Η αντιπαράθεση Βρετανίας και Ρωσίας περνά σε ένα νέο και σαφώς πιο επικίνδυνο επίπεδο, καθώς το Λονδίνο δεν περιορίζεται πλέον στην παράδοση όπλων στο Κίεβο, αλλά κάνει ένα βήμα προς τη μεταφορά της ίδιας της τεχνογνωσίας παραγωγής πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς στην Ουκρανία.
Η βρετανική κυβέρνηση έδωσε το «πράσινο φως» στην ευρωπαϊκή MBDA να αποδεσμεύσει διαβαθμισμένες τεχνικές πληροφορίες για βρετανικής προέλευσης εξαρτήματα του πυραύλου SCALP.
Στόχος είναι να αρθεί ένα από τα εμπόδια για τη δημιουργία τοπικών γραμμών συναρμολόγησης στην Ουκρανία, στο πλαίσιο συνεργασίας Κιέβου και Παρισιού.
Η κίνηση προκάλεσε άμεση και οξύτατη αντίδραση του Κρεμλίνου.
«Η Βρετανία εμπλέκεται σε αυτόν τον πόλεμο στο πλευρό του καθεστώτος του Κιέβου», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, κατηγορώντας το Λονδίνο ότι «συστηματικά και τακτικά ρίχνει λάδι στη φωτιά».
Ο Μπέρναμ στο Κίεβο – Το μήνυμα προς τον Πούτιν
Η ανακοίνωση συμπίπτει με την επίσκεψη του νέου Βρετανού πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ στο Κίεβο, στο πρώτο ταξίδι του στο εξωτερικό μετά την ανάληψη των καθηκόντων του.
Και η επιλογή της Ουκρανίας για την πρώτη διεθνή επίσκεψη μόνο τυχαία δεν είναι.
Ο Μπέρναμ έφθασε στο Κίεβο ανήμερα της 35ης επετείου της ανεξαρτησίας της χώρας, όπου συναντάται με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και συμπροεδρεύει στη συνάντηση της «Συμμαχίας των Προθύμων».
Το μήνυμα του προς τη Μόσχα ήταν σαφές:
«Η ασφάλεια της Ουκρανίας είναι και δική μας ασφάλεια».
Και πρόσθεσε:
«Η Ρωσία δεν πρέπει να έχει καμία αμφιβολία για την αποφασιστικότητά μας. Δεν θα υποχωρήσουμε μέχρι να υπάρξει μια δίκαιη και διαρκής ειρήνη».
Τι πραγματικά αλλάζει με τους SCALP
Εδώ βρίσκεται η γεωπολιτική ουσία της υπόθεσης.
Η Βρετανία δεν ανακοινώνει απλώς την αποστολή ακόμη μιας παρτίδας πυραύλων.
Επιτρέπει τη μεταφορά τεχνικής πληροφορίας που απαιτείται για να μπορέσει η Ουκρανία να αποκτήσει στο έδαφός της παραγωγική δυνατότητα γύρω από ένα από τα σημαντικότερα δυτικά όπλα βαθιάς κρούσης.
Ο SCALP είναι η γαλλική εκδοχή του βρετανικού Storm Shadow και ενσωματώνει κοινή βρετανική και γαλλική τεχνολογία. Η Ουκρανία και η Γαλλία επιδιώκουν τη δημιουργία τοπικών γραμμών συναρμολόγησης και η άδεια του Λονδίνου για τα βρετανικά εξαρτήματα ήταν αναγκαία για να προχωρήσει το σχέδιο.
Και αυτό αλλάζει σημαντικά την εξίσωση.
Μέχρι σήμερα, ένα μεγάλο μέρος της ουκρανικής δυνατότητας χρήσης δυτικών όπλων μεγάλου βεληνεκούς εξαρτάται από τα αποθέματα και τις πολιτικές αποφάσεις των συμμάχων της.
Η δημιουργία παραγωγικής ή συναρμολογητικής δυνατότητας εντός της Ουκρανίας αρχίζει να μετακινεί αυτό το κέντρο βάρους.
Από την αποστολή όπλων στη δημιουργία πολεμικής βιομηχανίας
Αυτή είναι και η μεγαλύτερη μεταβολή που συντελείται αυτή τη στιγμή στη δυτική στρατηγική.
Η Ευρώπη δεν θέλει απλώς να δίνει στην Ουκρανία όπλα.
Θέλει σταδιακά να τη βοηθήσει να κατασκευάζει περισσότερα από αυτά μόνη της.
Το Λονδίνο συνδέει μάλιστα την κίνηση για τον SCALP με το Project Brakestop, τη βρετανική προσπάθεια ταχείας ανάπτυξης φθηνότερων προηγμένων όπλων μεγάλου βεληνεκούς για την Ουκρανία.
Για το Κίεβο, η στρατηγική σημασία είναι προφανής.
Όσο μεγαλύτερη εγχώρια παραγωγική δυνατότητα αποκτά, τόσο μικρότερη γίνεται η εξάρτησή του από το εάν μια κυβέρνηση στο Λονδίνο, το Παρίσι, το Βερολίνο ή την Ουάσιγκτον εγκρίνει την επόμενη αποστολή.
Η Μόσχα απαντά: Θα βρούμε τα εργοστάσια και θα τα χτυπήσουμε
Ακριβώς γι’ αυτό η απάντηση του Κρεμλίνου είχε και μία δεύτερη, πολύ σοβαρότερη διάσταση.
Ο Πεσκόφ δήλωσε ότι ο ρωσικός στρατός συγκεντρώνει συστηματικά πληροφορίες για να εντοπίσει εγκαταστάσεις παραγωγής πυραύλων στην Ουκρανία και στη συνέχεια να τις καταστρέψει.
Η προειδοποίηση ουσιαστικά προαναγγέλλει έναν νέο κύκλο στον πόλεμο των υποδομών.
Η Δύση βοηθά την Ουκρανία να δημιουργήσει μεγαλύτερη εγχώρια παραγωγή.
Η Ρωσία επιχειρεί να εντοπίσει και να καταστρέψει αυτή την παραγωγή.
Το Κίεβο ζητά τότε περισσότερη αντιαεροπορική προστασία για τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις.
Και οι ευρωπαϊκές χώρες καλούνται να εμπλακούν ακόμη περισσότερο.
Το μεγάλο δίλημμα των όπλων μεγάλου βεληνεκούς
Οι SCALP και Storm Shadow βρίσκονται εδώ και χρόνια στον πυρήνα της συζήτησης για τα όρια της δυτικής στρατιωτικής βοήθειας.
Για την Ουκρανία, η λογική είναι απλή: δεν μπορεί να περιορίζεται στην καταστροφή των ρωσικών δυνάμεων όταν αυτές έχουν ήδη φτάσει στο μέτωπο.
Θέλει να μπορεί να πλήττει κέντρα διοίκησης, αποθήκες πυρομαχικών, αεροπορικές εγκαταστάσεις και κρίσιμες γραμμές ανεφοδιασμού σε μεγαλύτερο βάθος.
Για τη Μόσχα, όμως, όσο αυξάνεται η δυτική συμμετοχή στη δημιουργία αυτής της δυνατότητας τόσο δυσκολότερο γίνεται να παρουσιάζει τις ευρωπαϊκές χώρες ως απλούς προμηθευτές όπλων.
Και πάνω σε αυτήν ακριβώς τη γκρίζα ζώνη χτίζει τη ρητορική του το Κρεμλίνο.
Πέσκοφ: Η Βρετανία εμποδίζει την ειρήνη
Η ρωσική πλευρά συνδέει πλέον ευθέως τη βρετανική στρατιωτική υποστήριξη με τις προσπάθειες για ειρηνευτική διευθέτηση.
Ο Πεσκόφ κατηγόρησε το Λονδίνο ότι επεξεργάζεται σχέδια ώστε να εμποδίσει «ακόμη και την παραμικρή πρόοδο στην ειρηνική διευθέτηση»
Η βρετανική ανάγνωση είναι ακριβώς αντίθετη.
Το Λονδίνο θεωρεί ότι μια στρατιωτικά ισχυρότερη Ουκρανία είναι απαραίτητη για να μην μπορέσει η Ρωσία να επιβάλει μέσω του πεδίου της μάχης τους όρους μιας μελλοντικής συμφωνίας.
Εδώ βρίσκεται και η θεμελιώδης διαφορά των δύο πλευρών:
Η Μόσχα υποστηρίζει ότι περισσότερα δυτικά όπλα παρατείνουν τον πόλεμο.
Το Λονδίνο υποστηρίζει ότι χωρίς αυτά δεν μπορεί να υπάρξει δίκαιη και βιώσιμη ειρήνη.
Δεν είναι ακόμη άμεση σύγκρουση Ρωσίας–Βρετανίας
Χρειάζεται, πάντως, μια κρίσιμη διάκριση.
Η μεταφορά διαβαθμισμένων τεχνικών πληροφοριών δεν σημαίνει ότι Βρετανοί στρατιωτικοί θα χειρίζονται τους πυραύλους ούτε αποτελεί από μόνη της άμεση βρετανική συμμετοχή σε ουκρανικά πλήγματα.
Η επίσημη ανακοίνωση αφορά την άδεια προς την MBDA να αποδεσμεύσει πληροφορίες για τα βρετανικά εξαρτήματα ώστε να καταστεί δυνατή η τοπική συναρμολόγηση.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η εξέλιξη είναι ασήμαντη.
Το αντίθετο.
Μετακινεί τη δυτική υποστήριξη ένα βήμα βαθύτερα: από την προμήθεια πυρομαχικών προς τη δημιουργία μόνιμης ουκρανικής παραγωγικής υποδομής.
Η Ευρώπη ετοιμάζεται για πόλεμο μεγαλύτερης διάρκειας
Το ευρύτερο σκηνικό κάνει την απόφαση ακόμη σημαντικότερη.
Στο Κίεβο βρίσκονται σήμερα Ευρωπαίοι ηγέτες για την επέτειο της ουκρανικής ανεξαρτησίας, με την αεράμυνα και τη μακροπρόθεσμη στρατιωτική στήριξη να βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα.
Η ευρωπαϊκή εμπλοκή αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάρος καθώς η αμερικανική στρατιωτική βοήθεια έχει περιοριστεί υπό τον Ντόναλντ Τραμπ.
Και εδώ το ζήτημα των SCALP αποκτά πραγματική γεωπολιτική διάσταση.
Η Ευρώπη αρχίζει να προετοιμάζεται όχι μόνο για να χρηματοδοτεί την Ουκρανία, αλλά για να δημιουργήσει μαζί της μια πολεμική βιομηχανική βάση ικανή να αντέξει στον χρόνο.
Το νέο επικίνδυνο σύνορο Ρωσίας–Δύσης
Η απόφαση του Λονδίνου δεν σημαίνει ότι μια άμεση σύγκρουση Ρωσίας και ΝΑΤΟ βρίσκεται προ των πυλών.
Σημαίνει όμως ότι τα όρια ανάμεσα στην «παροχή στρατιωτικής βοήθειας» και στη βαθύτερη ενσωμάτωση της ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας με εκείνη των ευρωπαϊκών συμμάχων γίνονται ολοένα και πιο δυσδιάκριτα.
Για την Ουκρανία, αυτό σημαίνει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία.
Για τη Βρετανία, μεγαλύτερη δυνατότητα στήριξης του Κιέβου χωρίς διαρκή αφαίμαξη των δικών της αποθεμάτων.
Για τη Ρωσία, σημαίνει ότι απέναντί της δεν βρίσκεται πλέον μόνο ένας ουκρανικός στρατός που εξαρτάται από δυτικές παραδόσεις.
Σταδιακά διαμορφώνεται μια ουκρανική πολεμική βιομηχανία συνδεδεμένη τεχνολογικά με την ευρωπαϊκή.
Και γι’ αυτό η μάχη γύρω από τους SCALP είναι πολύ μεγαλύτερη από έναν πύραυλο.
Είναι μια μάχη για το ποιος θα μπορεί να συνεχίσει να παράγει όπλα εάν ο πόλεμος κρατήσει χρόνια.
Και η σημερινή προειδοποίηση της Μόσχας δείχνει ότι το Κρεμλίνο έχει καταλάβει ακριβώς τι διακυβεύεται.
Πηγή: Reuters, AP, Financial Times.