Σαμαράς κατά Μητσοτάκη: «Μας οδηγούν σε νέα Ίμια» – Έξι ερωτήματα για το καλώδιο και τη Γαλλία
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 13 '
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//Σαμαράς κατά Μητσοτάκη: «Μας οδηγούν σε νέα Ίμια» – Έξι ερωτήματα για το καλώδιο και τη Γαλλία
Με μία από τις σκληρότερες παρεμβάσεις του για την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης, ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς εξαπέλυσε ευθεία επίθεση στον Κυριάκο Μητσοτάκη και στον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, με αφορμή τις εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.
Ο πρώην πρωθυπουργός καταγγέλλει ότι οι κυβερνητικοί χειρισμοί έναντι της Τουρκίας ενδέχεται να δημιουργήσουν επικίνδυνα διπλωματικά προηγούμενα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Χρησιμοποιώντας ιστορικές αναφορές με ισχυρό πολιτικό συμβολισμό, κάνει λόγο για «νέα Ίμια», «νέα Μαδρίτη κι Ελσίνκι» και «Πρέσπες του Αιγαίου».
Η παρέμβασή του έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ηλεκτρική διασύνδεση έχει μετατραπεί από ένα στρατηγικό ενεργειακό έργο σε πεδίο έντονης διπλωματικής και εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία, καθώς και το ερώτημα εάν η ενημέρωση της Άγκυρας για δραστηριότητες που συνδέονται με το έργο δημιουργεί πολιτικές ή νομικές συνέπειες για την άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Ο Αντώνης Σαμαράς ζητά απαντήσεις σε έξι συγκεκριμένα ερωτήματα, επιχειρώντας να μεταφέρει τη συζήτηση από τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις στα πραγματικά περιστατικά και στις διπλωματικές αποφάσεις που προηγήθηκαν.
«Η κυβέρνηση επέλεξε την πολιτική του κατευνασμού»
Ο πρώην πρωθυπουργός ξεκινά τη δήλωσή του υπενθυμίζοντας προηγούμενη παρέμβασή του στις 25 Οκτωβρίου.
«Στις 25 Οκτωβρίου προειδοποίησα για τις δυσμενείς συνέπειες της αποδοχής του Τουρκικού αιτήματος για “ενημέρωση”», αναφέρει.
Στη συνέχεια, διατυπώνει ευθέως την πολιτική του κατηγορία:
«Δυστυχώς η κυβέρνηση επέλεξε την πολιτική του κατευνασμού».
Η συγκεκριμένη αναφορά εντάσσεται στη διαχρονική κριτική του Αντώνη Σαμαρά απέναντι στην κυβερνητική στρατηγική για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Ο πρώην πρωθυπουργός αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη επιφυλακτικότητα κάθε διαδικασία που, κατά την εκτίμησή του, μπορεί να εκληφθεί ως αποδοχή τουρκικών απαιτήσεων σε περιοχές όπου η Ελλάδα ασκεί ή διεκδικεί κυριαρχικά δικαιώματα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Από την κυβερνητική πλευρά, η βασική θέση που έχει διατυπωθεί είναι ότι η ενημέρωση τρίτων δεν ισοδυναμεί με αίτημα άδειας ούτε συνεπάγεται αναγνώριση τουρκικών δικαιωμάτων.
Η διαφορά μεταξύ των δύο προσεγγίσεων βρίσκεται στο κατά πόσο οι συγκεκριμένες διπλωματικές ενέργειες αποτελούν τεχνική διαδικασία ή ενδέχεται να δημιουργήσουν πολιτικό προηγούμενο.
Πρώτο ερώτημα: Ποιος εξουσιοδότησε τη Γαλλία;
Το πρώτο ερώτημα του Αντώνη Σαμαρά αφορά τον ρόλο της Γαλλίας και την ενδεχόμενη ελληνική εξουσιοδότηση.
«Πρώτον, ποιος, από πότε, πως, και με ποιανού την εντολή έδωσε στη Γαλλία το δικαίωμα να προβεί σε ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία για λογαριασμό της Ελλάδας;»
Η διατύπωση αυτή αμφισβητεί το θεσμικό και διπλωματικό πλαίσιο μέσα στο οποίο πραγματοποιήθηκε η σχετική επικοινωνία.
Ο πρώην πρωθυπουργός ζητά ουσιαστικά να αποσαφηνιστεί εάν η γαλλική πρωτοβουλία είχε προηγουμένως συμφωνηθεί με την ελληνική κυβέρνηση και ποιο ήταν το περιεχόμενο αυτής της συνεννόησης.
Η διάκριση έχει σημασία, καθώς μια ενέργεια γαλλικής εταιρείας ή γαλλικών αρχών δεν ταυτίζεται αυτομάτως με εκπροσώπηση του ελληνικού κράτους.
Για να αξιολογηθεί η καταγγελία απαιτείται να είναι γνωστό το ακριβές περιεχόμενο της διακοίνωσης, ο αποστολέας της και το πλαίσιο των σχετικών διπλωματικών επαφών.
Δεύτερο ερώτημα: Ποιος συμφώνησε με το περιεχόμενο της διακοίνωσης;
Ο Αντώνης Σαμαράς συνεχίζει με ερώτημα που αφορά την ουσία του διπλωματικού εγγράφου.
«Δεύτερον, ποιος, πότε και γιατί συμφώνησε με το περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης;»
Η ερώτηση μεταφέρει το βάρος από την ύπαρξη της διακοίνωσης στο περιεχόμενό της.
Η σημασία μιας διπλωματικής επικοινωνίας δεν κρίνεται μόνο από το γεγονός ότι πραγματοποιήθηκε, αλλά από τις συγκεκριμένες διατυπώσεις που χρησιμοποιήθηκαν.
Είναι διαφορετικό να γνωστοποιείται μια τεχνική δραστηριότητα για λόγους συντονισμού και διαφορετικό να ζητείται άδεια από κράτος που δεν διαθέτει τη σχετική αρμοδιότητα.
Αυτό ακριβώς αποτελεί τον πυρήνα της αντιπαράθεσης.
Ο πρώην πρωθυπουργός εκφράζει την ανησυχία ότι η σχετική διαδικασία μπορεί να δημιουργήσει εντύπωση αποδοχής τουρκικού ρόλου.
Η κυβέρνηση, αντιθέτως, έχει απορρίψει την ερμηνεία ότι η γαλλική επικοινωνία συνιστούσε αίτημα αδειοδότησης προς την Τουρκία.
Τρίτο ερώτημα: Γιατί δεν απέπλευσε το γαλλικό σκάφος;
Το τρίτο σημείο της παρέμβασης αφορά το χρονοδιάγραμμα των εργασιών.
«Τρίτον, γιατί το Γαλλικό σκάφος δεν απέπλεε μέχρι να ενημερωθεί η Τουρκική πλευρά;»
Ο Αντώνης Σαμαράς θέτει το ερώτημα εάν υπήρξε σύνδεση μεταξύ της αναχώρησης του πλοίου και της προηγούμενης ενημέρωσης της Άγκυρας.
Εφόσον επιβεβαιωνόταν τέτοια σύνδεση, θα έπρεπε να διευκρινιστεί εάν οφειλόταν σε τεχνικούς, επιχειρησιακούς ή διπλωματικούς λόγους.
Η διατύπωση του πρώην πρωθυπουργού αποτελεί ερώτημα και όχι τεκμηριωμένη απόδειξη ότι η Τουρκία διέθετε δυνατότητα έγκρισης ή παρεμπόδισης του απόπλου.
Ωστόσο, η χρονική αλληλουχία των γεγονότων αποκτά πολιτική σημασία, επειδή συνδέεται με τη δυνατότητα πραγματοποίησης ερευνητικών εργασιών για το καλώδιο.
Τέταρτο ερώτημα: Ποιος είναι ο ρόλος των NAVTEX;
Στο τέταρτο ερώτημά του, ο Αντώνης Σαμαράς αναφέρεται στις ναυτικές αναγγελίες.
«Τέταρτον, εφόσον η Τουρκία ενημερώθηκε από τη Γαλλία, τότε η κάθε NAVTEX τι ρόλο παίζει;»
Η NAVTEX αποτελεί διεθνές σύστημα μετάδοσης ναυτιλιακών προειδοποιήσεων και πληροφοριών ασφαλείας προς τα πλοία.
Δεν αποτελεί από μόνη της πράξη καθορισμού θαλάσσιων συνόρων ή αναγνώρισης κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Ωστόσο, στην Ανατολική Μεσόγειο οι αναγγελίες αυτές έχουν συχνά αποκτήσει πολιτική διάσταση, καθώς Ελλάδα και Τουρκία διαφωνούν για την αρμοδιότητα έκδοσής τους σε ορισμένες περιοχές.
Ο πρώην πρωθυπουργός ζητά να διευκρινιστεί η σχέση μεταξύ των επίσημων ναυτιλιακών αναγγελιών και της διπλωματικής ενημέρωσης της Τουρκίας.
Το ουσιαστικό ερώτημα είναι εάν οι διαδικασίες ακολουθήθηκαν αποκλειστικά για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας ή εάν συνδέθηκαν με ευρύτερες διπλωματικές απαιτήσεις.
Πέμπτο ερώτημα: Γιατί δεν υπήρξε διάβημα προς τη Γαλλία;
Ο Αντώνης Σαμαράς θέτει στη συνέχεια ένα υποθετικό σενάριο.
«Πέμπτον, εάν όλα τα παραπάνω έγιναν εν αγνοία της Ελλάδας, τότε γιατί δεν κάναμε διάβημα εναντίον της Γαλλίας και δεν αναστείλαμε την άδεια στην Γαλλική εταιρεία;»
Η συγκεκριμένη διατύπωση επιχειρεί να εξετάσει την κυβερνητική στάση υπό δύο διαφορετικές εκδοχές.
Εάν η ελληνική πλευρά είχε ενημερωθεί και συμφωνήσει, ο πρώην πρωθυπουργός ζητά να εξηγηθούν οι σχετικές αποφάσεις.
Εάν, αντίθετα, οι ενέργειες πραγματοποιήθηκαν χωρίς ελληνική γνώση ή έγκριση, ζητά να αποσαφηνιστεί γιατί δεν υπήρξε αντίδραση.
Η ύπαρξη ή μη ελληνικής συναίνεσης αποτελεί επομένως κεντρικό στοιχείο της κριτικής του.
Δεν προκύπτει, πάντως, μόνο από τη δήλωσή του ότι συντρέχουν οι νομικές προϋποθέσεις για ανάκληση ή αναστολή οποιασδήποτε άδειας.
Έκτο ερώτημα: Θα ενημερώνει και η Τουρκία την Ελλάδα;
Το τελευταίο ερώτημα του πρώην πρωθυπουργού αφορά την αρχή της αμοιβαιότητας.
«Έκτον, αφού δεχόμαστε ότι η Τουρκία έχει δικαίωμα να “ενημερώνεται”, από εδώ και πέρα θα ζητάμε κι εμείς “ενημερώσεις” για αντίστοιχες ενέργειες της Τουρκίας;»
Με τη διατύπωση αυτή, ο Αντώνης Σαμαράς επιχειρεί να αναδείξει τις πιθανές συνέπειες μιας διπλωματικής πρακτικής σε βάθος χρόνου.
Η ανησυχία του είναι ότι η αποδοχή μιας διαδικασίας ενημέρωσης θα μπορούσε, υπό ορισμένες συνθήκες, να αξιοποιηθεί από την Τουρκία ως επιχείρημα για μελλοντικές απαιτήσεις.
Από νομική άποψη, ωστόσο, η απλή ενημέρωση ενός κράτους δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με αναγνώριση δικαιώματος συναπόφασης ή αδειοδότησης.
Η αξιολόγηση εξαρτάται από το περιεχόμενο της επικοινωνίας, τις σχετικές θαλάσσιες ζώνες και τις θέσεις που έχουν διατυπώσει τα εμπλεκόμενα κράτη.
«Η μυστική διπλωματία Μητσοτάκη–Γεραπετρίτη μας οδηγεί σε νέα Ίμια»
Το πολιτικά βαρύτερο μέρος της δήλωσης βρίσκεται στην ευθεία σύνδεση των σημερινών εξελίξεων με ιστορικές στιγμές της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
«Η μυστική διπλωματία Μητσοτάκη-Γεραπετρίτη μας οδηγεί σε νέα Μαδρίτη κι Ελσίνκι και σε νέα Ίμια. Διπλωματία που μετέτρεψε ακόμα και τους συμμάχους μας σε “Πόντιους Πιλάτους”», αναφέρει ο πρώην πρωθυπουργός.
Οι αναφορές δεν είναι τυχαίες.
Η κρίση των Ιμίων το 1996 παραμένει σημείο αναφοράς στη συζήτηση για την ελληνοτουρκική αντιπαράθεση και τις αμφισβητήσεις κυριαρχίας.
Η Διακήρυξη της Μαδρίτης του 1997 και τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ελσίνκι το 1999 αποτελούν επίσης αντικείμενο διαφορετικών πολιτικών ερμηνειών για την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Ο Αντώνης Σαμαράς χρησιμοποιεί αυτές τις αναφορές για να καταγγείλει μια στρατηγική που, κατά την εκτίμησή του, μπορεί να οδηγήσει σε ανεπιθύμητες παραχωρήσεις.
Πρόκειται για πολιτική προειδοποίηση του πρώην πρωθυπουργού και όχι για διαπίστωση ότι η σημερινή κατάσταση είναι νομικά ή επιχειρησιακά αντίστοιχη με την κρίση των Ιμίων.
«Πρέσπες του Αιγαίου»: Η βαρύτερη πολιτική κατηγορία
Ο πρώην πρωθυπουργός προχωρά ακόμη περισσότερο, χρησιμοποιώντας μια έκφραση που παραπέμπει στη Συμφωνία των Πρεσπών και στη δική του αντίθεση προς αυτήν.
«Η εκχώρηση της εξωτερικής πολιτικής της χώρας σε τρίτους, το γκριζάρισμα ελληνικών περιοχών και η ανοχή στην επιβολή τετελεσμένων από την Τουρκία, είναι οι “Πρέσπες του Αιγαίου”», υποστηρίζει.
Η συγκεκριμένη φράση αποτελεί τον πυρήνα της πολιτικής του καταγγελίας.
Ο Αντώνης Σαμαράς επιχειρεί να συνδέσει τους χειρισμούς για την ηλεκτρική διασύνδεση με μια ευρύτερη κριτική απέναντι σε διπλωματικές συμφωνίες ή πρακτικές που ο ίδιος θεωρεί ότι περιορίζουν τα ελληνικά συμφέροντα.
Η χρήση του όρου «γκριζάρισμα» παραπέμπει στις τουρκικές αμφισβητήσεις που αφορούν το καθεστώς συγκεκριμένων περιοχών του Αιγαίου.
Δεν τεκμηριώνεται, όμως, από την ύπαρξη μιας ρηματικής διακοίνωσης και μόνο ότι έχει μεταβληθεί το νομικό καθεστώς κάποιας θαλάσσιας περιοχής.
Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο στο οποίο διαχωρίζονται η πολιτική προειδοποίηση από τη νομική αξιολόγηση των πραγματικών γεγονότων.
Η κυβερνητική απάντηση: Ενημέρωση δεν σημαίνει άδεια
Η κυβέρνηση έχει απορρίψει την ερμηνεία ότι η γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία ισοδυναμεί με αναγνώριση τουρκικής αρμοδιότητας.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης έχει υποστηρίξει ότι η σχετική επικοινωνία δεν συνιστά αίτημα άδειας προς την Άγκυρα, ενώ η ελληνική πλευρά διαμηνύει ότι το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης προχωρά.
Η κυβερνητική θέση στηρίζεται στη διάκριση μεταξύ τεχνικής ενημέρωσης και παραχώρησης δικαιώματος έγκρισης.
Παράλληλα, η Αθήνα υποστηρίζει ότι οι σχετικές δραστηριότητες πραγματοποιούνται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων κρατών.
Ωστόσο, τα έξι ερωτήματα του Αντώνη Σαμαρά αφορούν συγκεκριμένες διπλωματικές και επιχειρησιακές λεπτομέρειες.
Η πλήρης αποσαφήνισή τους προϋποθέτει στοιχεία για το περιεχόμενο της διακοίνωσης, τις συνεννοήσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών και το χρονοδιάγραμμα των εργασιών.
Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και η γεωπολιτική σημασία του έργου
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.
Στόχος της είναι η σύνδεση των ηλεκτρικών συστημάτων των δύο χωρών μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου, ενισχύοντας την ενεργειακή διασύνδεση της Κύπρου με την ευρωπαϊκή αγορά.
Το έργο έχει ευρωπαϊκή διάσταση, καθώς εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια ενίσχυσης των διασυνοριακών ενεργειακών υποδομών.
Παράλληλα, όμως, η υλοποίησή του συνδέεται με τις θαλάσσιες δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου παραμένουν σημαντικές ελληνοτουρκικές διαφωνίες.
Η Τουρκία προβάλλει δικές της θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες και τις σχετικές αρμοδιότητες, τις οποίες η ελληνική πλευρά αμφισβητεί όπου θεωρεί ότι παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο.
Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, η πρόοδος του έργου αποτελεί ταυτόχρονα ενεργειακή προτεραιότητα και ζήτημα άσκησης νόμιμων δικαιωμάτων.
Για τον Αντώνη Σαμαρά, οι διπλωματικοί χειρισμοί γύρω από τις έρευνες και την πόντιση του καλωδίου αποτελούν δοκιμασία της ελληνικής στάσης απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις.
Η εσωτερική πολιτική διάσταση: Νέα σύγκρουση με το Μέγαρο Μαξίμου
Η παρέμβαση του Αντώνη Σαμαρά έχει και έντονη εσωτερική πολιτική σημασία.
Ο πρώην πρωθυπουργός δεν περιορίζεται στην έκφραση επιφυλάξεων για μια συγκεκριμένη διπλωματική ενέργεια.
Αμφισβητεί συνολικά τη στρατηγική που ακολουθούν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Γιώργος Γεραπετρίτης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Η χρήση των όρων «κατευνασμός», «μυστική διπλωματία» και «Πρέσπες του Αιγαίου» δείχνει το εύρος της πολιτικής διαφωνίας.
Παράλληλα, η παρέμβαση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία βρίσκονται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης οι επόμενες πολιτικές κινήσεις του πρώην πρωθυπουργού.
Οι πληροφορίες και τα σενάρια για πιθανή νέα κομματική πρωτοβουλία προσδίδουν πρόσθετο πολιτικό ενδιαφέρον στις δημόσιες τοποθετήσεις του, χωρίς να συνιστούν από μόνα τους επιβεβαίωση οποιασδήποτε οργανωτικής απόφασης.
Η σύγκρουση με το Μέγαρο Μαξίμου αποκτά έτσι δύο διαστάσεις: την ουσιαστική διαφωνία για την εξωτερική πολιτική και τις πιθανές επιπτώσεις της στον ευρύτερο χώρο της Κεντροδεξιάς.
«Αλλοίμονο σ’ αυτούς που δεν ακούνε» – Το τελικό μήνυμα Σαμαρά
Ο Αντώνης Σαμαράς ολοκληρώνει τη δήλωσή του με ακόμη μία αιχμηρή αναφορά προς την κυβέρνηση.
«Όσο κι αν η κυβέρνηση προσπαθεί την Αμαρτία να την βαφτίσει Αρετή, ο ελληνικός λαός δεν δέχεται τέτοια “ανοσιουργήματα”», σημειώνει.
Και καταλήγει:
«Μιλήσαμε πολλοί. Αλλοίμονο σ’ αυτούς που δεν ακούνε».
Η καταληκτική αυτή φράση λειτουργεί ως πολιτική προειδοποίηση προς το Μέγαρο Μαξίμου.
Η παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού εντείνει την πίεση για αναλυτική ενημέρωση σχετικά με τις γαλλικές διπλωματικές κινήσεις και την πορεία της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Το κρίσιμο ζήτημα, πέρα από τη σύγκρουση των πολιτικών προσώπων, είναι να αποσαφηνιστούν τα πραγματικά περιστατικά και οι νομικές συνέπειες των σχετικών ενεργειών.
Η αντιπαράθεση για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου έχει πλέον εξελιχθεί σε ευρύτερη πολιτική διαφωνία για τη στρατηγική της χώρας απέναντι στην Τουρκία, τον ρόλο των ευρωπαϊκών συμμάχων και τα όρια της διπλωματικής διαχείρισης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
