Ο Πούτιν «αγκαλιάζει» τον Χάφταρ: Η Ρωσία απλώνει δίχτυ στη Λιβύη και αλλάζει το παιχνίδι στη Μεσόγειο

Ο Σαντάμ Χάφταρ στο Κρεμλίνο την ώρα που η Μόσχα ενισχύει το στρατηγικό της αποτύπωμα στη Λιβύη και ΗΠΑ–Τουρκία πιέζουν για επανένωση της χώρας

Μια συνάντηση με πολύ μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία από όση δείχνει εκ πρώτης όψεως πραγματοποιήθηκε στη Μόσχα, με τον Βλαντίμιρ Πούτιν να υποδέχεται στο Κρεμλίνο τον Σαντάμ Χάφταρ, γιο του ισχυρού άνδρα της ανατολικής Λιβύης Χαλίφα Χάφταρ και υπαρχηγό του Libyan National Army (LNA).

Η επίσκεψη έρχεται σε μια εξαιρετικά εύθραυστη στιγμή για τη Λιβύη. Διαδηλώσεις, προβλήματα ηλεκτροδότησης, επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και νέα περιστατικά βίας επαναφέρουν τους φόβους αποσταθεροποίησης μιας χώρας που, παρά την εκεχειρία του 2020, εξακολουθεί ουσιαστικά να παραμένει διαιρεμένη.

Για τη Ρωσία, όμως, η Λιβύη είναι κάτι περισσότερο από ακόμη ένα μέτωπο επιρροής στη Βόρεια Αφρική. Μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ και τον περιορισμό του ρωσικού αποτυπώματος στη Συρία, η χώρα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική αξία ως πύλη προς τη Μεσόγειο και την Αφρική.

Ο Σαντάμ Χάφταρ στο Κρεμλίνο

Σύμφωνα με ανακοίνωση του LNA, ο Σαντάμ Χάφταρ υπογράμμισε κατά τη συνάντηση με τον Πούτιν το βάθος των σχέσεων μεταξύ των δύο πλευρών και επανέλαβε τη βούληση για περαιτέρω συνεργασία με τη Ρωσία.

«Δέσμευση για την ενίσχυση της συνεργασίας με τη Ρωσική Ομοσπονδία σε διάφορους τομείς», ήταν το μήνυμα που μετέφερε η πλευρά Χάφταρ.

Ο Ρώσος πρόεδρος, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, εξέφρασε την εκτίμησή του για τον ρόλο των δυνάμεων του Χάφταρ στη διατήρηση της ασφάλειας και της σταθερότητας και τάχθηκε υπέρ των προσπαθειών ενοποίησης των λιβυκών θεσμών.

Μία ημέρα νωρίτερα, ο Σαντάμ Χάφταρ είχε συναντηθεί και με τον Ρώσο υπουργό Άμυνας Αντρέι Μπελούσοφ, με βασικό αντικείμενο την περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας Μόσχας–Λιβύης.

Γιατί η Ρωσία επενδύει στον Χάφταρ

Η σχέση δεν είναι καινούργια.

Η Μόσχα υποστήριξε τις δυνάμεις του Χαλίφα Χάφταρ κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, ενώ μαχητές της Wagner πολέμησαν στο πλευρό του LNA.

Σήμερα η ρωσική παρουσία έχει αποκτήσει περισσότερο κρατικό και στρατηγικό χαρακτήρα. Η Μόσχα διατηρεί προσωπικό και στρατιωτικές υποδομές σε περιοχές που ελέγχονται από τις δυνάμεις Χάφταρ, ενώ έχει καταγραφεί δραστηριότητα του ρωσικού Africa Corps σε λιβυκές αεροπορικές βάσεις.

Η Λιβύη προσφέρει στη Ρωσία τρία μεγάλα πλεονεκτήματα:

• πρόσβαση στη Μεσόγειο και στρατηγικό βάθος απέναντι στη νότια πτέρυγα της Ευρώπης,

• έναν κρίσιμο κόμβο για τις ρωσικές επιχειρήσεις και την αυξανόμενη επιρροή της Μόσχας στην Αφρική,

• παρουσία σε μία από τις σημαντικότερες πετρελαιοπαραγωγές χώρες της ηπείρου.

Η «μετά Συρία» στρατηγική του Κρεμλίνου

Η σημασία της Λιβύης για τη Μόσχα αυξήθηκε μετά τις δραματικές αλλαγές στη Συρία στα τέλη του 2024.

Για χρόνια, η Συρία αποτελούσε τον βασικό στρατηγικό πυλώνα της Ρωσίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η αλλαγή καθεστώτος στη Δαμασκό ανάγκασε το Κρεμλίνο να επανεξετάσει τη στρατιωτική του παρουσία και να αναζητήσει πρόσθετες επιλογές για τη διατήρηση της επιρροής του στη Μεσόγειο και την Αφρική.

Σε αυτή την εξίσωση, η ανατολική Λιβύη και η οικογένεια Χάφταρ αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα.

Η γεωγραφική θέση της χώρας επιτρέπει στη Ρωσία να συνδέει τη Μεσόγειο με το Σαχέλ και την υποσαχάρια Αφρική, όπου τα τελευταία χρόνια η Μόσχα έχει διευρύνει αισθητά την παρουσία της.

Πετρέλαιο, μπλακ άουτ και νέα αποσταθεροποίηση

Η επίσκεψη στη Μόσχα πραγματοποιείται ενώ η κατάσταση στο εσωτερικό της Λιβύης παραμένει εύθραυστη.

Στην Τρίπολη ξέσπασαν διαδηλώσεις μετά από εκτεταμένες διακοπές ηλεκτροδότησης, ενώ ενεργειακές εγκαταστάσεις έχουν βρεθεί στο στόχαστρο επιθέσεων.

Στη Ζαουίγια, δυτικά της πρωτεύουσας, drone έπληξε υποσταθμό ηλεκτρικής ενέργειας.

Παράλληλα, το κοίτασμα Sharara, το μεγαλύτερο πετρελαϊκό πεδίο της Λιβύης, αναγκάστηκε νωρίτερα μέσα στον Αύγουστο να διακόψει προσωρινά τη λειτουργία του λόγω κινητοποιήσεων.

Η αντίφαση είναι εντυπωσιακή: μία χώρα με τεράστιο ενεργειακό πλούτο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις βασικών υπηρεσιών.

Την ίδια ώρα, η δολοφονία του επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών του LNA με παγιδευμένο αυτοκίνητο στη Βεγγάζη προσέθεσε ακόμη ένα ανησυχητικό επεισόδιο στο ήδη ασταθές σκηνικό.

ΗΠΑ και Τουρκία μπαίνουν στην εξίσωση

Η ρωσική κινητικότητα συμπίπτει με μια παράλληλη προσπάθεια Ουάσιγκτον και Άγκυρας να προωθήσουν την επανένωση των πολιτικών και στρατιωτικών θεσμών της Λιβύης.

Η Τουρκία, η οποία στον εμφύλιο είχε στηρίξει την κυβέρνηση της Τρίπολης απέναντι στον Χάφταρ, επιχειρεί πλέον να συνομιλεί και με τις δύο πλευρές.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν επισκέφθηκε πρόσφατα τόσο την Τρίπολη όσο και τη Βεγγάζη, σε μια σαφή προσπάθεια της Άγκυρας να διατηρήσει κεντρικό ρόλο ανεξάρτητα από την τελική πολιτική διευθέτηση.

Και η Ουάσιγκτον έχει ανοίξει απευθείας δίαυλο με τον νεότερο Χάφταρ.

Τον Ιούνιο, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο υποδέχθηκε τον Σαντάμ Χάφταρ, με τις δύο πλευρές να συζητούν τρόπους προώθησης της ειρήνης και της ενότητας στη Λιβύη.

Αυτό ακριβώς κάνει τη συνάντηση Πούτιν–Χάφταρ ιδιαίτερα σημαντική.

Ο Σαντάμ Χάφταρ βρίσκεται πλέον σε μια σπάνια θέση: μέσα σε λίγους μήνες έχει ανοίξει υψηλού επιπέδου διαύλους τόσο με την Ουάσιγκτον όσο και με τη Μόσχα.

Παράλληλα, η Τουρκία επιχειρεί να διευρύνει τις σχέσεις της με την ανατολική Λιβύη χωρίς να εγκαταλείπει τα ισχυρά συμφέροντά της στην Τρίπολη.

Η Λιβύη μετατρέπεται έτσι ξανά σε σημείο συνάντησης —και ανταγωνισμού— των μεγάλων δυνάμεων.

Για τον Πούτιν, μια ισχυρότερη σχέση με το στρατόπεδο Χάφταρ προσφέρει στρατιωτικό βάθος, πρόσβαση στη Μεσόγειο και μια πολύτιμη γέφυρα προς την Αφρική.

Για τις ΗΠΑ και την Τουρκία, αντίθετα, η επανένωση της Λιβύης θα μπορούσε να περιορίσει τον χώρο μέσα στον οποίο η Μόσχα εκμεταλλεύεται τον κατακερματισμό της χώρας.

Και κάπως έτσι, πίσω από μια συνάντηση στο Κρεμλίνο διαγράφεται μια πολύ μεγαλύτερη μάχη: ποιος θα έχει τον ισχυρότερο λόγο στην επόμενη ημέρα της Λιβύης — και μαζί σε ένα από τα στρατηγικότερα σημεία μεταξύ Ευρώπης, Μεσογείου και Αφρικής.

Πηγή: pagenews.gr