Βρετανία: Έλλειμμα 3,7 δισ. λιρών πιέζει τα πανεπιστήμια

Τα βρετανικά πανεπιστήμια βρίσκονται αντιμέτωπα με αυξανόμενη οικονομική πίεση, καθώς μειώνονται τα έσοδα από διεθνείς φοιτητές και εντείνεται ο ανταγωνισμός από την Ασία. Την ίδια στιγμή, ιδρύματα προχωρούν σε συγχωνεύσεις, περικοπές προσωπικού και αναδιάρθρωση για να περιορίσουν τις απώλειες.

Συγχώνευση-ορόσημο στα βρετανικά πανεπιστήμια

Για πρώτη φορά στη Βρετανία, δύο πανεπιστήμια συγχωνεύονται σε ένα σχήμα που αποτυπώνει το βάθος της πίεσης που δέχεται ο κλάδος. Το Greenwich και το Kent, στη νότια Αγγλία, ενώνονται σε μια κίνηση που οδηγεί στη δημιουργία μιας από τις μεγαλύτερες πανεπιστημιακές οντότητες του Ηνωμένου Βασιλείου.

Παρότι τα δύο ιδρύματα θα συνεχίσουν να λειτουργούν με τις σημερινές τους ονομασίες, η συνένωση έχει στόχο να εξασφαλίσει μεγαλύτερες οικονομίες κλίμακας και να επιτρέψει τη συγκέντρωση ορισμένων υπηρεσιών. Η επιλογή αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια οικονομικής αναδιάρθρωσης, με τα βρετανικά πανεπιστήμια να αναζητούν τρόπους να αντέξουν τις πιέσεις που συσσωρεύονται.

Από τη διεθνή ακτινοβολία στις οικονομικές δυσκολίες

Για χρόνια, τα πανεπιστήμια της Βρετανίας στηρίζονταν στη διεθνή φήμη τους και στην ικανότητά τους να προσελκύουν φοιτητές από το εξωτερικό που πλήρωναν υψηλότερα δίδακτρα. Αυτό το μοντέλο όμως δέχεται πλέον ισχυρά πλήγματα. Τα εγχώρια δημογραφικά δεδομένα, οι αυστηρότεροι κανόνες για τις βίζες και ο αυξημένος ανταγωνισμός από την Ασία περιορίζουν τις δυνατότητες των ιδρυμάτων να διατηρήσουν τα έσοδά τους.

Η εικόνα αυτή έχει οδηγήσει πολλούς αναλυτές και στελέχη της εκπαίδευσης να μιλούν για ένα τοπίο που αλλάζει ριζικά. Τα βρετανικά πανεπιστήμια δεν λειτουργούν πλέον σε ένα περιβάλλον όπου η διεθνής ζήτηση θεωρείται δεδομένη, αλλά σε μια αγορά όπου κάθε φοιτητής αποκτά μεγαλύτερη αξία και η προσέλκυσή του γίνεται ολοένα δυσκολότερη.

Περικοπές, λουκέτα και προνόμια για τους φοιτητές

Η πίεση στα οικονομικά των πανεπιστημίων έχει ήδη οδηγήσει σε σειρά μέτρων. Πολλά ιδρύματα προχωρούν σε μειώσεις προσωπικού και κλείνουν ολόκληρα τμήματα που κοστίζουν ακριβά και έχουν μικρή ζήτηση. Άλλα απαντούν πιο επιθετικά, επιδιώκοντας να ενισχύσουν την ελκυστικότητά τους με παροχές προς τους φοιτητές.

Μεταξύ των κινήσεων που καταγράφονται είναι η προσφορά δωρεάν φορητών υπολογιστών και συνδρομών σε γυμναστήρια. Στο μεταξύ, έχει ξεκινήσει και ένας πόλεμος τιμών για τη διεκδίκηση των διεθνών φοιτητών, οι οποίοι εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμη πηγή εσόδων για τον κλάδο.

Προειδοποιήσεις για λουκέτα χωρίς κυβερνητική στήριξη

Η Jane Harrington, διευθύνουσα σύμβουλος του London and South East University Group, της συγχωνευμένης πλέον οντότητας των Greenwich και Kent, προειδοποίησε ότι πανεπιστημιακά ιδρύματα μπορεί να καταρρεύσουν αν δεν υπάρξουν παρεμβάσεις από την κυβέρνηση. Μιλώντας στο Bloomberg, υπογράμμισε: «Πρέπει να κατανοήσουν ότι το κόστος της κατάρρευσης ενός πανεπιστημίου θα είναι πολύ μεγαλύτερο από το να παράσχουν κάποια υποστήριξη».

Η τοποθέτησή της αποτυπώνει το κλίμα ανησυχίας που επικρατεί σε μέρος του ακαδημαϊκού κόσμου, καθώς η οικονομική αβεβαιότητα δεν περιορίζεται πλέον σε μεμονωμένα ιδρύματα, αλλά αγγίζει συνολικά το βρετανικό σύστημα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Το χρηματοδοτικό πλήγμα των 3,7 δισ. λιρών

Στοιχεία του φορέα Universities UK δείχνουν ότι τα μέλη του αντιμετωπίζουν συνολικό χρηματοδοτικό πλήγμα ύψους 3,7 δισεκατομμυρίων λιρών έως το τέλος της δεκαετίας. Η επιβάρυνση αυτή συνδέεται με κυβερνητικές πολιτικές, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται πιο αυστηροί κανόνες μεταφοράς και μεταστέγασης.

Την ίδια ώρα, τα κορυφαία πανεπιστήμια, όπως η Οξφόρδη και το Κέιμπριτζ, εμφανίζονται σε έναν βαθμό προστατευμένα από την κρίση. Αντίθετα, πολλά άλλα ιδρύματα βρίσκονται σε πολύ πιο επισφαλή θέση, κυρίως επειδή τα έσοδα από τους διεθνείς φοιτητές μειώνονται. Τα πανεπιστήμια με χαμηλότερη κατάταξη θεωρούνται τα πιο εκτεθειμένα, ενώ τα καθηλωμένα δίδακτρα και το αυξανόμενο κόστος έχουν επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.

Ο ανταγωνισμός μεταφέρεται στην Ανατολική Ασία

Ο Nick Vaughan-Williams, κοσμήτορας στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, σημείωσε ότι χώρες που παραδοσιακά κυριαρχούσαν στην προσέλκυση ξένων φοιτητών, όπως η Βρετανία, ο Καναδάς, η Αυστραλία και οι ΗΠΑ, αντιμετωπίζουν πλέον πολύ σκληρότερο ανταγωνισμό. Όπως είπε, περισσότεροι φοιτητές από την Ανατολική Ασία επιλέγουν να παραμείνουν στην περιοχή τους, ενώ οι κυβερνήσεις εκεί επενδύουν δυναμικά στις πανεπιστημιουπόλεις και στα ιδρύματά τους.

Πρόσθεσε επίσης ότι η Βρετανία κατέγραψε μικρή αύξηση στις αιτήσεις από φοιτητές των ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια, αλλά μεγάλη μείωση από φοιτητές της ΕΕ μετά το Brexit, το οποίο έβαλε τέλος στην ελεύθερη κυκλοφορία ανάμεσα στη Βρετανία και την Ένωση. Σήμερα, οι φοιτητές από την Ινδία, την Κίνα, το Πακιστάν και τη Νιγηρία αποτελούν τις μεγαλύτερες ομάδες αφίξεων, όμως και σε αυτές τις αγορές ο ανταγωνισμός ενισχύεται, καθώς τα πανεπιστήμια πολλών αναπτυσσόμενων χωρών βελτιώνονται ραγδαία. Ειδικά στην Κίνα, αρκετά ιδρύματα ανεβαίνουν στις παγκόσμιες λίστες κατάταξης.

Δίδακτρα, βίζες και νέες επιβαρύνσεις

Το κόστος φοίτησης για φοιτητές από το εξωτερικό στη Βρετανία κυμαίνεται από 11.400 έως 38.000 λίρες ετησίως για προπτυχιακά προγράμματα, σύμφωνα με το British Council. Για τους φοιτητές από το Ηνωμένο Βασίλειο, το ετήσιο ανώτατο ποσό είναι μικρότερο από 9.790 λίρες, γεγονός που αναδεικνύει το χάσμα ανάμεσα στις δύο κατηγορίες.

Παράλληλα, οι φοιτητικές βίζες έχουν υποχωρήσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, μετά την απόφαση της κυβέρνησης να μην επιτρέπει στους περισσότερους διεθνείς φοιτητές να φέρνουν μέλη της οικογένειάς τους και να αυξήσει το όριο των αποταμιεύσεων που απαιτούνται για την άφιξή τους. Τα στοιχεία του Home Office δείχνουν ότι οι χορηγηθείσες βίζες σπουδών έχουν μειωθεί περίπου κατά 30% από τα υψηλά επίπεδα που καταγράφηκαν το 2022 και το 2023, όταν ξεπερνούσαν τις 600.000.

Στις πιέσεις προστίθεται και ένας νέος φόρος ύψους 925 λιρών ετησίως για κάθε διεθνή φοιτητή, ο οποίος αναμένεται να τεθεί σε ισχύ το 2028. Το Office for Students εκτιμά ότι αυτό θα ισοδυναμεί με ετήσιο πλήγμα 570 εκατομμυρίων λιρών. Ο ίδιος φορέας προβλέπει ότι σχεδόν το ένα τρίτο από τα 279 ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας θα εμφανίσει έλλειμμα για το 2025/26, ποσοστό που θα μπορούσε να φτάσει σχεδόν στο 60% αν η προσέλκυση φοιτητών παραμείνει στάσιμη τα επόμενα χρόνια.

Πηγή: Pagenews.gr