Η Γαλλία βρίσκεται μπροστά σε μια νέα μεγάλη σύγκρουση κυβέρνησης και επιχειρηματικού κόσμου, καθώς το Παρίσι εξετάζει σοβαρά να παρατείνει για τρίτη συνεχόμενη χρονιά την έκτακτη φορολογική επιβάρυνση στα κέρδη των μεγαλύτερων επιχειρήσεων της χώρας.
Ο υπουργός Οικονομικών και Οικονομικών Ρολάν Λεσκίρ παραδέχθηκε ότι, παρά την αρχική δέσμευση πως το μέτρο θα είχε προσωρινό χαρακτήρα, η δημοσιονομική κατάσταση της Γαλλίας καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την πλήρη κατάργησή του το 2027.
«Εάν μπορούμε να μειώσουμε [την εταιρική επιβάρυνση], θα το κάνουμε, αλλά σήμερα δεν είναι εύκολο», δήλωσε ο Λεσκίρ στο BFM TV, προσθέτοντας ότι η δύσκολη δημοσιονομική κατάσταση «δυστυχώς είναι πιθανό να διαρκέσει».
Από «έκτακτος» φόρος, τρίτη χρονιά στον προϋπολογισμό
Η ειδική επιβάρυνση στα κέρδη των μεγάλων επιχειρήσεων θεσπίστηκε αρχικά στον προϋπολογισμό του 2025 ως μέτρο μόλις ενός έτους.
Ωστόσο, παρατάθηκε το 2026 και πλέον το υπουργείο Οικονομικών προετοιμάζει το έδαφος ώστε να παραμείνει και στον προϋπολογισμό του 2027.
Το οικονομικό διακύβευμα είναι μεγάλο. Η επιβάρυνση αναμένεται να αποφέρει στο γαλλικό Δημόσιο πάνω από 6 δισ. ευρώ το 2026, ποσό που η κυβέρνηση δυσκολεύεται να αντικαταστήσει την ώρα που προσπαθεί να περιορίσει το τεράστιο δημοσιονομικό έλλειμμα.
Γαλλικές πηγές ανεβάζουν μάλιστα την αναμενόμενη απόδοση του μέτρου στα περίπου 7,3 δισ. ευρώ, ανάλογα με τον τρόπο υπολογισμού και την τελική εφαρμογή του.
Το γαλλικό έλλειμμα είναι η μεγάλη «τρύπα»
Πίσω από την αλλαγή στάσης του Παρισιού βρίσκεται η κατάσταση των δημόσιων οικονομικών.
Το δημοσιονομικό έλλειμμα της Γαλλίας προβλέπεται περίπου στο 5,1% του ΑΕΠ το 2026, παραμένοντας πολύ πάνω από το ευρωπαϊκό όριο του 3%.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να το φέρει κοντά στο 5% του ΑΕΠ το 2027, αλλά οι επιλογές της είναι περιορισμένες.
Ο Λεσκίρ υποστήριξε ότι το Παρίσι δεν μπορεί να αντιμετωπίζει κάθε δημοσιονομικό πρόβλημα αυξάνοντας συνεχώς τη φορολογία.
«Η φορολογία ήταν η μαγική λύση στη Γαλλία επί 40 χρόνια: όταν έχουμε πρόβλημα, αυξάνουμε τους φόρους. Αυτή η συνταγή δεν λειτουργεί πλέον», υποστήριξε.
Το παράδοξο είναι προφανές: την ώρα που η κυβέρνηση δηλώνει ότι δεν θέλει νέους φόρους, δυσκολεύεται να καταργήσει έναν φόρο που είχε παρουσιαστεί εξαρχής ως έκτακτος.
Στο στόχαστρο περίπου 300 επιχειρηματικοί όμιλοι
Η επιβάρυνση αφορά περίπου 300 από τους μεγαλύτερους εταιρικούς ομίλους της Γαλλίας, με κύκλο εργασιών τουλάχιστον 1,5 δισ. ευρώ.
Το μέτρο έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τη γαλλική επιχειρηματική κοινότητα, η οποία θεωρεί ότι η επαναλαμβανόμενη παράταση ενός προσωρινού φόρου υπονομεύει την προβλεψιμότητα του φορολογικού συστήματος και την επενδυτική ελκυστικότητα της χώρας.
Η γαλλική εργοδοτική οργάνωση Medef έχει ήδη δηλώσει ότι είναι «απολύτως αντίθετη» σε νέα παράταση.
Ο πρόεδρός της, Πατρίκ Μαρτέν, έχει κατηγορήσει το κράτος ότι δεν τηρεί τις δεσμεύσεις του, προειδοποιώντας πως η επιβάρυνση δεν επηρεάζει αποκλειστικά τους μεγάλους ομίλους αλλά μεταφέρεται ευρύτερα στην οικονομία μέσω επενδύσεων, προμηθευτών και μικρότερων επιχειρήσεων.
LVMH, Safran και τράπεζες πληρώνουν τον λογαριασμό
Η σύγκρουση δεν είναι θεωρητική.
Μεγάλες γαλλικές επιχειρήσεις έχουν ήδη υπολογίσει σημαντικές επιβαρύνσεις από τη διατήρηση της έκτακτης φορολογίας.
Η Safran εκτιμά ότι η επιβάρυνση θα της κοστίσει περίπου 470 εκατ. ευρώ φέτος, ενώ οι γαλλικές τράπεζες αντιμετωπίζουν συνολικό πλήγμα άνω του 1 δισ. ευρώ.
Στην περίπτωση της LVMH, οι συνολικές πληρωμές φόρου εισοδήματος του ομίλου έφτασαν περίπου τα 5,5 δισ. ευρώ το προηγούμενο έτος.
Η επιχειρηματική κοινότητα φοβάται ότι η αβεβαιότητα για τη διάρκεια του μέτρου μπορεί να είναι ακόμη πιο επιβαρυντική από τον ίδιο τον φόρο, καθώς οι όμιλοι δυσκολεύονται να κάνουν μακροπρόθεσμο επενδυτικό σχεδιασμό.
Η οικονομία κατεβάζει ταχύτητα
Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο επειδή η δημοσιονομική πίεση συμπίπτει με επιβράδυνση της γαλλικής οικονομίας.
Η Banque de France υποβάθμισε τον Ιούνιο την πρόβλεψη για την ανάπτυξη του 2026 από 0,9% σε μόλις 0,5%, μετά την απροσδόκητη συρρίκνωση της οικονομίας στο πρώτο τρίμηνο και την άνοδο των τιμών του πετρελαίου λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή
Παράλληλα, η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με υψηλότερο κόστος δανεισμού, τις οικονομικές επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων και τις αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές.
Και από πάνω η πολιτική βόμβα του 2027
Η δημοσιονομική εξίσωση γίνεται ακόμη δυσκολότερη επειδή η Γαλλία βρίσκεται μπροστά στις προεδρικές εκλογές του 2027.
Η Εθνοσυνέλευση παραμένει βαθιά κατακερματισμένη και κανένα πολιτικό μπλοκ δεν διαθέτει καθαρή πλειοψηφία.
Ήδη η κυβέρνηση του Σεμπαστιάν Λεκορνί αναγκάστηκε κατά την ψήφιση του προϋπολογισμού του 2026 να κάνει σημαντικές πολιτικές παραχωρήσεις, μεταξύ των οποίων η αναστολή της εμβληματικής μεταρρύθμισης Μακρόν για την αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης έως μετά τις εκλογές του 2027.
Αυτό σημαίνει ότι η κατάρτιση του επόμενου προϋπολογισμού κινδυνεύει να εξελιχθεί σε ακόμη μία μεγάλη πολιτική μάχη.
Η Γαλλία παγιδεύεται ανάμεσα στις αγορές και τις επιχειρήσεις
Η υπόθεση της εταιρικής επιβάρυνσης αποκαλύπτει ένα βαθύτερο πρόβλημα για τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης.
Ο Εμανουέλ Μακρόν ξεκίνησε την προεδρία του με μια σαφώς φιλοεπιχειρηματική στρατηγική, μειώνοντας σταδιακά τον βασικό εταιρικό φόρο από 33% σε 25%.
Σήμερα, όμως, η δημοσιονομική πίεση αναγκάζει το Παρίσι να κινηθεί προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Και εδώ βρίσκεται η πραγματική παγίδα:
Αν η κυβέρνηση καταργήσει την επιβάρυνση, πρέπει να βρει δισεκατομμύρια αλλού. Αν τη διατηρήσει, κινδυνεύει να πλήξει την επενδυτική αξιοπιστία και την ανταγωνιστικότητα της Γαλλίας.
Το γεγονός ότι ένας φόρος που δημιουργήθηκε ως «έκτακτος» βρίσκεται κοντά σε μια τρίτη χρονιά εφαρμογής ενισχύει ακριβώς αυτό που φοβούνται περισσότερο οι επιχειρήσεις: ότι στη Γαλλία το προσωρινό μπορεί πολύ εύκολα να γίνει μόνιμο.
Πηγή: Financial Times