Άδωνις για Γράμμο–Βίτσι: «Η συμφιλίωση απαιτεί σεβασμό στους νεκρούς και ιστορική αλήθεια»
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 8 '
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//Άδωνις για Γράμμο–Βίτσι: «Η συμφιλίωση απαιτεί σεβασμό στους νεκρούς και ιστορική αλήθεια»
Μια από τις πιο πολιτικές παρεμβάσεις του για την ιστορική μνήμη έκανε ο Άδωνις Γεωργιάδης με αφορμή τη συμπλήρωση 77 ετών από τις τελευταίες μάχες στον Γράμμο και το Βίτσι, που σηματοδότησαν την ουσιαστική λήξη του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου.
Ο υπουργός Υγείας δεν περιορίζεται σε μια επετειακή αναφορά.
Ανοίγει ευθέως μια δύσκολη συζήτηση για το πώς θυμάται η μεταπολιτευτική Ελλάδα τον Εμφύλιο, ποιοι νεκροί τιμώνται και αν η εθνική συμφιλίωση μπορεί να υπάρξει χωρίς αμοιβαία αναγνώριση της ιστορικής μνήμης.
Και το κάνει χρησιμοποιώντας ένα πρόσωπο με ιδιαίτερο πολιτικό συμβολισμό: τον Γεώργιο Παπανδρέου, τον «Γέρο της Δημοκρατίας».
«Σαν σήμερα τελείωσαν οι μάχες στον Γράμμο και το Βίτσι»
Ο Άδωνις Γεωργιάδης ξεκινά την παρέμβασή του με μια ξεκάθαρη πολιτική ερμηνεία των γεγονότων του 1949.
«Σαν σήμερα το 1949 τελείωσαν οι μάχες στο Γράμμο και στο Βίτσι. Είναι το επίσημο τέλος του Εμφυλίου Πολέμου και της προσπάθειας των κομμουνιστών τότε να γκρεμίσουν τη Δημοκρατία και να περάσουν την Ελλάδα στο Σοβιετικό μπλοκ».
Οι τελικές επιχειρήσεις του Αυγούστου του 1949 στον Γράμμο και το Βίτσι αποτέλεσαν πράγματι την τελευταία μεγάλη στρατιωτική φάση του Εμφυλίου και κατέληξαν στην ήττα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας και στην υποχώρηση δυνάμεών του προς την Αλβανία.
Η πολιτική και ιστοριογραφική αποτίμηση όμως των αιτίων, των ευθυνών και του χαρακτήρα του Εμφυλίου παραμένει αντικείμενο διαφορετικών προσεγγίσεων.
Και ακριβώς σε αυτή τη διαμάχη παρεμβαίνει σήμερα ο Γεωργιάδης.
Σαν σήμερα το 1949 τελείωσαν οι μάχες στο Γράμμο και στο Βίτσι. Είναι το επίσημο τέλος του εμφυλίου Πολέμου και της προσπάθειας των κομμουνιστών τότε, να γκρεμίσουν την Δημοκρατία και να περάσουν την Ελλάδα στο Σοβιετικό μπλοκ. Στην Μεταπολίτευση κατάφερε η Αριστερά να μας κάνει…
— Άδωνις Γεωργιάδης (@AdonisGeorgiadi) August 29, 2026
Η αιχμή για τη Μεταπολίτευση
Ο υπουργός υποστηρίζει ότι μετά τη Μεταπολίτευση διαμορφώθηκε μια ασύμμετρη συλλογική μνήμη γύρω από τον Εμφύλιο.
«Στη Μεταπολίτευση κατάφερε η Αριστερά να μας κάνει να ξεχάσουμε το τι έγινε τότε και το πόσες θυσίες χρειάστηκαν για να σωθεί η Ελλάδα από την κομμουνιστική απειλή», αναφέρει.
Και συνεχίζει:
«Οι εορτές μνήμης των νεκρών που θυσιάστηκαν εκεί βαφτίστηκαν “εορτές του μίσους”, ενώ το ΚΚΕ μπορούσε να πηγαίνει εκεί και να τιμά τους δικούς του νεκρούς ως ήρωες, μόνο του, χωρίς αντίλογο».
Εδώ βρίσκεται και ο πυρήνας της παρέμβασής του.
Ο Γεωργιάδης δεν ζητά να απαγορευτεί ή να περιοριστεί η μνήμη της άλλης πλευράς. Υποστηρίζει ότι πρέπει να αναγνωριστεί ισότιμα το δικαίωμα μνήμης και όσων πολέμησαν με τον Εθνικό Στρατό.
«Και όμως εκεί πέθαναν Έλληνες για να μείνει η Ελλάδα ελεύθερη Δημοκρατία και οφείλουμε να τους τιμούμε».
Η κρίσιμη φράση: «Είμαι υπέρ της Εθνικής Συμφιλίωσης»
Εδώ όμως η ανάρτηση αποκτά μεγαλύτερο πολιτικό ενδιαφέρον.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης δεν απορρίπτει την εθνική συμφιλίωση. Αντιθέτως, την επικαλείται ρητά.
«Προσωπικά είμαι υπέρ της Εθνικής Συμφιλίωσης, αλλά αυτό προϋποθέτει ότι ο ένας θα σέβεται τους νεκρούς του άλλου και η συζήτηση για την περίοδο δεν θα γίνεται με όρους ιδεολογικής επικράτησης της Αριστεράς».
Αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη πολιτική φράση της παρέμβασής του.
Γιατί μεταφέρει τη συζήτηση από το «ποιος δικαιούται να θυμάται» στο «αν μπορούν όλοι να θυμούνται χωρίς να ξαναπολεμούν».
Η εθνική συμφιλίωση, στη συλλογιστική του Γεωργιάδη, δεν σημαίνει ιστορική λήθη ούτε υποχρέωση όλων να υιοθετήσουν την ίδια ερμηνεία του Εμφυλίου.
Σημαίνει όμως αμοιβαίο σεβασμό στους νεκρούς.
«Ο κομμουνισμός ηττήθηκε – και ευτυχώς»
Ο υπουργός δεν αφήνει καμία αμφιβολία για τη δική του ιδεολογική θέση.
«Η Αριστερά τότε ηττήθηκε και ευτυχώς, ο κομμουνισμός ηττήθηκε και ευτυχώς. Αυτή είναι η ιστορική αλήθεια».
Πρόκειται για την πιο αιχμηρή διατύπωση της ανάρτησης και αναμένεται να προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις.
Για τον Γεωργιάδη, η έκβαση του Εμφυλίου δεν ήταν μόνο μια στρατιωτική νίκη του κυβερνητικού στρατοπέδου. Συνδέεται με τη μεταπολεμική γεωπολιτική πορεία της Ελλάδας και την παραμονή της χώρας στο δυτικό στρατόπεδο.
Το ιστορικό πλαίσιο είναι πράγματι εκείνο του πρώιμου Ψυχρού Πολέμου: ο κυβερνητικός στρατός είχε ισχυρή αμερικανική και βρετανική υποστήριξη, ενώ ο ΔΣΕ είχε σχέσεις και υποστήριξη από κομμουνιστικά καθεστώτα της περιοχής. Η τελική ήττα του ΔΣΕ έκλεισε στρατιωτικά τον Εμφύλιο και εδραίωσε τη δυτική γεωπολιτική πορεία της μεταπολεμικής Ελλάδας.
Γιατί επικαλείται τον Γεώργιο Παπανδρέου
Η πιο έξυπνη πολιτικά επιλογή της ανάρτησης είναι ίσως η αναφορά στον Γεώργιο Παπανδρέου.
Ο Γεωργιάδης δεν επιλέγει έναν ιστορικό ηγέτη της Δεξιάς για να στηρίξει το επιχείρημά του.
Επιλέγει τον άνθρωπο που έμεινε στην πολιτική ιστορία ως «Γέρος της Δημοκρατίας» και αποτέλεσε κεντρικό πρόσωπο της δημοκρατικής παράταξης.
Ο ίδιος εξηγεί:
«Οι δημοκρατικές του περγαμηνές δεν αμφισβητούνται πιστεύω από κανέναν, η δε φρασεολογία εκφράζει το κλίμα εκείνης της εποχής».
Και παραθέτει αποσπάσματα από ομιλία του Γεωργίου Παπανδρέου στην Πάτρα τον Αύγουστο του 1949.
Με τη γλώσσα και το πολιτικό κλίμα της εποχής, ο Παπανδρέου εξυμνούσε τις Ένοπλες Δυνάμεις και συνέδεε την ελληνική σύγκρουση με την ευρύτερη αντιπαράθεση ανάμεσα στον δυτικό κόσμο και τον κομμουνισμό.
«Δόξα και τιμή εις τας Ενόπλους Δυνάμεις της χώρας», ανέφερε μεταξύ άλλων στην ομιλία του.
Και απέδιδε τη σύγκρουση σε ένα ευρύτερο διεθνές πλαίσιο, παρουσιάζοντας την Ελλάδα ως προκεχωρημένο σημείο του δυτικού κόσμου στον Ψυχρό Πόλεμο.
Το πολιτικό μήνυμα προς τη σημερινή Κεντροαριστερά
Η επιλογή Παπανδρέου έχει επομένως και σημερινό πολιτικό αποδέκτη.
Ο Γεωργιάδης επιχειρεί ουσιαστικά να υπενθυμίσει ότι ο αντικομμουνισμός της μεταπολεμικής περιόδου δεν αποτελούσε αποκλειστικό χαρακτηριστικό της ιστορικής Δεξιάς.
Τμήματα του Κέντρου και της δημοκρατικής παράταξης αντιμετώπιζαν επίσης τότε τον κομμουνισμό ως απειλή για το πολίτευμα και τη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας.
Έτσι η ιστορική αναφορά λειτουργεί και ως πρόκληση προς τη σημερινή Κεντροαριστερά: ποια σχέση έχει η δική της ανάγνωση του Εμφυλίου με εκείνη σημαντικών ιστορικών ηγετών του κεντρώου χώρου;
Μνήμη χωρίς επιστροφή στον διχασμό
Υπάρχει όμως μια λεπτή γραμμή.
Ο Ελληνικός Εμφύλιος υπήρξε μια εθνική τραγωδία με τεράστιο ανθρώπινο κόστος και στις δύο πλευρές, πολιτικές διώξεις, εκτοπισμούς, προσφυγιά και τραύματα που χρειάστηκαν δεκαετίες για να αρχίσουν να επουλώνονται.
Γι’ αυτό και η ιστορική μνήμη δεν χρειάζεται να μετατραπεί ξανά σε πολιτικό εμφύλιο.
Αυτό κάνει ακόμη σημαντικότερη τη φράση του ίδιου του Γεωργιάδη περί εθνικής συμφιλίωσης.
Γιατί η δημοκρατική ωριμότητα μιας χώρας δεν απαιτεί να συμφωνήσουν όλοι στην ίδια ερμηνεία της Ιστορίας.
Απαιτεί να μπορούν να διαφωνούν γι’ αυτήν χωρίς να αμφισβητούν ο ένας το δικαίωμα μνήμης του άλλου.
Ο Άδωνις ανοίγει μέτωπο για την «ηγεμονία της μνήμης»
Η σημερινή ανάρτηση δεν είναι απλώς ένα «Σαν σήμερα».
Ο Άδωνις Γεωργιάδης ανοίγει μια ευρύτερη πολιτική συζήτηση για το ποιος διαμόρφωσε τη συλλογική αφήγηση της Μεταπολίτευσης.
Η θέση του είναι σαφής: θεωρεί ότι η Αριστερά απέκτησε μετά το 1974 δυσανάλογη επιρροή στον τρόπο με τον οποίο αφηγηθήκαμε τον Εμφύλιο και ότι η μνήμη των νεκρών του Εθνικού Στρατού σταδιακά αντιμετωπίστηκε περίπου ως πολιτικά «ύποπτη».
Το ενδιαφέρον όμως είναι ότι δεν προτείνει ως απάντηση την αναβίωση της παλιάς διαίρεσης.
Αντίθετα, θέτει ως δική του αρχή:
«Ο ένας θα σέβεται τους νεκρούς του άλλου».
Και εκεί βρίσκεται ίσως το ισχυρότερο μήνυμα που μπορεί να βγει από μια τόσο δύσκολη επέτειο.
Η Ελλάδα του 2026 δεν χρειάζεται να ξαναζήσει τον Εμφύλιο για να μιλήσει ελεύθερα για τον Εμφύλιο. Μπορεί να τιμά τους νεκρούς, να συζητά χωρίς ιδεολογικά ταμπού και ταυτόχρονα να προστατεύει το μεγαλύτερο μεταπολιτευτικό της κεκτημένο: ότι οι πολιτικές διαφορές λύνονται αποκλειστικά μέσα στη Δημοκρατία.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
