Η εμπορική σχέση Ευρωπαϊκής Ένωσης–Κίνας μπαίνει σε μια νέα και πιθανώς καθοριστική φάση.
Οι Βρυξέλλες δεν περιορίζονται πλέον στην επιβολή δασμών, στις έρευνες για κρατικές επιδοτήσεις ή στην προσπάθεια προστασίας συγκεκριμένων ευρωπαϊκών βιομηχανιών.
Θέλουν τώρα κάτι πολύ πιο φιλόδοξο:
να πείσουν την ίδια την Κίνα να περιορίσει την τεράστια εξαγωγική πίεση προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Ο επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ Μάρος Σέφτσοβιτς, σύμφωνα με το POLITICO, υποστηρίζει ότι η σχέση Βρυξελλών–Πεκίνου θα εξυπηρετηθεί καλύτερα εάν το πρόβλημα αντιμετωπιστεί και από τις δύο πλευρές.
Πίσω από τη διπλωματική διατύπωση υπάρχει ένα πολύ σκληρό μήνυμα:
η σημερινή εμπορική σχέση δεν θεωρείται πλέον βιώσιμη από την Ευρώπη.
€559 δισ. από την Κίνα – Μόλις €200 δισ. προς την Κίνα
Οι αριθμοί εξηγούν γιατί οι Βρυξέλλες έχουν σημάνει συναγερμό.
Το 2025 η Ευρωπαϊκή Ένωση εισήγαγε από την Κίνα αγαθά αξίας €559,4 δισ.
Οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς την κινεζική αγορά ήταν μόλις €199,6 δισ.
Το αποτέλεσμα:
εμπορικό έλλειμμα €359,8 δισ.
Ακόμη πιο ανησυχητική για τις Βρυξέλλες είναι η κατεύθυνση της τάσης.
Σε σχέση με το 2024, οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς την Κίνα μειώθηκαν κατά 6,5%, ενώ οι εισαγωγές κινεζικών προϊόντων αυξήθηκαν κατά 6,4%.
Και στο πρώτο τρίμηνο του 2026 το εμπορικό έλλειμμα έφθασε ήδη τα €98 δισ., το υψηλότερο τριμηνιαίο επίπεδο από το 2022.
Για την Ευρώπη, επομένως, το πρόβλημα δεν είναι απλώς ότι αγοράζει πολύ από την Κίνα.
Είναι ότι η απόσταση μεγαλώνει.
Σέφτσοβιτς: Το πρόβλημα πρέπει να αντιμετωπιστεί «και από τις δύο πλευρές»
Η προσέγγιση του Σέφτσοβιτς έχει ιδιαίτερη σημασία.
Αντί η ΕΕ να απαντήσει αποκλειστικά με περισσότερους δασμούς και περιορισμούς, προσπαθεί να οδηγήσει το Πεκίνο σε μια διαπραγματευμένη εξισορρόπηση.
Η θέση του, όπως τη μετέφερε στο POLITICO, είναι ότι η σχέση θα λειτουργήσει καλύτερα:
«εάν αυτό το πρόβλημα αντιμετωπιστεί και από τις δύο πλευρές».
Η Ευρώπη ουσιαστικά ζητεί δύο πράγματα.
Η Κίνα να περιορίσει την πίεση που δημιουργεί η υπερπαραγωγή της στις ευρωπαϊκές αγορές.
Και ταυτόχρονα να ανοίξει περισσότερο την κινεζική αγορά στα ευρωπαϊκά προϊόντα.
Αυτό είναι σημαντικό.
Γιατί οι Βρυξέλλες δεν ζητούν απλώς λιγότερη Κίνα στην Ευρώπη.
Ζητούν και περισσότερη Ευρώπη στην Κίνα.
Η μεγάλη ευρωπαϊκή ανησυχία: Το «China Shock 2.0»
Στις Βρυξέλλες μεγαλώνει ο φόβος για ένα δεύτερο China Shock.
Η πρώτη μεγάλη κινεζική εξαγωγική επέκταση μετά την ένταξη της χώρας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου επηρέασε δραματικά ολόκληρες βιομηχανικές περιοχές στις ΗΠΑ και σε άλλες δυτικές οικονομίες.
Τώρα η ανησυχία είναι διαφορετική.
Η Κίνα δεν εξάγει πλέον κυρίως φθηνά καταναλωτικά προϊόντα.
Εξάγει όλο και περισσότερο:
ηλεκτρικά αυτοκίνητα,
μπαταρίες,
ηλιακά πάνελ,
μηχανήματα,
χημικά,
ηλεκτρονικά,
προηγμένα βιομηχανικά προϊόντα.
Δηλαδή προϊόντα που βρίσκονται ακριβώς στις βιομηχανίες τις οποίες η Ευρώπη θεωρεί κρίσιμες για το οικονομικό της μέλλον.
Η Κίνα ανεβαίνει στην ίδια αλυσίδα αξίας με την Ευρώπη
Αυτό είναι το πραγματικό στρατηγικό πρόβλημα.
Για δεκαετίες υπήρχε μια σχετικά συμπληρωματική σχέση.
Η Ευρώπη εξήγαγε στην Κίνα αυτοκίνητα, μηχανήματα, βιομηχανική τεχνολογία και προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Η Κίνα προμήθευε την Ευρώπη με φθηνότερα βιομηχανικά και καταναλωτικά αγαθά.
Αυτό αλλάζει.
Η Κίνα έχει κινηθεί γρήγορα προς τα πάνω στην τεχνολογική και βιομηχανική αλυσίδα.
Και πλέον ανταγωνίζεται την Ευρώπη ακριβώς στα προϊόντα όπου η Ευρώπη είχε ιστορικά συγκριτικό πλεονέκτημα.
Χαρακτηριστικό είναι ότι τα μηχανήματα και ο ηλεκτρολογικός εξοπλισμός βρίσκονται σήμερα ανάμεσα στις σημαντικότερες κατηγορίες τόσο των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς την Κίνα όσο και των εισαγωγών από αυτήν.
Η Κίνα δεν είναι πλέον μόνο το εργοστάσιο της Ευρώπης. Γίνεται ο βιομηχανικός ανταγωνιστής της.
Το €1 δισ. την ημέρα που τρομάζει τις Βρυξέλλες
Η κλίμακα της ανισορροπίας έχει οδηγήσει Ευρωπαίους αξιωματούχους και βιομηχανίες να μιλούν πλέον για ένα εμπορικό έλλειμμα που κινείται περίπου στα €1 δισ. την ημέρα.
Τον Απρίλιο του 2026 μόνο, το μηνιαίο έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα έφθασε τα €31,9 δισ.
Και αυτό έχει αρχίσει να μετατρέπει τη συζήτηση από εμπορικό ζήτημα σε ζήτημα οικονομικής ασφάλειας.
Διότι εάν ευρωπαϊκές βιομηχανίες εξαφανιστούν υπό την πίεση των φθηνότερων εισαγωγών, η Ευρώπη δεν χάνει απλώς θέσεις εργασίας.
Χάνει παραγωγική ικανότητα.
Τεχνογνωσία.
Εφοδιαστικές αλυσίδες.
Και σε ορισμένες περιπτώσεις, στρατηγική αυτονομία.
Το δίλημμα των Βρυξελλών: Διάλογος ή εμπορικός πόλεμος;
Η ΕΕ προσπαθεί αυτή τη στιγμή να αποφύγει μια γενικευμένη εμπορική σύγκρουση.
Στα τέλη Ιουνίου, ο Σέφτσοβιτς και ο Κινέζος υπουργός Εμπορίου Wang Wentao συμφώνησαν στη δημιουργία ενός νέου μηχανισμού διαβουλεύσεων για εμπόριο και επενδύσεις.
Οι δύο πλευρές έβαλαν στο τραπέζι τέσσερις βασικούς τομείς:
εξισορρόπηση εμπορίου και επενδύσεων,
ελέγχους εξαγωγών,
πνευματική ιδιοκτησία,
μεταρρύθμιση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.
Ο Σέφτσοβιτς έχει όμως βάλει και χρονικό όριο.
Οκτώβριος.
Μέχρι τότε θέλει να δει «απτά αποτελέσματα» στη διόρθωση της εμπορικής ανισορροπίας.
Αυτό μετατρέπει τους επόμενους δύο μήνες σε κρίσιμο τεστ για τις σχέσεις ΕΕ–Κίνας.
Εάν το Πεκίνο δεν κινηθεί, η Ευρώπη έχει ήδη αρχίσει να χτίζει άμυνες
Οι Βρυξέλλες όμως δεν περιμένουν με σταυρωμένα χέρια.
Η ΕΕ έχει ήδη κινηθεί προς μια πολύ πιο προστατευτική εμπορική πολιτική.
Έχει χρησιμοποιήσει δασμούς στα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα, anti-subsidy και anti-dumping εργαλεία, νέες παρεμβάσεις στον χάλυβα και περιορισμούς που επηρεάζουν τις τεράστιες ροές μικρών δεμάτων ηλεκτρονικού εμπορίου από την Κίνα.
Ταυτόχρονα, αναπτύσσεται η λογική του Made in Europe:
ευρωπαϊκή προτίμηση σε στρατηγικές προμήθειες,
μεγαλύτερη διαφοροποίηση προμηθευτών,
λιγότερη εξάρτηση από μία μόνο χώρα,
και ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής.
Αυτό δεν είναι ακόμη πλήρης προστατευτισμός.
Αλλά απέχει πολύ από την Ευρώπη της προηγούμενης δεκαετίας.
Το όπλο της Κίνας: Οι σπάνιες γαίες
Υπάρχει όμως ένας πολύ σοβαρός λόγος για τον οποίο η Ευρώπη κινείται προσεκτικά.
Εξαρτάται ακόμη από την Κίνα.
Το Πεκίνο διαθέτει τεράστια επιρροή σε κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού, ιδιαίτερα στις σπάνιες γαίες, στους μόνιμους μαγνήτες και σε άλλα κρίσιμα βιομηχανικά inputs.
Η Κίνα έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να χρησιμοποιήσει ελέγχους εξαγωγών ως εργαλείο πίεσης, δημιουργώντας προβλήματα σε ευρωπαϊκές βιομηχανικές αλυσίδες.
Άρα η ΕΕ βρίσκεται μπροστά σε ένα παράδοξο:
πρέπει να προστατευθεί από την κινεζική βιομηχανική ισχύ χωρίς να προκαλέσει μια αντίδραση από την οποία εξακολουθεί να είναι ευάλωτη.
Και το Πεκίνο έχει τη δική του απάντηση
Η Κίνα απορρίπτει την ευρωπαϊκή αφήγηση ότι επιδιώκει σκόπιμα ένα τεράστιο εμπορικό πλεόνασμα μέσω αθέμιτων πρακτικών.
Υποστηρίζει ότι σημαντικό μέρος των εξαγωγών αφορά ενδιάμεσα προϊόντα που μειώνουν το κόστος παραγωγής των ίδιων των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και επισημαίνει ότι μέρος του πλεονάσματος προέρχεται από ευρωπαϊκές εταιρείες που παράγουν στην Κίνα και επανεξάγουν στην Ευρώπη.
Το Πεκίνο έχει επίσης διαμηνύσει ότι είναι διατεθειμένο να αγοράσει περισσότερα ευρωπαϊκά προϊόντα — αλλά ζητεί από την ΕΕ να χαλαρώσει τους περιορισμούς στις εξαγωγές προϊόντων υψηλής τεχνολογίας προς την Κίνα.
Και κάπου εδώ βρίσκεται η πραγματική διαπραγμάτευση.
Το μεγάλο παζάρι: Πρόσβαση στην Ευρώπη έναντι πρόσβασης στην Κίνα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει ένα τεράστιο όπλο:
την ενιαία αγορά των 450 εκατομμυρίων καταναλωτών.
Η Κίνα χρειάζεται αυτή την αγορά.
Ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία η πρόσβασή της στις ΗΠΑ έχει γίνει πολύ δυσκολότερη και οι κινεζικές επιχειρήσεις χρειάζονται διεθνείς αγορές για να απορροφήσουν την παραγωγή τους.
Η Ευρώπη επομένως μπορεί να πει στο Πεκίνο:
θέλεις πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά;
Τότε πρέπει να δεχθείς μεγαλύτερη αμοιβαιότητα.
Λιγότερα εμπόδια στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Περιορισμό στρεβλωτικών επιδοτήσεων.
Περισσότερες ευρωπαϊκές εξαγωγές.
Και μικρότερη πίεση από την κινεζική υπερπαραγωγή.
Αλλά η Ευρώπη έχει και εσωτερικό πρόβλημα
Το Πεκίνο γνωρίζει ότι οι 27 δεν έχουν πάντοτε την ίδια θέση.
Η Γαλλία έχει πιέσει για σκληρότερη αντιμετώπιση των κινεζικών εμπορικών πρακτικών.
Η Γερμανία παραδοσιακά ήταν πιο επιφυλακτική απέναντι σε μια μετωπική σύγκρουση, λόγω της μεγάλης έκθεσης της βιομηχανίας της στην κινεζική αγορά, αν και η στάση του Βερολίνου έχει αρχίσει να σκληραίνει.
Άλλες χώρες βλέπουν την Κίνα περισσότερο ως επενδυτή και εμπορική ευκαιρία.
Και αυτή η εσωτερική πολυφωνία αποτελεί διαχρονικά πλεονέκτημα για το Πεκίνο. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η Κίνα επιχειρεί να αξιοποιεί τις διαφορετικές οικονομικές προτεραιότητες των κρατών-μελών, ενώ παράλληλα διαπραγματεύεται με τις Βρυξέλλες.
Η Ευρώπη πιέζεται πλέον και από τις δύο πλευρές
Και εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη γεωοικονομική εικόνα.
Η Ευρώπη βρίσκεται ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες οικονομικές υπερδυνάμεις του πλανήτη.
Από τη μία, η Κίνα διοχετεύει τεράστιο όγκο βιομηχανικών προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά.
Από την άλλη, οι ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ έχουν υιοθετήσει πολύ πιο επιθετική εμπορική πολιτική και δυσκολεύουν την πρόσβαση ευρωπαϊκών προϊόντων στην αμερικανική αγορά.
Το αποτέλεσμα είναι μια διπλή πίεση:
περισσότερες εισαγωγές από την Ανατολή – δυσκολότερες εξαγωγές προς τη Δύση.
Και αυτή ακριβώς η πίεση εξηγεί γιατί η εμπορική πολιτική της ΕΕ γίνεται πλέον πολύ πιο αμυντική.
Το πραγματικό διακύβευμα: Θα παραμείνει η Ευρώπη βιομηχανική δύναμη;
Το εμπορικό έλλειμμα των €360 δισ. είναι εντυπωσιακό.
Αλλά δεν είναι το πραγματικό πρόβλημα.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι τι κρύβεται πίσω από αυτό.
Εάν η Ευρώπη συνεχίσει να χάνει παραγωγική ικανότητα σε αυτοκίνητα, μπαταρίες, χημικά, πράσινη τεχνολογία, ηλεκτρονικά και προηγμένο εξοπλισμό, τότε η εξάρτησή της από τρίτες χώρες θα αυξηθεί.
Και αυτό δεν αφορά μόνο την οικονομία.
Αφορά την άμυνα.
Την ενεργειακή μετάβαση.
Την τεχνολογική αυτονομία.
Την ικανότητα της ΕΕ να ασκεί ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική.
Γι’ αυτό και η εμπορική πολιτική μετατρέπεται σταδιακά σε πολιτική ασφάλειας.
Η μεγάλη εικόνα: Η ΕΕ δίνει στο Πεκίνο μια τελευταία ευκαιρία πριν σηκώσει μεγαλύτερα τείχη
Η πρόταση του Σέφτσοβιτς προς την Κίνα μπορεί να διαβαστεί ως προσπάθεια συνεργασίας.
Μπορεί όμως να διαβαστεί και ως προειδοποίηση.
Βοηθήστε μας να εξισορροπήσουμε τη σχέση — διαφορετικά θα το κάνουμε εμείς.
Η Ευρώπη δεν θέλει έναν ολοκληρωτικό εμπορικό πόλεμο με την Κίνα.
Η οικονομική αλληλεξάρτηση είναι πολύ μεγάλη και το κόστος θα ήταν τεράστιο και για τις δύο πλευρές.
Αλλά το παλιό μοντέλο —φθηνές κινεζικές εισαγωγές με αντάλλαγμα την πρόσβαση των ευρωπαϊκών βιομηχανιών στην αναπτυσσόμενη κινεζική αγορά— έχει αρχίσει να καταρρέει.
Και αυτό που έρχεται στη θέση του είναι πολύ πιο πολιτικό:
ελεγχόμενη αλληλεξάρτηση, ευρωπαϊκή βιομηχανική προστασία και χρήση της ενιαίας αγοράς ως γεωπολιτικού όπλου.
Ο Οκτώβριος θα είναι το πρώτο μεγάλο τεστ.
Εάν το Πεκίνο προσφέρει ουσιαστικές παραχωρήσεις, Βρυξέλλες και Κίνα μπορούν να αγοράσουν χρόνο.
Εάν όχι, η Ευρώπη είναι πιθανό να κινηθεί ακόμη πιο αποφασιστικά προς την οικονομική άμυνα.
Και τότε η συζήτηση δεν θα αφορά πλέον το πώς θα περιοριστεί το εμπορικό έλλειμμα.
Θα αφορά το εάν η ΕΕ και η Κίνα εισέρχονται σε έναν νέο, πολύ πιο σκληρό γεωοικονομικό ανταγωνισμό.
Πηγή: pagenews.gr