Politico: Η ΕΕ εξετάζει τη χρήση drones για την αντιμετώπιση των παρασίτων στις καλλιέργειες

Η χρήση drones για γεωργικούς σκοπούς είναι απαγορευμένη στην Ευρωπαϊκή Ένωση λόγω ανησυχιών για τη διασπορά των χημικών και τη μόλυνση του περιβάλλοντος

Τα τελευταία χρόνια τα drones έχουν συνδεθεί με πολεμικές επιχειρήσεις και παραβιάσεις εναέριου χώρου στην Ανατολική Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή, ωστόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) δείχνει διατεθειμένη, σύμφωνα με το Politico, να τους αναθέσει μια διαφορετική αποστολή: να βοηθήσουν τους αγρότες στην καταπολέμηση των παρασίτων.

Συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει την άρση μιας μακροχρόνιας απαγόρευσης που εμποδίζει τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών για τον ψεκασμό φυτοφαρμάκων, στο πλαίσιο της αναθεώρησης των κανόνων της ΕΕ για τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα.

Η αλλαγή αυτή θεωρείται ένα από τα λιγότερο αμφιλεγόμενα σημεία της ευρύτερης μεταρρύθμισης, καθώς τα κράτη-μέλη ζητούν εδώ και χρόνια μεγαλύτερη ευελιξία στη χρήση γεωργικών drones.

Από πολεμικό εργαλείο σε «έξυπνο» γεωργικό σύμμαχο

Η εξάπλωση των γεωργικών drones έχει επιταχυνθεί παγκοσμίως από τη δεκαετία του 2010, μετατρέποντάς τα μέσα σε λιγότερο από δέκα χρόνια από τεχνολογική καινοτομία σε βασικό εργαλείο της σύγχρονης γεωργίας.

Στις μεγάλες αγροτικές εκθέσεις, τα drones έχουν πλέον αρχίσει να κλέβουν την παράσταση από τα παραδοσιακά τρακτέρ και τα γεωργικά μηχανήματα.

Το πρόβλημα για τους Ευρωπαίους αγρότες είναι ότι, παρά τη δυνατότητα χρήσης τους, στην πράξη δεν μπορούν να τα αξιοποιήσουν ευρέως λόγω των αυστηρών κανόνων. Η Κομισιόν επιχειρεί τώρα να αλλάξει το συγκεκριμένο πλαίσιο.

«Η Ευρώπη διαθέτει το ταλέντο και την τεχνολογία για να ηγηθεί στην ψηφιακή γεωργία. Τώρα πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι αγρότες θα επωφεληθούν από αυτήν», έγραψε ο επίτροπος Γεωργίας Κριστόφ Χάνσεν στην πλατφόρμα Bluesky, αναφερόμενος ειδικά στα drones.

Γιατί μέχρι σήμερα απαγορεύονται οι ψεκασμοί από αέρος

Η χρήση γεωργικών drones στην ΕΕ δεν διέπεται μόνο από τους κανόνες αεροπορικής ασφάλειας, αλλά και από την ευρωπαϊκή οδηγία του 2009 για τη βιώσιμη χρήση των φυτοφαρμάκων.

Η οδηγία απαγορεύει τους αεροψεκασμούς, κυρίως λόγω ανησυχιών για τη διασπορά των χημικών, τη μόλυνση του περιβάλλοντος και την έκθεση ανθρώπων σε φυτοπροστατευτικά προϊόντα. Ωστόσο, το συγκεκριμένο πλαίσιο δημιουργήθηκε πριν από την ευρεία διάδοση των drones στη γεωργία.

Σήμερα, οι εθνικές κυβερνήσεις μπορούν να επιτρέπουν ψεκασμούς μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, όπου η εφαρμογή με συμβατικά μέσα είναι δύσκολη ή επικίνδυνη.

Τέτοιες περιπτώσεις είναι, για παράδειγμα, οι αμπελώνες σε αναβαθμίδες στην Πορτογαλία, οι μηλεώνες στο Νότιο Τιρόλο ή πλημμυρισμένες εκτάσεις όπου τα τρακτέρ δεν μπορούν να κινηθούν και οι εργαζόμενοι που χρησιμοποιούν ψεκαστήρες πλάτης εκτίθενται περισσότερο σε κινδύνους.

Λιγότερα χημικά και μεγαλύτερη ακρίβεια

Οι υποστηρικτές της χρήσης drones υποστηρίζουν ότι η σημερινή διαδικασία είναι περίπλοκη και ότι οι δυνατότητες της τεχνολογίας ξεπερνούν κατά πολύ τις περιορισμένες περιπτώσεις όπου επιτρέπεται η χρήση τους.

Τα drones μπορούν να «σαρώνουν» καλλιέργειες, να εντοπίζουν έγκαιρα παράσιτα και προβλήματα υγρασίας, αλλά και να εφαρμόζουν λιπάσματα και φυτοφάρμακα με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια.

Η λογική είναι ότι, ψεκάζοντας μόνο τις περιοχές που έχουν πραγματικά ανάγκη, μειώνεται η χρήση χημικών, περιορίζεται το κόστος και μειώνονται οι επιπτώσεις στην υγεία και το περιβάλλον.

Η οργάνωση της βιομηχανίας φυτοπροστασίας CropLife υποστηρίζει επίσης ότι τα drones λειτουργούν κυρίως με μπαταρίες, γεγονός που τα καθιστά επιλογή χαμηλότερων εκπομπών σε σχέση με τα τρακτέρ.

Η Κομισιόν αναγνωρίζει ακόμη «κενά γνώσης»

Παρά τα πλεονεκτήματα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παραδέχεται ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικά ερωτήματα σχετικά με την ασφαλή χρήση των drones.

Σε έγγραφο που συνοδεύει την πρόταση μεταρρύθμισης, η Κομισιόν αναφέρει ότι «παραμένουν σημαντικά κενά γνώσης», όπως το πόσο μακριά μπορούν να μεταφερθούν τα φυτοφάρμακα από τον άνεμο ή ποια drones μπορούν να εφαρμόζουν με τη μεγαλύτερη ακρίβεια τις ουσίες.

Παράλληλα, όμως, αναγνωρίζει ότι οι υφιστάμενοι περιορισμοί δυσκολεύουν τη συλλογή περισσότερων δεδομένων.

Η Επιτροπή σημειώνει ότι ο κλάδος θεωρεί τα drones σαν «την τεχνολογία που περιορίζεται περισσότερο από το σημερινό πλαίσιο», παρότι θα μπορούσαν να συμβάλουν σε πιο βιώσιμη χρήση φυτοφαρμάκων.

Η «ψηφιακή γεωργία» στο επίκεντρο της ΕΕ

Η Κομισιόν σχεδιάζει να εντάξει τα drones σε μια ευρύτερη στρατηγική για την ψηφιακή γεωργία, η οποία αναμένεται έως το τέλος του έτους. Στόχος είναι η Ευρώπη να βρεθεί στην πρώτη γραμμή της μετάβασης στη λεγόμενη γεωργία ακριβείας.

«Η τεχνητή νοημοσύνη, οι δορυφόροι, τα drones και η γεωργία ακριβείας μπορούν να ενισχύσουν την παραγωγικότητα, να χρησιμοποιήσουν αποτελεσματικότερα τους πόρους και να μειώσουν τη γραφειοκρατία», ανέφερε ο Κριστόφ Χάνσεν.

Τα κράτη ζητούν αλλαγή εδώ και χρόνια

Η πρώτη προσπάθεια των κρατών – μελών να αλλάξουν τους παρωχημένους κανόνες για τα drones είχε «χαθεί» στη μεγαλύτερη πολιτική σύγκρουση γύρω από τον ευρωπαϊκό νόμο για τη μείωση των φυτοφαρμάκων, ο οποίος τελικά εγκαταλείφθηκε το 2024.

Τον Δεκέμβριο του 2024, 15 χώρες, μεταξύ των οποίων η Τσεχία, ζήτησαν από την Κομισιόν να καταρτίσει νέα πρόταση για τη χρήση drones.

Το ενδιαφέρον των αγροτών αυξάνεται σταθερά, ιδιαίτερα καθώς καλούνται να μειώσουν τους κινδύνους από τη χρήση φυτοφαρμάκων. «Τα drones είναι εργαλεία που μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της ποσότητας των προϊόντων που εφαρμόζονται, να περιορίσουν τις επιπτώσεις σε οργανισμούς που δεν αποτελούν στόχο και ταυτόχρονα να διατηρήσουν ανταγωνιστική τη γεωργική παραγωγή», δήλωσε ο εκπρόσωπος του τσεχικού υπουργείου Γεωργίας Βόιτσεχ Μπίλι.

Το εύκολο κομμάτι μιας δύσκολης μεταρρύθμισης

Η Κομισιόν ενσωμάτωσε την πρόταση για χαλάρωση των κανόνων σχετικά με τα γεωργικά drones στο ευρύτερο πακέτο αλλαγών για την ασφάλεια τροφίμων και ζωοτροφών.

Το πακέτο αυτό, ωστόσο, αντιμετωπίζει ισχυρές πολιτικές αντιδράσεις για άλλα ζητήματα, όπως η απεριόριστη έγκριση ουσιών που δεν θεωρούνται από τις πιο επικίνδυνες και η απαγόρευση εισαγωγών αγροτικών προϊόντων με ίχνη ορισμένων φυτοφαρμάκων που δεν χρησιμοποιούνται στις ΗΠΑ.

Με βάση την πρόταση για τα drones, τα κράτη-μέλη θα μπορούν να επιτρέπουν ευρύτερη χρήση τους, υπό την προϋπόθεση ότι θα θεωρείται πως δεν ενέχει μεγαλύτερους κινδύνους από τους παραδοσιακούς ψεκασμούς στο έδαφος.

Το Συμβούλιο της ΕΕ συμφώνησε ήδη τον Μάιο να δοθεί στις κυβερνήσεις μεγαλύτερη ελευθερία για την έγκριση της χρήσης drones.

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις έχουν εκφράσει επιφυλάξεις, ζητώντας πιο αργή προσέγγιση μέχρι να ξεκαθαρίσουν τα επιστημονικά δεδομένα. Παράλληλα, προειδοποιούν για πιθανούς κινδύνους σχετικά με την προστασία προσωπικών δεδομένων και για το ενδεχόμενο η ακριβή τεχνολογία να διευρύνει το χάσμα μεταξύ μεγάλων αγροτικών εκμεταλλεύσεων και μικρότερων παραγωγών.

Παρότι αυτές οι ανησυχίες υπάρχουν, δεν φαίνεται να έχουν εμποδίσει τα κράτη-μέλη να στηρίξουν την ευρύτερη χρήση των drones. Ωστόσο, ολόκληρο το πακέτο μεταρρυθμίσεων πρέπει να εγκριθεί συνολικά και η ιρλανδική προεδρία της ΕΕ δεν έχει ακόμη βρει σαφή δρόμο για συμβιβασμό στα πιο αμφιλεγόμενα σημεία.

Πηγή: pagenews.gr