Η Τουρκία ανεβάζει ακόμη ένα επίπεδο την αντιπαράθεσή της με το Ισραήλ, επιχειρώντας αυτή τη φορά να μεταφέρει τη σύγκρουση στο διεθνές αστυνομικό και δικαστικό πεδίο.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Ακίν Γκιουρλέκ ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι η Άγκυρα κινεί τη διαδικασία για την έκδοση Red Notice της Interpol κατά του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, στο πλαίσιο της υπόθεσης για την ισραηλινή επέμβαση στον Global Sumud Flotilla που μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια προς τη Γάζα. Αντίστοιχο αίτημα υποβάλλεται για τον Ισραηλινό Afek Moskovitch.
Η χρονική στιγμή έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η νομική κίνηση έρχεται ενώ οι σχέσεις Τουρκίας–Ισραήλ επιδεινώνονται και σε ένα δεύτερο, πολύ πιο επικίνδυνο μέτωπο: τη Συρία.
Η Άγκυρα βάζει την Interpol στο παιχνίδι
Η υπόθεση βρίσκεται ενώπιον του 11ου Ανώτατου Ποινικού Δικαστηρίου της Κωνσταντινούπολης και αφορά συνολικά 35 κατηγορούμενους, μεταξύ των οποίων ο Νετανιάχου και ο Moskovitch.
Οι τουρκικές αρχές συνδέουν την υπόθεση με την επέμβαση των ισραηλινών δυνάμεων στον στολίσκο σε διεθνή ύδατα και την κράτηση ακτιβιστών που επιχειρούσαν να μεταφέρουν βοήθεια στη Γάζα.
Ο Γκιουρλέκ έδωσε στην υπόθεση σαφή πολιτική διάσταση:
«Δεν θα επιτρέψουμε τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν στη Γάζα να συγκαλυφθούν ούτε οι υπεύθυνοι να προστατευθούν από την ατιμωρησία», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Τουρκία θα χρησιμοποιήσει τα διαθέσιμα μέσα του εθνικού και διεθνούς δικαίου.
Σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, οι κατηγορίες στην υπόθεση περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, γενοκτονία, παράνομη στέρηση ελευθερίας, βασανιστήρια, πρόκληση σωματικών βλαβών, διακεκριμένη ληστεία και αεροπειρατεία /πειρατεία. Πρόκειται για κατηγορίες της τουρκικής εισαγγελικής και δικαστικής διαδικασίας και όχι για διαπιστώσεις της Interpol.
Το κρίσιμο: Η Τουρκία ζητά Red Notice – δεν έχει ακόμη εκδοθεί
Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διάκριση.
Η σημερινή εξέλιξη δεν σημαίνει ότι η Interpol εξέδωσε ένταλμα σύλληψης κατά του Νετανιάχου.
Η Τουρκία ζητά την έκδοση Red Notice. Η Interpol πρέπει προηγουμένως να εξετάσει εάν το αίτημα πληροί τους κανόνες της.
Και ακόμη εάν εκδοθεί, ένα Red Notice δεν αποτελεί διεθνές ένταλμα σύλληψης.
Η ίδια η Interpol το ορίζει ως αίτημα προς τις αστυνομικές αρχές των κρατών-μελών να εντοπίσουν και ενδεχομένως να συλλάβουν προσωρινά ένα πρόσωπο ενόψει έκδοσης ή άλλης δικαστικής διαδικασίας. Κάθε κράτος αποφασίζει βάσει της δικής του νομοθεσίας εάν θα ενεργήσει.
Άρα, ακόμη και στην περίπτωση έκδοσής του, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ο Νετανιάχου συλλαμβάνεται μόλις ταξιδέψει στο εξωτερικό.
Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο εμπόδιο για την Τουρκία
Η Interpol διαθέτει έναν ιδιαίτερα αυστηρό κανόνα που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός.
Το άρθρο 3 του Καταστατικού της απαγορεύει στην οργάνωση να εμπλέκεται σε δραστηριότητες πολιτικού, στρατιωτικού, θρησκευτικού ή φυλετικού χαρακτήρα. Όλα τα αιτήματα εξετάζονται ως προς τη συμβατότητά τους με αυτή την απαγόρευση.
Στην περίπτωση ενός εν ενεργεία πρωθυπουργού, εν μέσω πολέμου και βαθιάς διπλωματικής σύγκρουσης μεταξύ των δύο κρατών, αυτό καθιστά τον έλεγχο του τουρκικού αιτήματος ιδιαίτερα σημαντικό.
Επομένως, το πρώτο πραγματικό τεστ για την Άγκυρα δεν είναι εάν κάποια χώρα θα συλλάβει τον Νετανιάχου.
Είναι εάν η ίδια η Interpol θα εγκρίνει το αίτημα.
Η επιστροφή του φαντάσματος του Mavi Marmara
Η σημερινή υπόθεση ξυπνά αναπόφευκτα μνήμες από το Mavi Marmara.
Το 2010, ισραηλινές δυνάμεις είχαν πραγματοποιήσει επιχείρηση εναντίον του πλοίου που επιχειρούσε να προσεγγίσει τη Γάζα, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους Τούρκοι πολίτες και να προκληθεί βαθιά κρίση στις σχέσεις Άγκυρας–Τελ Αβίβ.
Το 2014 τουρκικό δικαστήριο είχε επίσης επιδιώξει Red Notices της Interpol εναντίον πρώην υψηλόβαθμων Ισραηλινών στρατιωτικών.
Η υπόθεση δεν οδήγησε σε συλλήψεις.
Αυτό το προηγούμενο δείχνει και τα πρακτικά όρια της σημερινής κίνησης: η Τουρκία μπορεί να αυξήσει σημαντικά τη διπλωματική και επικοινωνιακή πίεση, αλλά δεν ελέγχει ούτε την απόφαση της Interpol ούτε τις ενέργειες τρίτων κρατών.
Από τη Γάζα στη Συρία – Η πραγματική σύγκρουση μεγαλώνει
Η νέα κίνηση αποκτά μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία επειδή δεν πραγματοποιείται σε κενό.
Άγκυρα και Τελ Αβίβ συγκρούονται ολοένα περισσότερο για τη μεταπολεμική αρχιτεκτονική της Συρίας.
Η Τουρκία επιδιώκει να εδραιώσει την πολιτική και στρατηγική επιρροή της στη νέα Συρία. Το Ισραήλ, αντίθετα, αντιμετωπίζει με καχυποψία την επέκταση της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας και δεν θέλει να δει τουρκικές δυνάμεις και υποδομές να πλησιάζουν περισσότερο τη δική του περίμετρο ασφαλείας.
Η ένταση αυξήθηκε ξανά μετά τα ισραηλινά πλήγματα στην αεροπορική βάση Abu al-Duhur στη βορειοδυτική Συρία, κοντά στην τουρκική ζώνη επιρροής.
Και έτσι δύο διαφορετικές συγκρούσεις αρχίζουν να ενώνονται:
Γάζα και Συρία.
Στη Γάζα, η Άγκυρα χρησιμοποιεί το διεθνές δίκαιο και την πολιτική πίεση εναντίον του Νετανιάχου.
Στη Συρία, Τουρκία και Ισραήλ ανταγωνίζονται πλέον πολύ πιο άμεσα για στρατιωτική επιρροή και για τα όρια της νέας περιφερειακής τάξης.
Η Τουρκία διεθνοποιεί τη σύγκρουση με τον Νετανιάχου
Η Άγκυρα έχει ήδη επιχειρήσει να οικοδομήσει ευρύτερο διπλωματικό μέτωπο γύρω από τον Global Sumud Flotilla.
Μετά την ισραηλινή επέμβαση, οι υπουργοί Εξωτερικών της Τουρκίας και ακόμη 12 χωρών, μεταξύ των οποίων Ισπανία, Βραζιλία, Νότια Αφρική, Ινδονησία και Πακιστάν, εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση καταδικάζοντας την επιχείρηση και ζητώντας λογοδοσία.
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών είχε χαρακτηρίσει την επέμβαση σε διεθνή ύδατα παραβίαση του διεθνούς δικαίου και της ελευθερίας ναυσιπλοΐας. Αυτή είναι η επίσημη θέση της Άγκυρας, την οποία το Ισραήλ αμφισβητεί στο ευρύτερο πλαίσιο της νομιμότητας του αποκλεισμού της Γάζας.
Η υπόθεση της Interpol αποτελεί επομένως το επόμενο βήμα: από τις διπλωματικές καταγγελίες σε μια προσπάθεια δημιουργίας προσωπικού διεθνούς νομικού κόστους για τον ίδιο τον Ισραηλινό πρωθυπουργό.
Το πραγματικό μήνυμα του Ερντογάν προς το Ισραήλ
Το πιθανότερο είναι ότι η άμεση πρακτική επίδραση του τουρκικού αιτήματος θα είναι περιορισμένη.
Η πολιτική του αξία όμως είναι πολύ μεγαλύτερη.
Η Άγκυρα επιχειρεί να παρουσιάσει τον Νετανιάχου όχι απλώς ως πολιτικό αντίπαλο της Τουρκίας, αλλά ως ηγέτη εναντίον του οποίου πρέπει να κινητοποιηθούν διεθνείς θεσμοί.
Ταυτόχρονα στέλνει μήνυμα στο Τελ Αβίβ ότι η κλιμάκωση στη Συρία δεν θα αντιμετωπιστεί μόνο στρατιωτικά ή διπλωματικά. Η Τουρκία διαθέτει και νομικά, οικονομικά και θεσμικά εργαλεία με τα οποία μπορεί να αυξήσει την πίεση.
Γι’ αυτό και το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο τι θα αποφασίσει η Interpol.
Είναι εάν η σύγκρουση Τουρκίας–Ισραήλ μετατρέπεται σταδιακά από μια βαθιά διπλωματική κρίση σε μόνιμο γεωπολιτικό ανταγωνισμό δύο από τις ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις της Ανατολικής Μεσογείου.
Και η Συρία είναι πλέον το σημείο όπου αυτός ο ανταγωνισμός μπορεί να γίνει πολύ πιο επικίνδυνος.
Πηγή: pagenews.gr