Σκάνδαλο εξωσωματικής στα κατεχόμενα Κύπρου με αλλοιωμένους δότες

Έρευνα του BBC φέρνει στο φως σοβαρές καταγγελίες για κλινική εξωσωματικής γονιμοποίησης στα κατεχόμενα της Κύπρου. Τουλάχιστον 30 παιδιά φέρεται να γεννήθηκαν με δότες διαφορετικούς από εκείνους που είχαν επιλέξει οι γονείς τους.

Έρευνα που ανοίγει νέο κύκλο ερωτημάτων

Στο επίκεντρο μιας εκτεταμένης δημοσιογραφικής έρευνας βρίσκεται κλινική εξωσωματικής γονιμοποίησης στα κατεχόμενα της Κύπρου, μετά από καταγγελίες γονέων στη Μεγάλη Βρετανία. Η έρευνα του BBC αποκάλυψε υπόθεση που αφορά δεκάδες οικογένειες και εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση γενετικού υλικού, την ενημέρωση των ασθενών και το πλαίσιο λειτουργίας των κλινικών γονιμότητας στην περιοχή.

Με βάση τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν, τουλάχιστον 30 παιδιά φέρεται να έχουν γεννηθεί από δότες σπέρματος ή ωαρίων διαφορετικούς από εκείνους που είχαν επιλέξει οι γονείς τους στο Ηνωμένο Βασίλειο. Από αυτές τις περιπτώσεις, οι 15 συνδέονται με το Dogus IVF Centre. Παράλληλα, ιδιωτικά εργαστήρια DNA επιβεβαίωσαν μέχρι στιγμής ότι 11 παιδιά έχουν γενετική καταγωγή από την Τουρκία και άλλες γειτονικές χώρες.

Οι καταγγελίες και η εμπλοκή της κλινικής Dogus IVF Centre

Η υπόθεση επικεντρώνεται στο Dogus IVF Centre, το οποίο, όπως αναφέρεται από γονείς, παρουσίαζε ως δεδομένη τη συνεργασία του με τη μεγαλύτερη τράπεζα σπέρματος στον κόσμο, την Cryos International με έδρα τη Δανία. Η πρακτική αυτή αμφισβητείται, καθώς από το 2016 η Cryos είχε διακόψει κάθε συνεργασία με την κλινική στα κατεχόμενα, όταν ενημερώθηκε ότι το Dogus IVF Center είχε ισχυριστεί σε ασθενή πως είχε παραγγείλει σπέρμα από την τράπεζα, κάτι που δεν είχε συμβεί ποτέ.

Η Cryos απάντησε στο BBC ότι δεν διαθέτει κανένα αρχείο παράδοσης σπέρματος στο Dogus IVF Centre, παρότι η κλινική διαφήμιζε επί χρόνια τη συνεργασία τους. Η διαφορά ανάμεσα σε όσα παρουσιάζονταν στους ασθενείς και στα στοιχεία της τράπεζας σπέρματος αποτελεί κομβικό σημείο της έρευνας και ενισχύει τις υποψίες των οικογενειών.

Τι υποστηρίζουν οι γονείς

Οι γονείς που μίλησαν για την υπόθεση αναφέρουν ότι είχαν επιλέξει ανώνυμους δότες με κριτήρια που αφορούσαν το ιατρικό ιστορικό, την εμφάνιση, την προσωπικότητα, το μορφωτικό επίπεδο και τα ενδιαφέροντά τους. Στη συνέχεια, όμως, άρχισαν να θεωρούν ότι στις θεραπείες τους χρησιμοποιήθηκε γενετικό υλικό από άλλους δότες.

Η ανησυχία τους δεν περιορίζεται μόνο στη διαφορετική γενετική καταγωγή των παιδιών. Για πολλές οικογένειες, εξίσου σημαντικό ζήτημα είναι να γνωρίζουν το πραγματικό ιατρικό ιστορικό των βιολογικών δοτών, αλλά και το ενδεχόμενο ύπαρξης ετεροθαλών αδελφών που δεν γνωρίζουν ότι υπάρχουν.

Τα πρόσωπα που αναφέρονται στις καταγγελίες

Στις περισσότερες καταγγελίες εμφανίζονται τρία ονόματα στελεχών της κλινικής στα κατεχόμενα: ο ιδιοκτήτης και διευθυντής Δρ Σεβκέτ Αλτουρκ, η γιατρός Φιρντέβς Ουγούζ Τιπ και η συντονίστρια ασθενών Τζούλι Χόντσον. Ο Αλτουρκ δεν απάντησε στα ερωτήματα του BBC, ενώ η Χόντσον επίσης δεν τοποθετήθηκε.

Η Φιρντέβς Ουγούζ Τιπ αρνείται κάθε κατηγορία περί παρατυπίας και υποστηρίζει ότι την ευθύνη για την έγκριση των διαδικασιών είχε ο Αλτουρκ. Η ίδια ήταν γιατρός και σε ακόμη εννέα παρόμοιες περιπτώσεις που συνδέονται με δύο άλλες κλινικές, στις οποίες εργάστηκε μετά την αποχώρησή της από το Dogus το 2015.

Από το Dogus στο Miracle IVF

Οι περισσότερες από αυτές τις επιπλέον υποθέσεις καταγράφηκαν στο Miracle IVF, το οποίο διευθύνει σήμερα η Φιρντέβς. Η ίδια επιμένει ότι η κλινική λειτουργούσε πάντοτε με βάση τη νομοθεσία και ότι οι ασθενείς υπέγραφαν έντυπα συγκατάθεσης στα οποία εξηγούνταν η διαδικασία επιλογής των δοτών. Ωστόσο, αρκετοί από τους γονείς που επικοινώνησαν με το BBC υποστηρίζουν ότι δεν είχαν ενημερωθεί επαρκώς.

Η Cryos International έχει πλέον αναστείλει τη συνεργασία της και με τη Φιρντέβς και με το Miracle IVF, μέχρι να ολοκληρωθεί η έρευνα των αρχών στα κατεχόμενα. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η υπόθεση δεν αφορά μόνο μία κλινική, αλλά επηρεάζει συνολικά την αξιοπιστία ενός δικτύου υπηρεσιών γονιμότητας που είχε προβληθεί ως ελκυστικός προορισμός για ζευγάρια από τη Βρετανία.

Η θέση των κατεχομένων και η διεθνής διάσταση

Τα κατεχόμενα της Κύπρου έχουν μετατραπεί σε δημοφιλή επιλογή για Βρετανούς που αναζητούν θεραπείες γονιμότητας στο εξωτερικό, καθώς οι κλινικές προβάλλουν χαμηλότερες τιμές, υψηλά ποσοστά επιτυχίας και μεγάλη διαθεσιμότητα δοτών. Το BBC επισημαίνει, ωστόσο, ότι στην περιοχή δεν εφαρμόζεται το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ μόνο η Τουρκία αναγνωρίζει τα κατεχόμενα ως «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου».

Επιπλέον, η Κύπρος παραμένει το μοναδικό κράτος-μέλος της ΕΕ που έχει τμήμα της υπό κατοχή. Το πλαίσιο αυτό, σε συνδυασμό με την έλλειψη ενιαίας ρύθμισης, ενισχύει τις ανησυχίες για τη διαφάνεια και τον έλεγχο των θεραπειών εξωσωματικής στην περιοχή.

Τι λένε οι οργανώσεις και οι βρετανικές οδηγίες

Η Λόρα Μπρίτζενς, ιδρύτρια της φιλανθρωπικής οργάνωσης Donor Conceived UK, χαρακτήρισε τις αναφορές ιδιαίτερα ανησυχητικές. Όπως τόνισε, το δικαίωμα ενός ανθρώπου που έχει γεννηθεί με τη βοήθεια δότη να γνωρίζει την αλήθεια για την καταγωγή του είναι θεμελιώδες.

Παράλληλα, το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών ανανέωσε τις ταξιδιωτικές του οδηγίες για τα κατεχόμενα, προειδοποιώντας ότι οι θεραπείες γονιμότητας στην περιοχή «ενέχουν κινδύνους» λόγω ελλιπούς ρυθμιστικού πλαισίου. Συνιστά επίσης σε όσους σκέφτονται να υποβληθούν εκεί σε εξωσωματική γονιμοποίηση να προηγείται λεπτομερής έρευνα πριν από οποιαδήποτε απόφαση.

Πηγή: Pagenews.gr