Η παράδοση της επέκτασης του Μετρό προς την Καλαμαριά δεν ήταν για τον Νίκο Ταχιάο μια απλή τελετή εγκαινίων.
Ήταν η στιγμή που ένα έργο δεκαετιών μετατρέπεται σε εργαλείο συνολικής αλλαγής της πόλης.
Ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών επέλεξε να μιλήσει όχι μόνο για σταθμούς και συρμούς, αλλά για το πώς το Μετρό αλλάζει την ίδια τη γεωγραφία της Καλαμαριάς και, σε δεύτερο επίπεδο, ολόκληρου του πολεοδομικού συγκροτήματος.
«Η Καλαμαριά από σήμερα είναι μία άλλη πόλη», είπε χαρακτηριστικά, συνδέοντας την επέκταση με μια πολύ μεγαλύτερη πολεοδομική μεταβολή.
Αυτό ακριβώς είναι και το διαφορετικό πολιτικό μήνυμα της ομιλίας του:
το Μετρό δεν είναι απλώς μέσο μετακίνησης.
Είναι εργαλείο αναδιάρθρωσης της πόλης.
«Η κυβέρνηση δεν κρύβει τα προβλήματα, δίνει λύσεις»
Ο Ταχιάος ξεκίνησε από την ίδια την εικόνα της Καλαμαριάς.
Μίλησε για εργατικές κατοικίες, νέες πολυκατοικίες, αδόμητες εκτάσεις, εκκρεμότητες χρήσεων γης και έναν αδιάνοικτο δρόμο που για χρόνια παρέμενε σύμβολο στασιμότητας.
Και το συμπύκνωσε σε μια ιδιαίτερα πολιτική φράση:
«Μια εικόνα που δεν κρύβεται, μπορεί μόνο να αλλάξει».
Στη συνέχεια έγινε ακόμη πιο σαφής:
«Η κυβέρνησή μας, όπως όλες οι διαδοχικές κυβερνήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη, δεν κρύβει τα προβλήματα, δίνει λύσεις στα προβλήματα».
Η αναφορά αυτή λειτουργεί ως πολιτικό υπόβαθρο ολόκληρης της παρέμβασής του.
Γιατί ο Ταχιάος επιχειρεί να παρουσιάσει το Μετρό ως απόδειξη ότι ακόμη και έργα που είχαν ταυτιστεί με καθυστερήσεις, συγκρούσεις και αδυναμία του κράτους μπορούν τελικά να ολοκληρωθούν.
«Δεν αλλάζει μόνο τις μετακινήσεις – αλλάζει έναν ολόκληρο τόπο»
Η πιο ουσιαστική ίσως φράση της ομιλίας ήταν αυτή:
«Δεν αλλάζει μόνο τις μετακινήσεις προσφέροντας ασφάλεια, αξιοπιστία, ποιότητα και ταχύτητα, αλλά αλλάζει έναν ολόκληρο τόπο».
Και πρόσθεσε:
«Είναι μία τεράστια παρέμβαση στην οργάνωση του χώρου».
Αυτό είναι το σημείο όπου η συζήτηση βγαίνει από τα όρια των συγκοινωνιών.
Ένας νέος σταθμός Μετρό αλλάζει:
την αξία της γης,
τις χρήσεις γύρω από τον σταθμό,
τη ζήτηση κατοικίας,
την εμπορική κίνηση,
την πρόσβαση,
και τελικά τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται μια ολόκληρη περιοχή.
Ο Ταχιάος ουσιαστικά περιγράφει το Μετρό ως πολεοδομικό project.
Οδός Πόντου: Η επόμενη «σφραγίδα» στην Καλαμαριά
Ο υφυπουργός δεν έκρυψε ότι υπάρχουν ακόμη εκκρεμότητες.
Και έδειξε αμέσως τη μεγαλύτερη:
«Πρώτη και καλύτερη η υπόθεση της οδού Πόντου».
Για τις απαλλοτριώσεις της οδού Πόντου, όπως είπε, στα χρόνια της διακυβέρνησης Μητσοτάκη εκταμιεύθηκαν €20 εκατ., ενώ για την κατασκευή της έχουν δρομολογηθεί ακόμη €25 εκατ.
Παράλληλα, για την αντίστοιχη παρέμβαση στην οδό Ψελλού, στη Νέα Ελβετία, προβλέπονται άλλα €38 εκατ.
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο:
το Μετρό δεν ολοκληρώνεται στην πόρτα του σταθμού.
Για να έχει πραγματικό αποτέλεσμα, πρέπει να αλλάξει και ο αστικός χώρος γύρω του.
Γι’ αυτό ο Ταχιάος έκανε λόγο για «πρότυπη, υποδειγματική λεωφόρο» που θα συμπληρώσει την πολεοδομική ανάταξη της Καλαμαριάς.
«Ένα δίκτυο Μετρό ποτέ δεν τελειώνει»
Εδώ ο Ταχιάος έδωσε ίσως το πιο καθαρό μήνυμα για την επόμενη ημέρα:
«Το έργο για το οποίο μιλάω είναι ένα: Μετρό Θεσσαλονίκης».
Και αμέσως μετά:
«Ένα δίκτυο μετρό ποτέ δεν τελειώνει».
Η φράση έχει ιδιαίτερη σημασία.
Γιατί απορρίπτει την αντίληψη ότι η ολοκλήρωση της βασικής γραμμής και της Καλαμαριάς σημαίνει λήξη του project.
Αντίθετα, ο Ταχιάος περιγράφει το Μετρό ως οργανισμό που αναπτύσσεται μαζί με την πόλη.
«Δεν υπάρχει Μετρό Δήμου Θεσσαλονίκης ή Μετρό Δήμου Καλαμαριάς. Αναπτύσσεται αρθρωτά, μαζί με την πόλη», σημείωσε.
Η μεγάλη πρόκληση: Εργοτάξια στα δυτικά
Ο επόμενος μεγάλος στόχος είναι η βορειοδυτική επέκταση.
Ο Ταχιάος δεν έκρυψε ότι το κεφάλαιο έχει ήδη ανοίξει:
«Μπροστά μας έχουμε την πρόκληση της βορειοδυτικής επέκτασης».
Και πρόσθεσε ότι το υπουργείο εργάζεται ήδη πάνω σε αυτή:
«Έχουμε από καιρό ανοίξει αυτό το κεφάλαιο και δουλεύουμε γι’ αυτό».
Το πραγματικά ενδιαφέρον, όμως, είναι οι περιοχές που κατονόμασε.
Επτάλοφος.
Μενεμένη.
Εύοσμος.
Κορδελιό.
Νεάπολη.
Σταυρούπολη.
Ευκαρπία.
Και αργότερα Τούμπα, Χαριλάου και αεροδρόμιο.
Ο ίδιος συνέδεσε τον στόχο με ένα κρίσιμο τεχνικό ζήτημα:
«Για να πετύχουμε τον στόχο να δούμε όσο πιο γρήγορα είναι εφικτό εργοτάξια […] απαιτείται η μεγαλύτερη δυνατή τεχνική ωριμότητα».
Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα σημεία της ομιλίας.
Γιατί ο Ταχιάος βάζει στο κέντρο όχι μόνο την πολιτική απόφαση, αλλά και την τεχνική προετοιμασία.
Το μάθημα των καθυστερήσεων: «Τα έργα δεν μπορούν να γίνονται πολιτικό παιχνίδι»
Ο υφυπουργός έκανε και μια ιδιαίτερα αιχμηρή πολιτική αναφορά.
«Όσοι στο μέλλον επιχειρήσουν να μετατρέψουν τα έργα στην πόλη σε πολιτικό παιχνίδι, πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αποσυνάγωγοι», είπε.
Και συνέχισε:
«Η πολιτική έχει θέση στον σχεδιασμό, μπορεί και πρέπει να κρίνει και να κρίνεται για τη διαχείριση των κρατικών υποθέσεων, δεν μπορεί όμως να τορπιλίζει τις προσδοκίες των πολιτών».
Η τοποθέτηση αυτή συμπυκνώνει ένα μεγάλο κομμάτι της ιστορίας του Μετρό Θεσσαλονίκης.
Για δεκαετίες, το έργο βρέθηκε στο κέντρο κομματικών αντιπαραθέσεων, δικαστικών συγκρούσεων και διαφωνιών για την υλοποίησή του.
Ο Ταχιάος επιχειρεί να κλείσει αυτό το κεφάλαιο με ένα διαφορετικό μήνυμα:
τα μεγάλα έργα χρειάζονται πολιτική απόφαση, αλλά όχι πολιτική υπονόμευση.
«Η επιτυχία απαιτεί πολιτική ωριμότητα»
Η παραπάνω θέση διατυπώθηκε ακόμη καθαρότερα λίγο μετά.
«Το κλείσιμο του κεφαλαίου Μετρό Θεσσαλονίκης, όπως το ξέρουμε μέχρι σήμερα, διδάσκει εκκωφαντικά ότι για την επιτυχία απαιτείται η αίσθηση ευθύνης που φέρνει η πολιτική ωριμότητα».
Αυτό είναι ίσως το βαθύτερο πολιτικό μήνυμα του Ταχιάου.
Δεν επιχειρεί απλώς να πιστωθεί την ολοκλήρωση του έργου.
Επιχειρεί να παρουσιάσει το Μετρό ως μάθημα κρατικής λειτουργίας.
Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση: Η τεχνική ωριμότητα γίνεται κλειδί
Ο Ταχιάος έκανε ειδική αναφορά στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Και εδώ υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια:
οι επόμενες επεκτάσεις δεν θα κριθούν μόνο από το αν υπάρχει πολιτική βούληση.
Θα κριθούν από το αν τα έργα είναι ώριμα όταν ανοίξουν τα χρηματοδοτικά παράθυρα.
Ο ίδιος το είπε καθαρά:
«Κυρίως για να αδράξουμε τους πρώτους διαθέσιμους χρηματοδοτικούς πόρους, απαιτείται η μεγαλύτερη δυνατή τεχνική ωριμότητα».
Και πρόσθεσε:
«Σε αυτήν την κατεύθυνση δουλεύουμε σήμερα, τόσο στο Υπουργείο όσο και στην Ελληνικό Μετρό και […] είμαστε πολύ κοντά στο καλύτερο».
Άρα το επόμενο στοίχημα δεν είναι μόνο να πει η κυβέρνηση «θέλουμε Μετρό στα δυτικά».
Είναι να έχει τα σχέδια έτοιμα όταν έρθει η ώρα της χρηματοδότησης.
«Εμπιστευθείτε την Ελληνικό Μετρό – Τιμά το ελληνικό Δημόσιο»
Ο Ταχιάος αφιέρωσε σημαντικό μέρος της ομιλίας του και στην Ελληνικό Μετρό.
Υπενθύμισε ότι το τεχνολογικό μοντέλο του Μετρό Θεσσαλονίκης είχε επιλεγεί ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 και ήταν για την εποχή του ιδιαίτερα προηγμένο.
Και κατέληξε σε μια ισχυρή θεσμική δήλωση:
«Εμπιστευθείτε […] την Ελληνικό Μετρό και για το μέλλον. Τιμά το ελληνικό δημόσιο».
Η αναφορά δεν είναι τυχαία.
Σε ένα έργο που για χρόνια συνδέθηκε στη δημόσια συζήτηση με αδυναμίες του κράτους, ο Ταχιάος επιχειρεί τώρα να αντιστρέψει το αφήγημα.
Η δημόσια εταιρεία παρουσιάζεται ως φορέας τεχνογνωσίας και ως πυρήνας για τις επόμενες επεκτάσεις.
THEMA: Η λειτουργία περνά σε διαφορετικό μοντέλο
Ο υφυπουργός στάθηκε επίσης στην επιλογή της κυβέρνησης να αναθέσει τη λειτουργία του Μετρό Θεσσαλονίκης στην THEMA.
Την χαρακτήρισε «τολμηρή τομή» και υποστήριξε ότι ο πάροχος έχει προσφέρει υψηλή διαθεσιμότητα και υπηρεσίες μεγάλης ποιότητας.
Και εδώ το πολιτικό μήνυμα είναι σαφές.
Το Δημόσιο δεν χρειάζεται να κάνει τα πάντα μόνο του.
Χρειάζεται να οργανώνει σωστά το έργο, να ελέγχει το αποτέλεσμα και να αξιοποιεί την κατάλληλη τεχνογνωσία.
Ταχιάος: Επτά χρόνια καθημερινής δουλειάς για το Μετρό
Στο τέλος της ομιλίας, ο Νίκος Ταχιάος άλλαξε τόνο.
Έγινε προσωπικός.
Απευθυνόμενος στον Κυριάκο Μητσοτάκη, είπε:
«Με τιμήσατε και με εμπιστευθήκατε δίνοντάς μου την ευκαιρία […] να έχω διανύσει μία επταετία αδιάλειπτης, καθημερινής εργασίας για το έργο».
Και πρόσθεσε:
«Το θεωρώ το δεύτερο μεγαλύτερο δώρο που έχω δεχθεί στη ζωή μου».
Η αναφορά αυτή προσδίδει και προσωπικό χαρακτήρα στο έργο.
Ο Ταχιάος συνδέει την πολιτική του διαδρομή με ένα project που αποτέλεσε επί δεκαετίες σύμβολο της πόλης.
ΑΚΤΩΡ, Hitachi, Honeywell, THEMA: «Αφήνουμε ένα πραγματικό κέντημα κάτω από την πόλη»
Ο υφυπουργός αναφέρθηκε ονομαστικά στους ανθρώπους της Ελληνικό Μετρό, της ΑΚΤΩΡ, της Hitachi Rail, της Honeywell και της THEMA, από τις διοικήσεις έως τους τεχνίτες.
Και κατέληξε σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές φράσεις της ομιλίας:
«Σήμερα αφήνουμε ένα πραγματικό κέντημα κάτω από την πόλη για τους ανθρώπους αυτής της πόλης».
Δεν είναι απλώς μια φιλοφρόνηση προς τους κατασκευαστές.
Είναι μια προσπάθεια να μετατραπεί το Μετρό από παλιό «ανέκδοτο» σε νέο σύμβολο τεχνικής ικανότητας.
Το προσωπικό μήνυμα στη νέα γενιά: «Μπορούμε»
Το κλείσιμο της ομιλίας ήταν ίσως το πιο ανθρώπινο σημείο.
Ο Ταχιάος αναφέρθηκε στον 18χρονο γιο του, ο οποίος σε λίγες ημέρες φεύγει από τη Θεσσαλονίκη για να σπουδάσει.
Μέσα από αυτήν την προσωπική αναφορά επιχείρησε να συνδέσει το έργο με ένα πολύ ευρύτερο πολιτικό μήνυμα προς τη νέα γενιά.
«Θέλουμε να πιστέψει σε αυτήν τη χώρα, να μείνει σ’ αυτήν, να αγαπήσει την πόλη της, να την πάρει στα χέρια της».
Και έφτασε στο τελικό μήνυμα:
«Μπορούμε!»
«Μπορούμε και θα σας αφήσουμε ένα καλύτερο αύριο, μπορούμε να σας κάνουμε περήφανους για τον τόπο σας».
Η τελευταία του φράση ήταν ακόμη πιο σαφής:
«Ας μείνει από τη σημερινή γιορτή το μήνυμα: Μπορούμε! Και συνεχίζουμε!»
Ο Ταχιάος μετατρέπει το Μετρό σε μάθημα για το πώς πρέπει να γίνονται τα έργα
Η ομιλία του Νίκου Ταχιάου είχε μια διαφορετική λειτουργία από τις περισσότερο πολιτικές παρεμβάσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη ή του Κωστή Χατζηδάκη.
Ο πρωθυπουργός μίλησε για αξιοπιστία.
Ο Χατζηδάκης για συνολικό αναπτυξιακό pipeline.
Ο Ταχιάος μίλησε για τον μηχανισμό.
Τεχνική ωριμότητα.
Χρηματοδότηση.
Πολεοδομική ένταξη.
Ελληνικό Μετρό.
Ιδιωτική τεχνογνωσία.
Χρονοδιαγράμματα.
Και, κυρίως, αποπολιτικοποίηση της υλοποίησης.
Αυτό κάνει την παρέμβασή του ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα.
Γιατί πίσω από το «η Καλαμαριά από σήμερα είναι άλλη πόλη» υπάρχει μια πολύ πιο βαθιά θέση:
τα έργα δεν αρκεί να ανακοινώνονται.
Πρέπει να ωριμάζουν τεχνικά, να εξασφαλίζουν χρηματοδότηση, να εντάσσονται στην πόλη και να προστατεύονται από πολιτικές συγκρούσεις που μπορούν να τα εκτροχιάσουν.
Και αν αυτό το μάθημα πράγματι εφαρμοστεί στη βορειοδυτική επέκταση, τότε η σημερινή ημέρα δεν θα είναι μόνο το τέλος μιας εποχής για το Μετρό Θεσσαλονίκης.
Θα είναι η αρχή της επόμενης.
Πηγή: pagenews.gr