Οι πρώτες έξι εβδομάδες του Άντι Μπέρναμ ως πρωθυπουργού της Βρετανίας ήταν επικεντρωμένες στο εσωτερικό: κόστος ζωής, θέσεις εργασίας, στέγαση και αποκέντρωση της εξουσίας από το Λονδίνο.
Η περίοδος προσαρμογής, όμως, τελειώνει.
Με το βρετανικό Κοινοβούλιο να επιστρέφει από τη θερινή διακοπή και τον Μπέρναμ να προετοιμάζεται για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη στα τέλη Σεπτεμβρίου, ο νέος πρωθυπουργός βρίσκεται μπροστά στο πρώτο πραγματικό τεστ εξωτερικής πολιτικής:
πώς θα διαχειριστεί τον Ντόναλντ Τραμπ χωρίς να εμφανιστεί ούτε υποχωρητικός απέναντι στην Ουάσιγκτον ούτε πρόθυμος να διακινδυνεύσει την πιο κρίσιμη συμμαχία της Βρετανίας.
Βρετανοί αξιωματούχοι προετοιμάζονται ήδη για το ενδεχόμενο της πρώτης προσωπικής συνάντησης των δύο ηγετών τον Σεπτέμβριο, ενώ εξετάζεται ακόμη και επίσκεψη Μπέρναμ στον Λευκό Οίκο στο ίδιο ταξίδι.
Ο ίδιος έχει προαναγγείλει διαφορετικό στυλ από τον Κιρ Στάρμερ. Έχει δηλώσει ότι θα υπερασπιστεί το βρετανικό εθνικό συμφέρον και ότι, όταν χρειάζεται, θα διαφωνεί δημοσίως με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Το POLITICO χαρτογραφεί τα «Trump-shaped» προβλήματα που περιμένουν τον Μπέρναμ. Και πίσω από αυτά διακρίνεται ένα ακόμη μεγαλύτερο δίλημμα: πόσο κοντά μπορεί να βρίσκεται η Βρετανία ταυτόχρονα στην Αμερική του Τραμπ και στην Ευρώπη;
1. Βόρεια Θάλασσα: Το πρώτο μεγάλο τεστ με τον Τραμπ
Το πιο άμεσο μέτωπο αφορά την ενέργεια.
Η βρετανική κυβέρνηση πλησιάζει σε κρίσιμες αποφάσεις για δύο από τα σημαντικότερα ανεκμετάλλευτα projects πετρελαίου και φυσικού αερίου της Βόρειας Θάλασσας: Jackdaw και Rosebank.
Η τελική απόφαση αναμένεται τον Σεπτέμβριο, μετά την ολοκλήρωση νέων διαβουλεύσεων για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των έργων.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα πιέσει τη Βρετανία να αυξήσει την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βόρεια Θάλασσα, υποστηρίζοντας ότι το Λονδίνο εγκαταλείπει έναν τεράστιο ενεργειακό πλούτο.
Ο Μπέρναμ, από την πλευρά του, έχει αφήσει θετικά μηνύματα για τα projects, παρουσιάζοντας την εγχώρια παραγωγή ως «γέφυρα» προς το ενεργειακό μέλλον.
Αλλά υπάρχει ένα σοβαρό εσωτερικό πολιτικό κόστος.
Οι Πράσινοι έχουν ενισχυθεί δημοσκοπικά, ενώ η Βρετανία έχει περάσει ένα εξαιρετικά θερμό και ξηρό καλοκαίρι.
Έτσι η πρώτη δύσκολη εξίσωση είναι ήδη μπροστά του:
φθηνότερη και ασφαλέστερη ενέργεια ή αυστηρότερη πράσινη πολιτική;
Το POLITICO βαθμολογεί τον κίνδυνο σύγκρουσης με τον Τραμπ εδώ με 4/5.
2. Άμυνα: Ο Τραμπ θέλει περισσότερα – Το Λονδίνο πρέπει να βρει τα λεφτά
Το δεύτερο μέτωπο είναι οι αμυντικές δαπάνες.
Ο νέος υπουργός Οικονομικών Τζον Χίλι, όταν ήταν υπουργός Άμυνας, πίεζε για ταχύτερη αύξηση των δαπανών στο 3% του ΑΕΠ έως το 2030, με πορεία προς το 3,5% το 2035.
Τώρα όμως, έχοντας αναλάβει το υπουργείο Οικονομικών, δεν δεσμεύεται ότι το 3% θα επιτευχθεί έως το 2030.
Η κυβέρνηση αναμένεται να μεταθέσει την κρίσιμη απόφαση για το spending review του 2027.
Και αυτό είναι ακριβώς το είδος της αμφισημίας που μπορεί να προκαλέσει τον Τραμπ, ο οποίος έχει οικοδομήσει μεγάλο μέρος της πολιτικής του απέναντι στο ΝΑΤΟ πάνω στην απαίτηση οι Ευρωπαίοι να πληρώνουν περισσότερο για την άμυνά τους.
Κίνδυνος Τραμπ: 3/5.
3. Ισραήλ: Η Δυτική Όχθη μπορεί να φέρει Λονδίνο και Ουάσιγκτον απέναντι
Πολιτικά ακόμη πιο ευαίσθητο είναι το Ισραήλ.
Ο υπουργός Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ έχει προαναγγείλει συνολική βρετανική απάντηση στο σχέδιο εποικισμού E1 στη Δυτική Όχθη, το οποίο έχει χαρακτηρίσει απαράδεκτο και καταστροφικό.
Σύμφωνα με το POLITICO, κυβερνητικοί αξιωματούχοι αναμένουν δήλωσή του στο Κοινοβούλιο μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες, ενώ ανώτερο στέλεχος των Εργατικών εκτιμά ότι μπορεί να ανακοινωθούν κυρώσεις που σχετίζονται με ισραηλινούς εποικισμούς. Η βρετανική κυβέρνηση δεν έχει επιβεβαιώσει ότι επίκεινται τέτοιες κυρώσεις.
Η εξίσωση για τον Μπέρναμ είναι δύσκολη.
Η βάση των Εργατικών ζητά αυστηρότερη στάση απέναντι στο Ισραήλ, ενώ η κυβέρνηση πρέπει παράλληλα να διαχειριστεί την ειδική σχέση με τις ΗΠΑ.
Κίνδυνος Τραμπ: 3/5.
4. Ουκρανία και Ιράν: Η μεγάλη γεωπολιτική παγίδα
Εδώ το πρόβλημα γίνεται πολύ μεγαλύτερο.
Ο Μπέρναμ επέλεξε την Ουκρανία για το πρώτο του ταξίδι στο εξωτερικό και έχει ήδη δεσμευθεί να ενισχύσει την πίεση για περισσότερη υποστήριξη προς το Κίεβο.
Το Λονδίνο θέλει ειδικά να βοηθήσει την Ουκρανία να αντιμετωπίσει την έλλειψη αμερικανικών αναχαιτιστικών Patriot.
Όμως οι αμερικανικές στρατιωτικές ανάγκες έχουν αυξηθεί εξαιτίας και της σύγκρουσης με το Ιράν.
Και εδώ εμφανίζεται η αντίφαση.
Η Βρετανία χρειάζεται τις ΗΠΑ για να στηρίξει αποτελεσματικά την Ουκρανία, αλλά δεν έχει υιοθετήσει πλήρως την αμερικανική γραμμή απέναντι στην Τεχεράνη. Ο Μπέρναμ έχει διατηρήσει τη θέση της προηγούμενης κυβέρνησης ότι το Λονδίνο δεν υποστηρίζει αμερικανικές επιθετικές επιχειρήσεις στο Ιράν.
Παράλληλα συνεχίζεται η δυνατότητα χρήσης βρετανικών βάσεων για αμερικανικά «αμυντικά» πλήγματα.
Αυτό είναι ίσως το πιο επικίνδυνο γεωπολιτικό μέτωπο.
Κίνδυνος Τραμπ: 4/5.
5. Τσάγκος: Η συμφωνία που ο Τραμπ μπορεί να μπλοκάρει
Ο Μπέρναμ κληρονόμησε ακόμη μία δύσκολη υπόθεση από τον Στάρμερ.
Η Βρετανία έχει συμφωνήσει να παραχωρήσει την κυριαρχία των Νήσων Τσάγκος στον Μαυρίκιο, διατηρώντας μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης τη στρατηγικής σημασίας βρετανοαμερικανική βάση στο αρχιπέλαγος.
Η συμφωνία είχε προχωρήσει με αμερικανική αποδοχή.
Στη συνέχεια όμως ο Τραμπ στράφηκε εναντίον της.
Σύμφωνα με τρεις Βρετανούς κυβερνητικούς αξιωματούχους που επικαλείται το POLITICO, το Λονδίνο δεν σχεδιάζει να αλλάξει ουσιαστικά τη συμφωνία για να ικανοποιήσει τον Αμερικανό πρόεδρο.
Το αποτέλεσμα είναι ένα διπλωματικό αδιέξοδο που επηρεάζει όχι μόνο τις ΗΠΑ και τον Μαυρίκιο αλλά και την Ινδία, η οποία υποστηρίζει τη συμφωνία.
Κίνδυνος Τραμπ: 2/5.
6. Big Tech, φόροι και εμπόριο: Η οικονομική σύγκρουση
Ίσως το πιο υποτιμημένο μέτωπο βρίσκεται στην οικονομία.
Η Βρετανία διαθέτει Digital Services Tax, ο οποίος απέφερε περισσότερο από £1 δισ. το προηγούμενο έτος, με σημαντικό μέρος των εσόδων να προέρχεται από αμερικανικούς τεχνολογικούς ομίλους.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα εκφράσει την αντίθεσή του.
Η κυβέρνηση Μπέρναμ δηλώνει ανοιχτή στη συζήτηση των αμερικανικών ενστάσεων, αλλά επιμένει ότι ο φόρος θα παραμείνει μέχρι να υπάρξει πολυμερής λύση.
Ταυτόχρονα υπάρχουν ανολοκλήρωτες εκκρεμότητες στις συμφωνίες εμπορίου και τεχνολογίας ΗΠΑ–Βρετανίας.
Στην τεχνητή νοημοσύνη και στην κβαντική τεχνολογία οι συνομιλίες έχουν ουσιαστικά κολλήσει, ενώ έχουν επανεκκινήσει οι επαφές για την πυρηνική σύντηξη.
Και εδώ εμφανίζεται ένα ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα.
7. Η Ευρώπη επιστρέφει – Και αυτό μπορεί να ενοχλήσει την Ουάσιγκτον
Ο Μπέρναμ θέλει να φέρει τη Βρετανία πιο κοντά στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η κυβέρνηση προετοιμάζει νέα σύνοδο ΕΕ–Βρετανίας μέσα στο φθινόπωρο και ο αρμόδιος υπουργός Χάμις Φάλκονερ έχει ήδη αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας βαθύτερης σχέσης με τις Βρυξέλλες.
Όμως όσο περισσότερο το Λονδίνο ευθυγραμμίζεται με τους ευρωπαϊκούς κανόνες — για παράδειγμα στα πρότυπα τροφίμων — τόσο μπορεί να δυσκολεύονται ορισμένες εμπορικές διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ.
Και αυτό οδηγεί στο πραγματικό στρατηγικό ερώτημα της κυβέρνησης Μπέρναμ:
μπορεί η μετα-Brexit Βρετανία να ξαναπλησιάσει οικονομικά την Ευρώπη χωρίς να απομακρυνθεί στρατηγικά από την Αμερική;
Ο παράγοντας Μίλιμπαντ
Υπάρχει τέλος ένας απρόβλεπτος παράγοντας: ο νέος υπουργός Εξωτερικών.
Ο Εντ Μίλιμπαντ είναι ένθερμος υποστηρικτής του net zero, σε μια περίοδο που η κυβέρνηση Τραμπ κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση.
Έχει ήδη συναντηθεί για περίπου 90 λεπτά στην Ουάσιγκτον με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και, σύμφωνα με το POLITICO, η σχέση μέχρι στιγμής λειτουργεί.
Αλλά το πραγματικό τεστ θα έρθει όταν τα ζητήματα συγκρουστούν: κλίμα, Ισραήλ, ενέργεια και εμπόριο.
Μπέρναμ και Τραμπ: Η «ειδική σχέση» μπαίνει σε νέα εποχή
Ο Μπέρναμ έχει ένα πλεονέκτημα.
Παρακολούθησε τον Στάρμερ να επενδύει σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο στη διατήρηση προσωπικής σχέσης με τον Τραμπ χωρίς αυτό να τον προστατεύει πάντοτε από τις δημόσιες επιθέσεις του Αμερικανού προέδρου.
Ο νέος πρωθυπουργός δείχνει να επιλέγει διαφορετική στρατηγική.
Λιγότερη προσωπική διπλωματία.
Περισσότερη έμφαση στο βρετανικό συμφέρον.
Και δημόσια διαφωνία όταν θεωρεί ότι χρειάζεται.
Το ρίσκο είναι μεγάλο, επειδή σχεδόν κάθε κρίσιμο βρετανικό dossier συνδέεται σήμερα με την Ουάσιγκτον: άμυνα, Ουκρανία, Ιράν, εμπόριο, τεχνολογία, ενέργεια και πυρηνική συνεργασία.
Ταυτόχρονα όμως η Βρετανία επιχειρεί να πλησιάσει ξανά την Ευρώπη.
Αυτό κάνει την πρώτη συνάντηση Μπέρναμ–Τραμπ πολύ περισσότερο από ένα διπλωματικό photo opportunity.
Θα είναι το πρώτο τεστ μιας νέας βρετανικής στρατηγικής:
να βρίσκεται κοντά στην Αμερική χωρίς να εξαρτάται πολιτικά από τον Τραμπ — και κοντύτερα στην Ευρώπη χωρίς να επιστρέφει στην ΕΕ.
Πηγή: pagenews.gr