακό οικοσύστημα στους Ευρωπαίους υποστηρικτές της ιδέας, η μάχη για το μεταναστευτικό φαίνεται να περνά σε μια νέα και πολύ πιο συγκρουσιακή φάση.
Το «remigration» μπορεί ακόμη να βρίσκεται μακριά από την εφαρμογή των πιο ακραίων εκδοχών του.
Δεν βρίσκεται όμως πια στο περιθώριο της πολιτικής συζήτησης.
Πηγή: pagenews.gr