Σφοδρή επίθεση στον Νίκο Ανδρουλάκη και στο ΠΑΣΟΚ εξαπέλυσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, χρησιμοποιώντας δύο διαφορετικές κοινοβουλευτικές επιλογές της Χαριλάου Τρικούπη για να χτίσει ένα πολύ ευρύτερο πολιτικό επιχείρημα: ότι το σημερινό ΠΑΣΟΚ απομακρύνεται από τη θεσμική κεντροαριστερά και πλησιάζει πολιτικά τις δυνάμεις που πρωταγωνίστησαν στην περίοδο της μεγάλης σύγκρουσης πριν από μία δεκαετία.
Η παρέμβαση έγινε στην αποκλειστική συνέντευξη του πρωθυπουργού στο e-ptolemeos και στον Αντώνη Πουγαρίδη, στο πλαίσιο της περιοδείας του στη Δυτική Μακεδονία.
Και η φράση που συμπυκνώνει όλη την επίθεση είναι ίσως η σκληρότερη που έχει χρησιμοποιήσει το τελευταίο διάστημα ο Κυριάκος Μητσοτάκης για τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ:
«Αναδεικνύεται η απίστευτη σύγχυση, παροχολογία και ασχετοσύνη της αντιπολίτευσης – ειδικά του ΠΑΣΟΚ του κ. Ανδρουλάκη».
Η πολιτική «εξίσωση» Στουρνάρα – Ακρίτα
Ο πρωθυπουργός δεν έμεινε σε μια γενική κριτική.
Επέλεξε να βάλει δίπλα δίπλα δύο συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές του ΠΑΣΟΚ.
«Επιλέγει να μην ψηφίσει για Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος τον κ. Στουρνάρα, αλλά να ψηφίσει για Αντιπρόεδρο της Βουλής την κα Ακρίτα», ανέφερε.
Και αμέσως έδωσε τη δική του πολιτική ερμηνεία:
«Στέλνοντας ένα σήμα ότι είναι απολύτως συντεταγμένο με αυτούς που πριν από μία δεκαετία πήγαν να καταστρέψουν τη χώρα συνολικά».
Αυτό είναι και το πραγματικό πολιτικό story της συνέντευξης.
Ο Μητσοτάκης δεν επιτίθεται μόνο σε μία απόφαση του ΠΑΣΟΚ.
Επιχειρεί να δημιουργήσει ένα νέο δίλημμα για τον Ανδρουλάκη: είναι το ΠΑΣΟΚ ο θεσμικός κεντροαριστερός αντίπαλος της ΝΔ ή μετακινείται προς μια ευρύτερη αντιπολιτευτική συμμαχία με δυνάμεις που η κυβέρνηση συνδέει με την περίοδο του 2015;
Το Μαξίμου ξαναφέρνει στο προσκήνιο το 2015
Η αναφορά σε εκείνους που «πριν από μία δεκαετία πήγαν να καταστρέψουν τη χώρα» δεν είναι τυχαία.
Η κυβέρνηση επαναφέρει σταδιακά το πολιτικό λεξιλόγιο της περιόδου των capital controls, της σύγκρουσης με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και του δημοψηφίσματος.
Και το κάνει σε μια στιγμή κατά την οποία ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί πολιτική επιστροφή, ενώ το ΠΑΣΟΚ προσπαθεί να εδραιωθεί ως βασική κυβερνητική εναλλακτική.
Η στρατηγική για τη ΝΔ είναι καθαρή:
να μην επιτρέψει στον Ανδρουλάκη να κινηθεί χωρίς πολιτικό κόστος μεταξύ του κεντρώου εκλογικού ακροατηρίου και μιας σκληρότερης αντιπολιτευτικής γραμμής.
Κάθε επιλογή του ΠΑΣΟΚ θα εξετάζεται πλέον υπό αυτό το πρίσμα.
Γιατί ο Στουρνάρας έχει ιδιαίτερο συμβολισμό
Η αναφορά στον Γιάννη Στουρνάρα έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από μια θεσμική ψηφοφορία.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος αποτελεί ένα από τα πρόσωπα που συνδέθηκαν περισσότερο με την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας κατά την κρίσιμη περίοδο της προηγούμενης δεκαετίας.
Για την κυβερνητική πλευρά, επομένως, η επιλογή του ΠΑΣΟΚ να μη στηρίξει τον Στουρνάρα επιτρέπει στη ΝΔ να θέσει ένα ερώτημα με ιδιαίτερα ισχυρό πολιτικό συμβολισμό προς τη Χαριλάου Τρικούπη:
ποια είναι σήμερα η σχέση της με εκείνο το τμήμα του κεντρώου και ευρωπαϊκού ακροατηρίου που το 2015 είχε ταχθεί υπέρ της παραμονής της χώρας στον ευρωπαϊκό πυρήνα;
Και γιατί η Ακρίτα γίνεται πολιτικό όπλο
Από την άλλη πλευρά βρίσκεται η Έλενα Ακρίτα.
Η υποψηφιότητά της για την Αντιπροεδρία της Βουλής προτάθηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ και υποστηρίζεται από σειρά κομμάτων της αντιπολίτευσης, μεταξύ αυτών και το ΠΑΣΟΚ.
Η κυβέρνηση έχει ήδη χρησιμοποιήσει τη συγκεκριμένη επιλογή για να κατηγορήσει τη Χαριλάου Τρικούπη ότι πλησιάζει πολιτικά «ακραίες φωνές».
Ο Παύλος Μαρινάκης είχε ήδη δώσει το πλαίσιο της επίθεσης, συνδέοντας τη στάση του ΠΑΣΟΚ με την πολιτική κουλτούρα της «πάνω και κάτω πλατείας».
Τώρα ο ίδιος ο πρωθυπουργός προχωρά ένα βήμα περισσότερο.
Δεν αντιμετωπίζει τις δύο επιλογές –Στουρνάρας και Ακρίτα– ως ανεξάρτητες.
Τις παρουσιάζει ως απόδειξη πολιτικής μετατόπισης.
«Ο πολιτικός χρόνος είναι ωφέλιμος για τη ΝΔ»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει όμως και το σημείο στο οποίο ο Μητσοτάκης τοποθετεί αυτή την επίθεση.
Ο πρωθυπουργός εμφανίστηκε πεπεισμένος ότι ο χρόνος μέχρι τις εκλογές της άνοιξης του 2027 λειτουργεί υπέρ της Νέας Δημοκρατίας.
«Μέχρι τις εκλογές της άνοιξης του 2027 ο πολιτικός χρόνος είναι ωφέλιμος για τη ΝΔ, γιατί μας επιτρέπει να ξεδιπλώνουμε και να εξηγούμε το έργο μας και να αναδεικνύεται η απίστευτη σύγχυση, παροχολογία και ασχετοσύνη της αντιπολίτευσης», ανέφερε.
Η φράση αποκαλύπτει και τον κυβερνητικό σχεδιασμό.
Το Μαξίμου δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει το διάστημα μέχρι τις κάλπες απλώς ως περίοδο άμυνας ή διαχείρισης φθοράς.
Θέλει να το μετατρέψει σε περίοδο σύγκρισης.
Μητσοτάκης: Το μέρισμα της ανάπτυξης πρέπει να φτάσει τώρα στους πολίτες
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε την πολιτική αντιπαράθεση με την οικονομική ατζέντα που θα κυριαρχήσει στη ΔΕΘ.
«Θα μιλήσουμε συγκεκριμένα για το πώς μπορούμε να κάνουμε την καθημερινότητα των πολιτών καλύτερη και το μέρισμα αυτής της ανάπτυξης πρέπει να φτάσει τώρα σε κάθε πολίτη και σε κάθε γωνιά της χώρας», είπε.
Και πρόσθεσε:
«Αυτό είναι το στοίχημα για εμένα της επόμενης τετραετίας».
Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να χτίσει ένα διπλό επιχείρημα.
Από τη μία, ότι διαθέτει οικονομικό αποτέλεσμα που μπορεί πλέον να μετατραπεί σε εισόδημα.
Από την άλλη, ότι η αντιπολίτευση –και ειδικά το ΠΑΣΟΚ– δεν διαθέτει αντίστοιχα συνεκτική κυβερνητική πρόταση.
Η Δυτική Μακεδονία ως παράδειγμα του επιχειρήματος «έργο απέναντι στην υπόσχεση»
Το ίδιο σχήμα χρησιμοποίησε ο Μητσοτάκης και στο ζήτημα της Δίκαιης Μετάβασης.
Αναγνώρισε ότι υπάρχει δυσπιστία στην περιοχή και ότι οι πολίτες δικαιολογημένα ζητούν ταχύτερα αποτελέσματα.
Αλλά απέρριψε κατηγορηματικά τις προτάσεις για επιστροφή στο παλιό λιγνιτικό μοντέλο.
«Η πραγματικότητα είναι απλή: ο λιγνίτης πια, με το κόστος των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα, πολύ απλά δεν είναι ανταγωνιστικός και όποιος λέει το αντίθετο πολύ απλά ψεύδεται και κοροϊδεύει κατάμουτρα την κοινωνία της Δυτικής Μακεδονίας».
Για την κυβέρνηση, η σύγκρουση στο θέμα του λιγνίτη λειτουργεί ως μικρογραφία της μεγαλύτερης πολιτικής σύγκρουσης:
μελλοντικό παραγωγικό μοντέλο απέναντι σε επιστροφή σε λύσεις του παρελθόντος.
€1 δισ. και το στοίχημα των νέων θέσεων εργασίας
Ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι για τη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση έχουν εξασφαλιστεί πόροι άνω του 1 δισ. ευρώ.
Ο στόχος, όπως είπε, δεν είναι απλώς να αντικατασταθούν οι θέσεις εργασίας που χάνονται από τον λιγνίτη.
Είναι να δημιουργηθούν περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες.
Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί πλέον ως παραδείγματα τις νέες ιδιωτικές επενδύσεις, τις ενεργειακές εγκαταστάσεις της ΔΕΗ, τις υποδομές αποθήκευσης, το σχεδιαζόμενο data center και τα έργα Υγείας και μεταφορών.
Το πολιτικό στοίχημα παραμένει βεβαίως αν αυτά θα μετατραπούν εγκαίρως σε κάτι που θα βλέπει ο πολίτης στην πραγματική οικονομία.
Το βαθύτερο ερώτημα για το ΠΑΣΟΚ
Η επίθεση Μητσοτάκη δεν αφορά επομένως μόνο τον Ανδρουλάκη ως πρόσωπο.
Αφορά το πολιτικό positioning του ΠΑΣΟΚ σε ολόκληρη την περίοδο μέχρι τις εκλογές.
Η ΝΔ θέλει να αναγκάζει διαρκώς τη Χαριλάου Τρικούπη να απαντά σε ένα δύσκολο ερώτημα:
θα διεκδικήσει το κέντρο απέναντι στη ΝΔ ή θα επιχειρήσει να ενώσει όλες τις αντιπολιτευτικές δυνάμεις απέναντι στον Μητσοτάκη;
Γιατί οι δύο στρατηγικές δεν απευθύνονται αναγκαστικά στο ίδιο εκλογικό κοινό.
Και όσο η κυβέρνηση μπορεί να συνδέει συγκεκριμένες κινήσεις του ΠΑΣΟΚ με το πολιτικό κλίμα του 2015, τόσο θα επιχειρεί να αυξάνει το κόστος της δεύτερης επιλογής.
Ο Μητσοτάκης αρχίζει να στήνει το πραγματικό δίλημμα του 2027
Αυτό είναι τελικά το σημαντικότερο στοιχείο της συνέντευξης.
Ο πρωθυπουργός αρχίζει να χτίζει τη σύγκρουση των εκλογών όχι μόνο γύρω από το «τι έκανε η κυβέρνηση», αλλά γύρω από το ποια αντιπολίτευση μπορεί πραγματικά να κυβερνήσει.
Και στο ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να χρεώσει μια στρατηγική αντίφαση.
Από τη μία θέλει να εμφανίζεται ως υπεύθυνη ευρωπαϊκή κεντροαριστερά.
Από την άλλη, κατά τον Μητσοτάκη, κάνει επιλογές που το φέρνουν πιο κοντά στον πολιτικό χώρο που συγκρούστηκε με το ευρωπαϊκό πλαίσιο της χώρας πριν από μία δεκαετία.
Γι’ αυτό και το δίλημμα «Στουρνάρας ή Ακρίτα» έχει μεγαλύτερη πολιτική δύναμη από τα ίδια τα πρόσωπα.
Ο Μητσοτάκης επιχειρεί ουσιαστικά να πει στους κεντρώους ψηφοφόρους: κοιτάξτε όχι μόνο τι λέει σήμερα ο Ανδρουλάκης, αλλά με ποιους επιλέγει να συντάσσεται όταν έρχεται η ώρα των πραγματικών πολιτικών αποφάσεων.
Και εάν αυτή η γραμμή συνεχιστεί, ένα μεγάλο μέρος της μάχης μέχρι το 2027 δεν θα αφορά μόνο ΝΔ εναντίον ΠΑΣΟΚ.
Θα αφορά το ποιος τελικά θα πείσει ότι εκπροσωπεί τον χώρο της πολιτικής σταθερότητας, της ευρωπαϊκής κατεύθυνσης και της κυβερνητικής αξιοπιστίας.
