Νέα εστία έντασης δημιουργήθηκε στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αυτή τη φορά με αφορμή το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα.
Η Άγκυρα επιχείρησε να συνδέσει ένα εσωτερικό ελληνικό εργαλείο χωρικού σχεδιασμού με τη γνωστή τουρκική θεωρία περί νησιών και γεωγραφικών σχηματισμών των οποίων, κατά την τουρκική θέση, η κυριαρχία δεν έχει μεταβιβαστεί ρητά στην Ελλάδα.
Η απάντηση της Αθήνας ήταν σύντομη, αλλά απολύτως καθαρή.
«Η επανάληψη του ίδιου αβάσιμου και απαράδεκτου ισχυρισμού κάθε φορά που η Ελλάδα ανακοινώνει ένα νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο δεν αρκεί για να του προσδώσει νομικό έρεισμα ή οποιαδήποτε υπόσταση».
Και η ελληνική θέση ολοκληρώνεται με μια ακόμη πιο σαφή φράση:
«Η θέση της Ελλάδας αναφορικά με το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο είναι απολύτως ξεκάθαρη και εδράζεται στις ισχύουσες Διεθνείς Συνθήκες».
Η κυβέρνηση ουσιαστικά αρνείται να δεχθεί ότι υπάρχει νέο ζήτημα προς διαπραγμάτευση.
Για την Αθήνα, το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο δεν αποτελεί ανοιχτό φάκελο.
Η Τουρκία επιχειρεί να μεταφέρει τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών» σε κάθε ελληνικό σχεδιασμό
Ο εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΕΞ Οντζού Κετσελί είχε προηγουμένως υποστηρίξει ότι το ελληνικό Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο «δεν θα έχει καμία νομική συνέπεια για τη χώρα μας».
Παράλληλα, επανέφερε την τουρκική θέση περί «γεωγραφικών σχηματισμών των οποίων η κυριαρχία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα με διεθνείς συνθήκες».
Η σημασία της τουρκικής παρέμβασης δεν βρίσκεται τόσο στο ίδιο το βιομηχανικό χωροταξικό.
Βρίσκεται στο γεγονός ότι η Άγκυρα επιχειρεί για ακόμη μία φορά να εντάξει έναν ελληνικό διοικητικό και χωρικό σχεδιασμό στο ευρύτερο αφήγημά της περί αμφισβητούμενης κυριαρχίας στο Αιγαίο.
Αυτό είναι και το σημείο στο οποίο η Αθήνα επιλέγει να αντιδράσει αποφασιστικά.
Η ελληνική θέση είναι ότι η επανάληψη μιας μονομερούς τουρκικής θεωρίας δεν δημιουργεί νέο νομικό καθεστώς.
Τι είναι πραγματικά το νέο χωροταξικό
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο θεσμοθετήθηκε στις 28 Αυγούστου με Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου.
Πρόκειται για το βασικό εθνικό εργαλείο που καθορίζει τις κατευθύνσεις για τη χωρική οργάνωση της βιομηχανίας και της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Το πλαίσιο συνδέει πλέον οργανικά την παραγωγή με logistics, μεταφορές, λιμένες, εμπορευματικά κέντρα και άλλες υποδομές, με στόχο μεγαλύτερη παραγωγική ανθεκτικότητα και σαφέστερους κανόνες χωροθέτησης.
Με άλλα λόγια, πρόκειται πρωτίστως για μια ελληνική οικονομική και αναπτυξιακή πολιτική.
Η Τουρκία είναι αυτή που προσδίδει στο θέμα γεωπολιτική διάσταση.
Η Αθήνα δεν ανοίγει συζήτηση για κυριαρχία
Η διατύπωση του ελληνικού ΥΠΕΞ είναι προσεκτικά επιλεγμένη.
Δεν απαντά αναλυτικά σε κάθε τουρκικό ισχυρισμό.
Δεν μπαίνει σε ανταλλαγή χαρτών.
Δεν αποδέχεται καν ότι υπάρχει νέο νομικό ζήτημα που απαιτεί συζήτηση.
Αντίθετα, η Αθήνα επιστρέφει στη βασική γραμμή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής:
οι διεθνείς συνθήκες καθορίζουν το καθεστώς κυριαρχίας και οι μονομερείς αμφισβητήσεις δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα.
Αυτό είναι σημαντικό και επικοινωνιακά.
Η ελληνική πλευρά επιδιώκει να αποφύγει την παγίδα μιας συνεχούς διαπραγμάτευσης πάνω σε τουρκικές αξιώσεις που δεν αναγνωρίζει εξαρχής.
Η αναφορά της Άγκυρας στη Διακήρυξη των Αθηνών
Ο Κετσελί προσπάθησε ταυτόχρονα να συνδέσει την τουρκική θέση με τη Διακήρυξη των Αθηνών της 7ης Δεκεμβρίου 2023.
«Ως Τουρκία, επαναλαμβάνουμε τη θέση μας ότι θα πρέπει να υιοθετηθεί μια προσέγγιση που να συνάδει με τη Διακήρυξη των Αθηνών», ανέφερε.
Και πρόσθεσε ότι η Τουρκία είναι «πάντα έτοιμη να συνεργαστεί με την Ελλάδα ως ένα από τα δύο παράκτια κράτη του Αιγαίου Πελάγους».
Η Αθήνα όμως διαβάζει διαφορετικά το πλαίσιο των «ήρεμων νερών».
Η αποκλιμάκωση και ο διάλογος δεν σημαίνουν αποδοχή τουρκικών αξιώσεων.
Ακριβώς το αντίθετο: η ελληνική θέση είναι ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας μπορούν να παραμένουν ανοικτοί χωρίς καμία έκπτωση σε ζητήματα κυριαρχίας.
Από τα θαλάσσια πάρκα στο χωροταξικό: Το ίδιο μοτίβο
Η νέα αντιπαράθεση δεν έρχεται σε κενό.
Το τελευταίο διάστημα η Άγκυρα έχει αντιδράσει σε σειρά ελληνικών πρωτοβουλιών που σχετίζονται με τον χωρικό και θαλάσσιο σχεδιασμό.
Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός.
Θαλάσσια πάρκα.
Ενεργειακές και ερευνητικές δραστηριότητες.
Τώρα, Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για Βιομηχανία και Εφοδιαστική Αλυσίδα.
Το μοτίβο είναι πολιτικά ενδιαφέρον.
Κάθε φορά που η Αθήνα επιχειρεί να ασκήσει διοικητική ή αναπτυξιακή πολιτική στο ελληνικό χώρο, η Άγκυρα επαναφέρει ευρύτερες αμφισβητήσεις.
Η ελληνική απάντηση είναι ότι μια τέτοια επανάληψη δεν μπορεί να δημιουργήσει δικαιώματα εκεί όπου δεν υπάρχουν.
Το νέο δόγμα της Αθήνας: Πρωτοβουλίες αντί ακινησίας
Η συγκεκριμένη υπόθεση συνδέεται και με τη γενικότερη γραμμή που είχε περιγράψει μόλις πρόσφατα ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης.
Η Αθήνα θέλει να εμφανίζεται ως η πλευρά που δεν περιορίζεται στην αντίδραση απέναντι στην Τουρκία, αλλά προχωρά σε δικές της πρωτοβουλίες.
Θαλάσσιος σχεδιασμός.
Πάρκα.
Ενεργειακή αξιοποίηση.
Διεθνείς συμμαχίες.
Χωροταξικός σχεδιασμός.
Η λογική είναι ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να αναστέλλει νόμιμες εθνικές πολιτικές επειδή η Άγκυρα ενδέχεται να αντιδράσει.
Αυτό είναι ίσως και το σημαντικότερο μήνυμα της νέας ανακοίνωσης του ΥΠΕΞ.
Η Ελλάδα δεν απαντά μόνο στην Τουρκία — αρνείται το πλαίσιο της συζήτησης
Το πιο ισχυρό σημείο της ελληνικής αντίδρασης δεν είναι ο χαρακτηρισμός «αβάσιμος και απαράδεκτος».
Είναι η άρνηση να αντιμετωπιστεί η τουρκική αξίωση ως ισότιμη νομική θέση που απαιτεί νέα διαπραγμάτευση.
Η Άγκυρα επιχειρεί να μεταφέρει ξανά τη συζήτηση στη θεωρία περί αμφισβητούμενης κυριαρχίας.
Η Αθήνα απαντά ότι η κυριαρχία δεν καθορίζεται από το πόσες φορές επαναλαμβάνεται ένας ισχυρισμός.
Καθορίζεται από το διεθνές δίκαιο και τις ισχύουσες συνθήκες.
Και αυτή είναι μια κρίσιμη διαφορά στρατηγικής.
Η Ελλάδα δεν επιδιώκει να αποδείξει κάθε φορά από την αρχή ότι τα νησιά της είναι ελληνικά.
Επιχειρεί να καταστήσει σαφές ότι το θέμα αυτό έχει ήδη κριθεί από το διεθνές νομικό πλαίσιο και δεν επανέρχεται στο τραπέζι επειδή η Τουρκία το επαναδιατυπώνει.
Το νέο βιομηχανικό χωροταξικό, άλλωστε, έχει εντελώς διαφορετική αποστολή: να οργανώσει την ελληνική παραγωγή, να συνδέσει βιομηχανία και logistics και να δημιουργήσει μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου για επενδύσεις.
Η αντίδραση της Άγκυρας το μετέτρεψε σε ελληνοτουρκικό επεισόδιο.
Η απάντηση της Αθήνας επιχειρεί να το επαναφέρει εκεί που θεωρεί ότι ανήκει:
η Ελλάδα σχεδιάζει στον χώρο της· η Τουρκία μπορεί να διαφωνεί, αλλά η διαφωνία της δεν δημιουργεί κυριαρχικά δικαιώματα.
Πηγή: pagenews.gr