Τραμπ ταράζει Βρετανία και Ιρλανδία: «Η επανένωση θα γίνει – ας γίνει τώρα»

Ο Ντόναλντ Τραμπ έσπασε μια μακρά αμερικανική παράδοση ουδετερότητας στο ιρλανδικό ζήτημα, δηλώνοντας ανοιχτά υπέρ μιας ενωμένης Ιρλανδίας. Οι εθνικιστές πανηγυρίζουν, οι ενωτικοί αντιδρούν και το Λονδίνο υπενθυμίζει ότι το μέλλον της Βόρειας Ιρλανδίας δεν θα κριθεί στην Ουάσιγκτον αλλά από τους ίδιους τους πολίτες της.

Ο Ντόναλντ Τραμπ κατάφερε μέσα σε λίγες φράσεις να αγγίξει ένα από τα πιο ευαίσθητα νεύρα της βρετανικής και ιρλανδικής πολιτικής.

Κατά την επίσκεψή του στην Ιρλανδία, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν περιορίστηκε σε γενικόλογες αναφορές στην ειρήνη ή στη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής.

Πήρε θέση.

Και μάλιστα καθαρή.

«Θα ήθελα πολύ να τη δω ενωμένη», είπε για την Ιρλανδία, προσθέτοντας ότι η επανένωση «θα γίνει τελικά» και ότι «μπορεί κάλλιστα να γίνει τώρα».

Η φράση ήταν αρκετή για να προκαλέσει άμεσες αντιδράσεις σε Μπέλφαστ και Λονδίνο.

Γιατί η δήλωση Τραμπ είναι τόσο βαριά

Οι ΗΠΑ είχαν για δεκαετίες ακολουθήσει εξαιρετικά προσεκτική γραμμή στο ζήτημα της Βόρειας Ιρλανδίας.

Η Ουάσιγκτον έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής του 1998, η οποία βασίστηκε στην αρχή της συναίνεσης και στην ισορροπία ανάμεσα σε ενωτικούς και εθνικιστές.

Η αμερικανική παράδοση ήταν να στηρίζει τη διαδικασία, όχι να υπαγορεύει το αποτέλεσμα.

Αυτό ακριβώς έκανε διαφορετική τη δήλωση Τραμπ.

Δεν είπε απλώς ότι θα σεβαστεί όποιο αποτέλεσμα επιλέξουν οι πολίτες.

Είπε ότι ο ίδιος θεωρεί την επανένωση φυσική και επιθυμητή.

«Ένα από τα πιο φυσικά πράγματα στον κόσμο»

Ο Τραμπ επανήλθε μάλιστα την επόμενη ημέρα.

«Μου φαίνεται ότι έχεις τη Βόρεια Ιρλανδία και έχεις την Ιρλανδία. Μου φαίνεται ότι ένα από τα πιο φυσικά πράγματα όλων των εποχών είναι να τις βάλεις μαζί», είπε.

Και πρόσθεσε ότι αυτή είναι μεν προσωπική του άποψη, αλλά ότι «πολλοί άνθρωποι συμφωνούν».

Αυτό ήταν αρκετό για να μετατρέψει μια ήδη ευαίσθητη συζήτηση σε μείζον διεθνές θέμα.

Οι εθνικιστές βλέπουν αλλαγή εποχής

Στην ιρλανδική εθνικιστική πλευρά, οι δηλώσεις Τραμπ αντιμετωπίστηκαν ως ένα σημαντικό πολιτικό γεγονός.

Η λογική είναι απλή:

όταν ο εκάστοτε πρόεδρος των ΗΠΑ μιλά δημόσια υπέρ μιας ενωμένης Ιρλανδίας, το θέμα παύει να θεωρείται αποκλειστικά εσωτερική βρετανική υπόθεση και αποκτά νέο διεθνές βάρος.

Για το Sinn Féin και όσους στηρίζουν την επανένωση, το γεγονός ότι ένας Αμερικανός πρόεδρος εκφράζει πλέον ανοιχτά αυτή την προτίμηση θεωρείται ένδειξη ότι το ταμπού αρχίζει να σπάει.

Οργή στους ενωτικούς

Στην άλλη πλευρά, η αντίδραση ήταν άμεση.

Ο ηγέτης του DUP Gavin Robinson ξεκαθάρισε ότι το συνταγματικό μέλλον της Βόρειας Ιρλανδίας δεν μπορεί να καθορίζεται από εξωτερικούς παράγοντες.

«Το συνταγματικό μέλλον της Βόρειας Ιρλανδίας θα αποφασιστεί από τον λαό της Βόρειας Ιρλανδίας, όχι από σχόλια στο Λονδίνο, στο Δουβλίνο ή στην Ουάσιγκτον», ανέφερε.

Η φράση συνοψίζει και τον πυρήνα της ενωτικής αντίδρασης:

η Βόρεια Ιρλανδία είναι σήμερα μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου επειδή αυτή παραμένει η δημοκρατικά εκφρασμένη βούληση της πλειοψηφίας.

Και ο Jenrick λέει «εντελώς λάθος»

Ακόμη πιο αιχμηρός ήταν ο Robert Jenrick από το Reform UK.

Χαρακτήρισε τον Τραμπ «εντελώς λάθος» και υποστήριξε ότι η Βόρεια Ιρλανδία είναι και θα παραμείνει «υπερήφανο μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου».

Το ενδιαφέρον εδώ είναι πολιτικό.

Ο Τραμπ βρέθηκε ξαφνικά απέναντι ακόμη και σε πολιτικούς του βρετανικού δεξιού χώρου που σε άλλα ζητήματα έχουν εκφράσει συμπάθεια ή πολιτική συγγένεια μαζί του.

Το Λονδίνο βάζει φρένο

Η Downing Street προσπάθησε να κρατήσει χαμηλότερους τόνους.

Η βρετανική κυβέρνηση επανέλαβε ότι η θέση του πρωθυπουργού Andy Burnham δεν έχει αλλάξει και ότι σήμερα δεν υπάρχει λόγος να ανοίξει διαδικασία δημοψηφίσματος για την ιρλανδική ενότητα.

Ο Burnham είχε ήδη δηλώσει ότι ένα τέτοιο δημοψήφισμα είναι προς το παρόν «off the table», υποστηρίζοντας ότι δεν βλέπει σαφή πλειοψηφική κοινωνική στήριξη για συνταγματική αλλαγή.

Η κυβέρνηση του Λονδίνου, ωστόσο, παραμένει δεσμευμένη από τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής.

Και αυτό σημαίνει ότι εάν στο μέλλον υπάρξουν σαφείς ενδείξεις πλειοψηφικής υποστήριξης προς την επανένωση, το ζήτημα δεν μπορεί απλώς να αγνοηθεί.

Το κρίσιμο σημείο: Δεν αποφασίζει ούτε το Λονδίνο ούτε η Ουάσιγκτον

Η ουσία βρίσκεται εδώ.

Η Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής προβλέπει ότι η Βόρεια Ιρλανδία παραμένει μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου έως ότου οι πολίτες της αποφασίσουν διαφορετικά.

Για να υπάρξει ενωμένη Ιρλανδία απαιτείται δημοκρατική συναίνεση και στις δύο πλευρές του νησιού.

Άρα ο Τραμπ μπορεί να εκφράζει πολιτική προτίμηση.

Δεν μπορεί να επιβάλει αποτέλεσμα.

Αλλά η πολιτική σημασία των δηλώσεών του παραμένει τεράστια.

Από τον Clinton στον Trump

Η διαφορά με την παλαιότερη αμερικανική γραμμή είναι εντυπωσιακή.

Ο Bill Clinton, ο οποίος είχε παίξει καθοριστικό ρόλο στην ειρηνευτική διαδικασία, είχε τονίσει ότι οι ΗΠΑ δεν τάσσονται ούτε υπέρ ούτε κατά μιας ενωμένης Ιρλανδίας.

Η Ουάσιγκτον ήταν εγγυητής της διαδικασίας, όχι υποστηρικτής συγκεκριμένου τελικού συνταγματικού αποτελέσματος.

Ο Τραμπ αλλάζει αυτή την ισορροπία τουλάχιστον σε επίπεδο ρητορικής.

Και αυτό εξηγεί γιατί οι αντιδράσεις ήταν τόσο έντονες.

Το Brexit άλλαξε ήδη το έδαφος

Το θέμα της ιρλανδικής ενότητας δεν ξεκίνησε βέβαια με τον Τραμπ.

Το Brexit είχε ήδη επαναφέρει το σύνορο της Ιρλανδίας στο κέντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής.

Η Βόρεια Ιρλανδία ψήφισε υπέρ της παραμονής στην ΕΕ, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο αποχώρησε.

Έκτοτε, η συζήτηση για τη συνταγματική της θέση έχει γίνει πιο έντονη, καθώς η οικονομική και θεσμική σχέση με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας έχει αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία.

Οι δηλώσεις Τραμπ απλώς ρίχνουν πλέον αμερικανικό βάρος σε αυτή τη συζήτηση.

Ένας Αμερικανός πρόεδρος αλλάζει το πλαίσιο

Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό story.

Ο Τραμπ δεν άλλαξε το νομικό πλαίσιο της Συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής.

Δεν άλλαξε τη θέση της βρετανικής κυβέρνησης.

Δεν προκήρυξε δημοψήφισμα.

Άλλαξε όμως το πολιτικό πλαίσιο.

Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες αμερικανικής προσεκτικής ουδετερότητας, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δηλώνει δημόσια ότι θα ήθελε να δει την Ιρλανδία ενωμένη.

Για τους εθνικιστές, αυτό είναι δώρο.

Για τους ενωτικούς, κόκκινος συναγερμός.

Και για το Λονδίνο, υπενθύμιση ότι ένα ζήτημα που θεωρούσε ελεγχόμενο μπορεί να επιστρέψει πολύ ταχύτερα στο κέντρο της διεθνούς πολιτικής.

Η πιο εκρηκτική φράση του Τραμπ ήταν τελικά και η πιο απλή: «Αφού θα γίνει κάποια στιγμή, μπορεί κάλλιστα να γίνει τώρα».

Πηγή: pagenews.gr