Μια πολύ ευρύτερη πολιτική στρατηγική από το μέλλον του λιγνίτη ξεδίπλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην αποκλειστική συνέντευξή του στον «Πτολεμαίο» και τον Αντώνη Πουγαρίδη.
Ο πρωθυπουργός επέλεξε να μιλήσει χωρίς περιστροφές για το μεγαλύτερο τραύμα της Δυτικής Μακεδονίας, αναγνωρίζοντας καθυστερήσεις και δυσπιστία απέναντι στην απολιγνιτοποίηση, αλλά ταυτόχρονα κλείνοντας κατηγορηματικά την πόρτα σε οποιοδήποτε σενάριο επιστροφής στο προηγούμενο ενεργειακό μοντέλο.
Και από εκεί πέρασε στην πολιτική επίθεση.
Στο στόχαστρό του μπήκε ευθέως το ΠΑΣΟΚ, το οποίο κατηγόρησε ότι δίνει «μάχες οπισθοφυλακών», αλλά και εκείνοι που, όπως είπε, «σήμερα φιλοδοξούν να κάνουν μια πολιτική επιστροφή».
Το πολιτικό μήνυμα λίγες ημέρες πριν από τη ΔΕΘ είναι σαφές: ο Μητσοτάκης θέλει η σύγκρουση μέχρι τις εκλογές του 2027 να γίνει πάνω στην αποτελεσματικότητα και όχι στην παροχολογία.
«Όποιος μιλά για επιστροφή στον λιγνίτη κοροϊδεύει την κοινωνία»
Στο ενεργειακό ζήτημα ο πρωθυπουργός ήταν απόλυτος.
«Η πραγματικότητα είναι απλή: ο λιγνίτης πια, με το κόστος των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα, πολύ απλά δεν είναι ανταγωνιστικός και όποιος λέει το αντίθετο πολύ απλά ψεύδεται και κοροϊδεύει κατάμουτρα την κοινωνία της Δυτικής Μακεδονίας».
Ο Μητσοτάκης επιχειρεί έτσι να ανατρέψει ένα από τα βασικότερα επιχειρήματα που έχουν χρησιμοποιηθεί πολιτικά εναντίον της κυβέρνησης στη συγκεκριμένη περιφέρεια.
Υποστηρίζει ότι η απολιγνιτοποίηση δεν άρχισε το 2019, αλλά ουσιαστικά από το 2010, καθώς η συμμετοχή του λιγνίτη στην ηλεκτροπαραγωγή μειωνόταν ήδη.
Η επιλογή του 2019, κατά τον ίδιο, ήταν διαφορετική: να οργανωθεί η αναπόφευκτη μετάβαση και να εξασφαλιστούν ευρωπαϊκοί πόροι ώστε η περιοχή να μην αφεθεί χωρίς εναλλακτικό παραγωγικό σχέδιο.
Το Μέγαρο Μαξίμου επανέλαβε και επίσημα την ίδια θέση κατά την επίσκεψη στη Wonderplant: με το σημερινό κόστος CO₂ ο λιγνίτης δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τις άλλες μορφές ενέργειας.
Πάνω από €1 δισ. για να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο
Εδώ βρίσκεται το πραγματικό κυβερνητικό στοίχημα.
Το Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης διαθέτει περισσότερα από €1 δισ. για τη δημιουργία νέων υποδομών και παραγωγικών δραστηριοτήτων.
Ο στόχος που έθεσε ο πρωθυπουργός είναι ακόμη πιο φιλόδοξος:
«Να μπορέσουμε να δημιουργήσουμε τελικά περισσότερες και πιο καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας απ’ αυτές που θα χαθούν λόγω της σταδιακής απομάκρυνσης του λιγνίτη».
Και αυτό είναι πλέον το σημείο πάνω στο οποίο θα κριθεί πολιτικά η μετάβαση.
Όχι στο πόσα προγράμματα εγκρίθηκαν, αλλά στο εάν οι νέες επενδύσεις μπορούν πράγματι να αντικαταστήσουν εισόδημα, θέσεις εργασίας και οικονομική δραστηριότητα που επί δεκαετίες δημιουργούσε η ΔΕΗ.
Wonderplant: Από το λιγνιτικό πεδίο στην παραγωγή υψηλής τεχνολογίας
Η Wonderplant αποτελεί το έργο που η κυβέρνηση χρησιμοποιεί ως χειροπιαστό παράδειγμα αυτής της αλλαγής.
Η μεγάλη επένδυση υδροπονικής καλλιέργειας ντομάτας στην Πτολεμαΐδα θα αναπτυχθεί σε περίπου 300 στρέμματα και ενισχύεται με €63 εκατ. από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης.
Η επίσημη κυβερνητική ενημέρωση προβλέπει περίπου 300 νέες άμεσες θέσεις εργασίας μετά την ολοκλήρωση, ενώ ο ίδιος ο Μητσοτάκης, μιλώντας στην εκδήλωση, εξέφρασε την προσδοκία ότι η απασχόληση θα κινηθεί στα επίπεδα της αντίστοιχης μονάδας της εταιρείας στη Δράμα, όπου εργάζονται περισσότεροι από 430 άνθρωποι.
Το σημαντικότερο όμως πολιτικά είναι η εικόνα:
εκτάσεις συνδεδεμένες επί δεκαετίες με τον λιγνίτη μετατρέπονται σε χώρο μιας τεχνολογικά προηγμένης αγροδιατροφικής επένδυσης.
Αυτό ακριβώς θέλει να χρησιμοποιήσει το Μαξίμου ως σύμβολο της «επόμενης Δυτικής Μακεδονίας».
Η μεγάλη μεταμόρφωση της ΔΕΗ
Ο πρωθυπουργός επιχείρησε παράλληλα να απαντήσει σε έναν ακόμη φόβο της περιοχής: ότι το τέλος του λιγνίτη σημαίνει και αποχώρηση της ΔΕΗ.
«Είναι λάθος να πιστεύουμε ότι επειδή έκλεισαν οι πιο πολλές λιγνιτικές μονάδες […] η ΔΕΗ εγκαταλείπει τη Δυτική Μακεδονία. Συμβαίνει το ακριβώς ανάποδο».
Στον χώρο της παλιάς Καρδιάς κατασκευάζεται η νέα μονάδα ΣΗΘΥΑ για τις ανάγκες τηλεθέρμανσης Κοζάνης, Εορδαίας και Αμυνταίου.
Παράλληλα, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει μεγάλη μονάδα αντλησιοταμίευσης, αποθήκευση ενέργειας και υποδομές σταθεροποίησης του ηλεκτρικού συστήματος.
Το παλιό λιγνιτικό κέντρο επιχειρεί δηλαδή να μετατραπεί σε κόμβο της νέας ενεργειακής οικονομίας.
Και μετά τον λιγνίτη… τεχνητή νοημοσύνη
Η πιο ενδιαφέρουσα ίσως αποκάλυψη της συνέντευξης αφορά τον Άγιο Δημήτριο.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στον σχεδιασμό μεγάλου data center, το οποίο, σύμφωνα με τον ίδιο, μπορεί να μετατρέψει τη Δυτική Μακεδονία σε «καρδιά των υποδομών της τεχνητής νοημοσύνης».
Σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες επενδύσεις της ΔΕΗ, ο Μητσοτάκης έκανε λόγο για περισσότερες από 2.000 θέσεις εργασίας.
Και έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην ποιότητά τους:
«Σας διαβεβαιώνω ότι θα είναι πιο καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας από το να σκάβει κάποιος σε ένα ορυχείο και σίγουρα η ποιότητα εργασίας δεν θα συγκρίνεται με αυτό το οποίο βίωναν οι άνθρωποι που δούλευαν τον λιγνίτη τόσα χρόνια».
Αυτή είναι ίσως η πιο φιλόδοξη πλευρά του κυβερνητικού σχεδίου: η περιοχή που για δεκαετίες τροφοδοτούσε την Ελλάδα με λιγνιτική ενέργεια να επιχειρήσει να περάσει απευθείας στην οικονομία της αποθήκευσης ενέργειας, των data centers και της τεχνητής νοημοσύνης.
«Ο κόσμος έχει δίκιο να αισθάνεται επιφυλακτικότητα»
Ο Μητσοτάκης δεν απέφυγε όμως την αυτοκριτική.
«Ο κόσμος έχει δίκιο να αισθάνεται επιφυλακτικότητα», ανέφερε, παραδεχόμενος ότι ο ίδιος θα ήθελε ορισμένες παρεμβάσεις να έχουν κινηθεί γρηγορότερα.
Έκανε ιδιαίτερη αναφορά στον Νίκο Παπαθανάση για τη διαχείριση της Δίκαιης Μετάβασης και επέμεινε ότι πλέον τα πρώτα αποτελέσματα είναι ορατά.
Η αναγνώριση της δυσπιστίας έχει πολιτική σημασία.
Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι δεν αρκεί να παρουσιάζει δισεκατομμύρια εγκεκριμένων πόρων. Πρέπει η αλλαγή να γίνει ορατή στην τοπική αγορά εργασίας.
Tottis και Ξινό Νερό: Οι αριθμοί που θέλει να δείξει το Μαξίμου
Ο πρωθυπουργός χρησιμοποίησε και μικρότερα παραδείγματα για να υποστηρίξει ότι η αλλαγή έχει ήδη ξεκινήσει.
Για την Tottis ανέφερε ότι οι επενδύσεις της μπορούν να προσθέσουν περίπου 200 θέσεις εργασίας.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό ήταν το παράδειγμα της δημοτικής επιχείρησης «Ξινό Νερό».
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε ο Μητσοτάκης, ο τζίρος της αυξήθηκε από €1,5 εκατ. σε €10 εκατ., ενώ οι εργαζόμενοι από οκτώ έφτασαν τους 70, με δυνατότητα περαιτέρω ανάπτυξης.
Η λογική είναι ότι το νέο μοντέλο δεν θα στηριχθεί σε έναν νέο «μονοκαλλιεργητικό» εργοδότη που θα αντικαταστήσει τον λιγνίτη, αλλά σε πολλές διαφορετικές πηγές απασχόλησης.
Ε65: «Θα αλλάξει τη μοίρα της Δυτικής Μακεδονίας»
Ο Ε65 αποτελεί το δεύτερο μεγάλο χαρτί της κυβέρνησης.
«Ο Ε65 θα αλλάξει τη μοίρα της Δυτικής Μακεδονίας», ανέφερε ο πρωθυπουργός.
Συνέδεσε την ολοκλήρωσή του με δραστική μείωση του χρόνου μετάβασης προς την Αθήνα και, κυρίως, με μεγαλύτερη επενδυτική και τουριστική ελκυστικότητα.
Παράλληλα προανήγγειλε την προώθηση του άξονα Πτολεμαΐδα–Ξινό Νερό και στη συνέχεια προς Φλώρινα, ενώ η σήραγγα της Κλεισούρας, σύμφωνα με τον ίδιο, αναμένεται να δοθεί στην κυκλοφορία σε λιγότερο από έναν χρόνο.
Για τον σιδηρόδρομο, αντίθετα, απέφυγε τις εύκολες υποσχέσεις.
Χαρακτήρισε μη ρεαλιστική αυτή τη στιγμή την κατασκευή νέων γραμμών και ξεκαθάρισε ότι μια «δυτική σιδηροδρομική Εγνατία» δεν βρίσκεται στον κυβερνητικό σχεδιασμό.
Το δημογραφικό: «Δεν θέλουμε χωριά συνταξιούχων»
Η συνέντευξη πέρασε στη συνέχεια στο βαθύτερο πρόβλημα της Δυτικής Μακεδονίας: τη μείωση του πληθυσμού.
Ο Μητσοτάκης συνέδεσε ευθέως το δημογραφικό με την οικονομική ανάπτυξη.
«Για να μπορέσει να μείνει ο κόσμος στην περιφέρεια, πρέπει να υπάρχουν δουλειές».
Και έθεσε έναν ιδιαίτερα χαρακτηριστικό στόχο:
«Δεν θέλουμε τα χωριά μας να είναι μόνο χωριά συνταξιούχων. Θέλουμε να είναι χωριά δυναμικών ανθρώπων».
Κτηνοτροφία, τυροκομία, οινοποιία, ορεινός τουρισμός, νέες επιχειρήσεις και καλύτερες υπηρεσίες Υγείας και εκπαίδευσης μπαίνουν έτσι στο ίδιο περιφερειακό σχέδιο.
Επίθεση στο ΠΑΣΟΚ: «Κοροϊδεύει ψιλό γαζί τους πολίτες»
Η συνέντευξη απέκτησε όμως καθαρά πολιτικά χαρακτηριστικά όταν η συζήτηση επέστρεψε στον λιγνίτη.
Ο πρωθυπουργός εξαπέλυσε ευθεία επίθεση στο ΠΑΣΟΚ:
«Λυπάμαι πραγματικά που ειδικά το ΠΑΣΟΚ, ως υποτίθεται σοβαρό κόμμα, εξακολουθεί και κάνει ανακοινώσεις οι οποίες κοιτάνε προς τα πίσω και όχι προς τα μπρος».
Και συνέχισε ακόμη πιο επιθετικά:
«Θα το πω όπως το αισθάνομαι, κοροϊδεύοντας ψιλό γαζί τους πολίτες της Δυτικής Μακεδονίας ως προς την πραγματικότητα του νέου ενεργειακού χάρτη».
Το μήνυμα είναι προφανές: το Μαξίμου θέλει να παρουσιάσει οποιαδήποτε πρόταση επιστροφής ή παράτασης του παλιού λιγνιτικού μοντέλου όχι απλώς ως διαφορετική ενεργειακή επιλογή, αλλά ως οικονομικά ανεφάρμοστη υπόσχεση.
Από το ΠΑΣΟΚ στους «μουσαμάδες» του Τσίπρα
Και μετά ήρθε η δεύτερη πολιτική αιχμή.
Ο Μητσοτάκης χρησιμοποίησε την παράδοση της επέκτασης του Μετρό Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά για να αντιπαραβάλει το κυβερνητικό έργο με την περίοδο Τσίπρα.
«Κάποιοι άλλοι εγκαινιάζανε μουσαμάδες. Τα θυμόμαστε κι αυτά. Γιατί είναι οι ίδιοι οι οποίοι σήμερα φιλοδοξούν να κάνουν μια πολιτική επιστροφή».
Χωρίς να κατονομάζει τον Αλέξη Τσίπρα στη συγκεκριμένη φράση, η αναφορά είναι πολιτικά σαφής.
Και αποκαλύπτει τη στρατηγική που πιθανότατα θα δούμε πολύ περισσότερο όσο πλησιάζουν οι εκλογές: σύγκριση αποτελεσμάτων με το κυβερνητικό παρελθόν του Τσίπρα και ταυτόχρονη πίεση στο ΠΑΣΟΚ.
«Διαβατήριο αξιοπιστίας» απέναντι στην αντιπολίτευση
Ο Μητσοτάκης χρησιμοποίησε μάλιστα μια φράση που μπορεί να εξελιχθεί σε κεντρικό σύνθημα της προεκλογικής στρατηγικής της ΝΔ.
«Για εμάς κάθε υλοποίηση μιας προεκλογικής δέσμευσης είναι μια “σφραγίδα” σε ένα “διαβατήριο” αξιοπιστίας».
Και εδώ συνδέονται Ε65, Μετρό Θεσσαλονίκης, μισθοί, Υγεία και Δίκαιη Μετάβαση.
Η κυβέρνηση θέλει να ζητήσει τρίτη εντολή όχι μόνο παρουσιάζοντας νέες υποσχέσεις, αλλά υποστηρίζοντας ότι έχει δημιουργήσει προηγούμενο υλοποίησης.
Ο ίδιος αναγνώρισε ότι υπήρξαν αδυναμίες και καθυστερήσεις:
«Και πρώτος σας λέω ότι κι εγώ θα ήθελα να είχαμε τρέξει κάποια πράγματα πιο γρήγορα. Άρα και ειλικρινή αυτοκριτική θα κάνω. Αλλά δεν θα ακυρώσουμε και το πολύ σημαντικό έργο που έχουμε κάνει».
Το νέο μέτωπο με Ανδρουλάκη
Προς το τέλος της συνέντευξης ο πρωθυπουργός ανέβασε ακόμη περισσότερο τους τόνους απέναντι στο ΠΑΣΟΚ.
Μίλησε για «απίστευτη σύγχυση, παροχολογία ενίοτε και ασχετοσύνη» της αντιπολίτευσης και ειδικά του κόμματος του Νίκου Ανδρουλάκη.
Συνέδεσε μάλιστα δύο διαφορετικές κοινοβουλευτικές επιλογές του ΠΑΣΟΚ: τη στάση του απέναντι στον Γιάννη Στουρνάρα και την υποστήριξη της Έλενας Ακρίτα για την Αντιπροεδρία της Βουλής.
Κατά τον Μητσοτάκη, αυτή η στάση στέλνει μήνυμα πολιτικής σύμπλευσης με δυνάμεις που πρωταγωνίστησαν στην περίοδο της μεγάλης σύγκρουσης πριν από μία δεκαετία.
Η επίθεση δεν είναι τυχαία.
Το Μαξίμου επιχειρεί να θέσει το ΠΑΣΟΚ μπροστά σε ένα διαρκές δίλημμα: εάν θέλει να εμφανίζεται ως θεσμική κεντροαριστερή εναλλακτική ή εάν θα πλησιάσει πολιτικά τον χώρο που εκφράζει ξανά ο Αλέξης Τσίπρας.
Το πραγματικό μήνυμα δεν είναι ο λιγνίτης – Είναι οι εκλογές του 2027
Αν διαβάσει κανείς ολόκληρη τη συνέντευξη, ο λιγνίτης είναι μόνο η αφετηρία.
Το πραγματικό μήνυμα του Κυριάκου Μητσοτάκη αφορά την επόμενη εκλογική μάχη.
Η στρατηγική που περιγράφει έχει τρία σκέλη:
πρώτον, παραδοχή ότι υπήρξαν καθυστερήσεις και προβλήματα,
δεύτερον, επίδειξη συγκεκριμένων έργων και επενδύσεων που πλέον γίνονται ορατά,
και τρίτον, σύγκριση αυτών των αποτελεσμάτων με τις προτάσεις της αντιπολίτευσης.
Ο ίδιος θεωρεί μάλιστα ότι ο χρόνος μέχρι την άνοιξη του 2027 λειτουργεί υπέρ της ΝΔ, επειδή έργα που σήμερα κατασκευάζονται θα έχουν έως τότε παραδοθεί ή θα βρίσκονται πολύ πιο κοντά στην ολοκλήρωση.
Γι’ αυτό η Δυτική Μακεδονία έχει ιδιαίτερη σημασία.
Είναι ίσως το δυσκολότερο τεστ της κυβερνητικής θεωρίας ότι μια περιοχή μπορεί να χάσει ένα ολόκληρο οικονομικό μοντέλο και να αποκτήσει ένα καλύτερο.
Και το πολιτικό στοίχημα είναι εξαιρετικά καθαρό:
αν μέχρι τις εκλογές οι πολίτες βλέπουν νέες επιχειρήσεις, δρόμους, νοσοκομεία και πραγματικές θέσεις εργασίας, η κυβέρνηση θα παρουσιάσει τη Δυτική Μακεδονία ως απόδειξη αποτελεσματικότητας. Αν η μετάβαση εξακολουθεί να φαίνεται περισσότερο στα σχέδια παρά στην καθημερινότητα, η δυσπιστία που ο ίδιος ο Μητσοτάκης αναγνωρίζει θα παραμείνει το μεγαλύτερο πολιτικό της ρίσκο.
Πηγή: pagenews.gr