Η Βουλγαρία επιστρέφει στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης ανάμεσα στο Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς η Τεχεράνη έστειλε τη Δευτέρα ένα ακόμη σαφές μήνυμα προς τις ευρωπαϊκές χώρες που φιλοξενούν ή διευκολύνουν αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, αναφέρθηκε ειδικά στην παρουσία αμερικανικών αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού στη Βουλγαρία, υποστηρίζοντας ότι η χρήση ευρωπαϊκού εδάφους για επιχειρήσεις κατά του Ιράν δημιουργεί, κατά την Τεχεράνη, νόμιμο δικαίωμα απάντησης.
Η δήλωση έρχεται λίγες ημέρες μετά τις πληροφορίες των Financial Times ότι ιρανικές δυνάμεις είχαν εξετάσει πιθανές επιθέσεις κατά αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, μεταξύ αυτών και στη Βουλγαρία. Η βουλγαρική κυβέρνηση είχε τότε αυξήσει τα μέτρα ασφαλείας στην αεροπορική βάση Μπεζμέρ, αν και το υπουργείο Άμυνας επέμενε ότι δεν υπήρχε άμεση απειλή για την εθνική ασφάλεια.
Μπαγαΐ: «Οι ευρωπαϊκές χώρες δεν έχουν λόγο να μας φοβούνται – εκτός εάν…»
Η βασική γραμμή της Τεχεράνης είναι διπλή.
Από τη μία, ο Μπαγαΐ επιχείρησε να καθησυχάσει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, λέγοντας ότι δεν έχουν λόγο να φοβούνται το Ιράν.
Από την άλλη, έθεσε μια σαφή προϋπόθεση: να μη χρησιμοποιούν το έδαφός τους ως ορμητήριο για αμερικανικές ή ισραηλινές επιχειρήσεις.
«Δεν υπάρχει κανένας λόγος οποιαδήποτε χώρα να φοβάται το Ιράν, εκτός εάν οι χώρες αυτές ανοίξουν τον δρόμο στις Ηνωμένες Πολιτείες για να του επιτεθούν», ήταν το μήνυμα που μετέφερε η ιρανική πλευρά.
Πρόκειται ουσιαστικά για προειδοποίηση προς ολόκληρη την ευρωπαϊκή περιφέρεια: η Τεχεράνη επιχειρεί να μετατρέψει τη στρατιωτική διευκόλυνση των ΗΠΑ σε ζήτημα κυριαρχίας και πιθανής ανταπόδοσης.
Το κρίσιμο στοιχείο: Τα αμερικανικά KC-135 είχαν πράγματι αναπτυχθεί στο Μπεζμέρ
Η βουλγαρική πλευρά είχε επισήμως εγκρίνει την προσωρινή ανάπτυξη έως οκτώ αμερικανικών KC-135 Stratotankerκαι έως 250 στρατιωτικών στη βάση Μπεζμέρ, για την υποστήριξη αμερικανικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή. Η σχετική ανάπτυξη είχε εγκριθεί για την περίοδο από 24 Ιουλίου έως 1 Οκτωβρίου 2026.
Ωστόσο, οι αμερικανικές ιπτάμενες δεξαμενές έχουν πλέον αποχωρήσει.
Ο Βούλγαρος υπουργός Άμυνας Ντιμίταρ Στογιάνοφ δήλωσε στις 22 Αυγούστου ότι τα αεροσκάφη έφυγαν από το Μπεζμέρ την προηγούμενη ημέρα και αποχώρησαν συνολικά από τη Βουλγαρία.
Ο ίδιος επέμεινε ότι οι πτήσεις τους κατά την παραμονή τους στη χώρα είχαν εκπαιδευτικό χαρακτήρα και πραγματοποιούνταν πάνω από συμμαχικό εναέριο χώρο προς δυσμάς και βορειοδυτικά, όχι προς τον νότο και τη Μέση Ανατολή.
Αυτό ακριβώς είναι και το βασικό σημείο διαφωνίας με την ιρανική αφήγηση.
Σόφια: «Δεν υπήρξε άμεση απειλή»
Η κυβέρνηση της Βουλγαρίας προσπάθησε τις προηγούμενες ημέρες να κρατήσει χαμηλούς τόνους.
Ο υπουργός Άμυνας είχε δηλώσει ρητά ότι «δεν υπάρχει άμεση απειλή για την εθνική ασφάλεια», ενώ το υπουργείο Εσωτερικών είχε αυξήσει προληπτικά τα μέτρα προστασίας της βάσης Μπεζμέρ.
Παράλληλα, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε διαβεβαίωσε τη βουλγαρική ηγεσία ότι η Συμμαχία είναι έτοιμη να απαντήσει και να εξουδετερώσει οποιαδήποτε απειλή κατά κράτους-μέλους.
Η διατύπωση είναι σημαντική: το ΝΑΤΟ έχει ουσιαστικά συνδέσει οποιαδήποτε ιρανική επίθεση σε βουλγαρικό έδαφος με το πλαίσιο συλλογικής άμυνας της Συμμαχίας.
Γιατί η Βουλγαρία μπήκε στο στόχαστρο της Τεχεράνης
Η Βουλγαρία δεν είναι στρατιωτικός πρωταγωνιστής του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Ακριβώς γι’ αυτό η εμπλοκή της έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι η γεωγραφία.
Η βάση Μπεζμέρ βρίσκεται σε θέση που μπορεί να υποστηρίξει αμερικανικές αεροπορικές επιχειρήσεις προς τη Μαύρη Θάλασσα, την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Για την Ουάσινγκτον, τέτοιες εγκαταστάσεις προσφέρουν στρατηγικό βάθος.
Για την Τεχεράνη, όμως, αυτό δημιουργεί την αντίληψη ότι η γραμμή του πολέμου μπορεί να επεκταθεί από τον Κόλπο στην ευρωπαϊκή περιφέρεια.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία της προειδοποίησης Μπαγαΐ: το Ιράν επιχειρεί να καταστήσει πολιτικά ακριβή για τους Ευρωπαίους οποιαδήποτε στρατιωτική διευκόλυνση προς τις ΗΠΑ.
Η Ελλάδα μπαίνει επίσης στην εξίσωση
Η εξέλιξη δεν αφορά μόνο τη Σόφια.
Μετά τις πληροφορίες για πιθανές ιρανικές απειλές κατά αμερικανικών στόχων στη Βουλγαρία, η Αθήνα είχε εξετάσει το ενδεχόμενο παροχής αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής συνδρομής μέσω Patriot, εφόσον υποβληθεί σχετικό βουλγαρικό αίτημα και υπάρξει απόφαση του ΚΥΣΕΑ.
Παράλληλα, η Ελλάδα μετακινεί ήδη Patriot από την Κάρπαθο προς τη Σούδα, ενισχύοντας την προστασία της Κρήτης και των κρίσιμων αμερικανικών και νατοϊκών εγκαταστάσεων εκεί.
Αυτό δείχνει ότι η ιρανική απειλή, ακόμη και όταν παραμένει σε επίπεδο προειδοποιήσεων και σχεδιασμών, έχει ήδη αρχίσει να μεταβάλλει τον αμυντικό σχεδιασμό στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η μεγάλη γεωπολιτική εικόνα
Η Τεχεράνη στέλνει πλέον ένα εξαιρετικά σαφές μήνυμα:
οποιαδήποτε ευρωπαϊκή χώρα παρέχει έδαφος, βάσεις ή υποδομές σε αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν μπορεί να θεωρηθεί μέρος της αλυσίδας της επίθεσης.
Η Ουάσιγκτον και το ΝΑΤΟ, από την άλλη, αντιμετωπίζουν ακριβώς αυτή τη λογική ως απειλή προς κράτη-μέλη της Συμμαχίας.
Και κάπως έτσι η σύγκρουση αποκτά νέα γεωγραφία.
Δεν αφορά πλέον μόνο Τεχεράνη, Ορμούζ, Ισραήλ ή τον Κόλπο.
Αφορά Βουλγαρία, Κύπρο, Κρήτη, Σούδα και ολόκληρη τη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.
Το ενδιαφέρον τώρα είναι εάν η αποχώρηση των αμερικανικών KC-135 από το Μπεζμέρ θα αρκέσει για να αποκλιμακώσει το συγκεκριμένο μέτωπο ή εάν η Τεχεράνη θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τη Βουλγαρία ως παράδειγμα για να αποτρέψει άλλες ευρωπαϊκές χώρες από το να διευκολύνουν τις ΗΠΑ.
Πηγή: pagenews.gr