Με μια ομιλία που ξεπέρασε κατά πολύ τα όρια μιας παρουσίασης οικονομικών μέτρων, ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε από τη Θεσσαλονίκη να κάνει τα αποκαλυπτήρια της πολιτικής πρότασης με την οποία θέλει να διεκδικήσει ξανά κυβερνητικό ρόλο.
Κατώτατος μισθός στα 1.000 ευρώ, αλλαγή του συστήματος πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση με κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων, Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης, νέα βιομηχανική πολιτική και «Πατριωτική Εισφορά» συνθέτουν ένα πρόγραμμα που η ΕΛ.Α.Σ. παρουσιάζει ως σχέδιο ανασυγκρότησης της χώρας για την επόμενη δεκαετία.
Το συνολικό μικτό κόστος των μέτρων για την τετραετία 2027–2030 υπολογίζεται από το επιτελείο Τσίπρα στα €7,39 δισ., με μόνιμα νέα έσοδα €1,92 δισ., καθαρή δαπάνη €5,47 δισ. και εκτιμώμενο διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο €5,60 δισ.
Όμως η πραγματική είδηση της βραδιάς δεν βρίσκεται μόνο στα δισεκατομμύρια.
Βρίσκεται στο πολιτικό δίλημμα που επιχειρεί να κατασκευάσει ο πρώην πρωθυπουργός.
«Το δίλημμα των επόμενων εκλογών είναι διαφθορά ή εντιμότητα.»
Με αυτή τη φράση ο Τσίπρας δείχνει ότι δεν θέλει απλώς να αντιπαραθέσει ένα διαφορετικό οικονομικό πρόγραμμα στη Νέα Δημοκρατία.
Θέλει να μετατρέψει την επόμενη εκλογική αναμέτρηση σε σύγκρουση δύο συνολικών μοντέλων εξουσίας.
«Δεν παρουσιάζουμε ακόμη ένα πρόγραμμα μέτρων»
Από την αρχή της ομιλίας του, ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. προσπάθησε να τοποθετήσει τον πήχη ψηλότερα.
«Δεν παρουσιάζουμε ένα ακόμη πρόγραμμα μέτρων, αλλά ένα άλλο όραμα. Μια αλλαγή πυξίδας για τη χώρα και τον λαό. Την ανάγκη αυτή τη μετατρέπουμε σε σχέδιο διακυβέρνησης.»
Το τρίπτυχο που επέλεξε είναι επίσης χαρακτηριστικό:
«Να παράγουμε περισσότερο. Να μοιραζόμαστε δικαιότερα. Να ζούμε καλύτερα.»
Αυτό αποτελεί πλέον τον πυρήνα του οικονομικού αφηγήματος της ΕΛ.Α.Σ., που παρουσιάζει το σχέδιο ως συνδυασμό παραγωγικής ανασυγκρότησης, αναδιανομής και δημοσιονομικής αξιοπιστίας.
«Χαμένη επταετία» Μητσοτάκη
Ο Τσίπρας επιχείρησε παράλληλα να μηδενίσει το κυβερνητικό αφήγημα περί οικονομικής προόδου μετά το 2019, χαρακτηρίζοντας την περίοδο διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας «χαμένη επταετία».
«Η πλειοψηφία του ελληνικού λαού θεωρεί ότι το 2019 ζούσε καλύτερα.»
Από εκεί πέρασε στο θεσμικό πεδίο και στην επίθεση για το επιτελικό κράτος.
«Με το επιτελικό κράτος όλη η εξουσία μεταφέρθηκε σε λίγα χέρια.»
Και κατέληξε στη φράση που αναμένεται να προκαλέσει τη σφοδρότερη κυβερνητική αντίδραση:
«Το δίλημμα των επόμενων εκλογών είναι διαφθορά ή εντιμότητα.»
Η επιλογή είναι προφανής.
Ο Τσίπρας θέλει να μετακινήσει τη συζήτηση από το ερώτημα «ποιος διαχειρίζεται καλύτερα την οικονομία» σε ένα πολύ ευρύτερο πεδίο που περιλαμβάνει θεσμούς, διαφάνεια, κατανομή πλούτου και λειτουργία του κράτους.
Κατώτατος μισθός €1.000
Στο κοινωνικό σκέλος, μία από τις πλέον ηχηρές προτάσεις είναι η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ.
Η κίνηση στοχεύει ευθέως στο πεδίο στο οποίο θα δοθεί μεγάλο μέρος της πολιτικής μάχης μέχρι τις κάλπες:
στους πραγματικούς μισθούς και στην αγοραστική δύναμη.
Το κρίσιμο για την ΕΛ.Α.Σ. θα είναι να αποδείξει ότι η αύξηση μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς δυσανάλογη επιβάρυνση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και χωρίς να μετατραπεί σε νέο πληθωριστικό κόστος.
Γιατί πλέον το πολιτικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο αυξάνεται ο ονομαστικός μισθός.
Είναι πόσα μπορεί τελικά να αγοράσει.
Η μεγάλη ανατροπή στην Παιδεία: Τέλος στις Πανελλαδικές
Ακόμη μεγαλύτερη πολιτική συζήτηση αναμένεται να προκαλέσει η πρόταση για κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
Πρόκειται για αλλαγή που αγγίζει έναν από τους μακροβιότερους θεσμούς του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος και αφορά κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες οικογένειες.
Εδώ όμως θα χρειαστεί η ΕΛ.Α.Σ. να απαντήσει στο δυσκολότερο ερώτημα:
τι ακριβώς θα αντικαταστήσει τις Πανελλαδικές και με ποιον μηχανισμό θα διασφαλίζεται η αξιοκρατική πρόσβαση στα πανεπιστήμια;
Η κατάργηση ενός συστήματος μπορεί να είναι πολιτικά ελκυστική ως εξαγγελία.
Η πραγματική μεταρρύθμιση κρίνεται από το σύστημα που έρχεται στη θέση του.
Το μεγάλο οικονομικό όχημα: Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης
Στην καρδιά του παραγωγικού σχεδίου βρίσκεται το προτεινόμενο Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης, το οποίο ο Τσίπρας θέλει να αποτελέσει την επενδυτική μηχανή της επόμενης δεκαετίας.
Η πρόταση προβλέπει πρωτογενή κεφάλαια €12 δισ. μέσα στην πρώτη τετραετία.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε:
€1,5 δισ. ετησίως θα προέρχονται από το εθνικό σκέλος των δημόσιων επενδύσεων,
€500 εκατ. από συμμετοχή εγχώριων επιχειρήσεων,
και €1 δισ. ετησίως από ανακατεύθυνση πόρων που συνδέονται με την Golden Visa.
Ο ίδιος συμπύκνωσε την αλλαγή φιλοσοφίας σε μια χαρακτηριστική φράση:
«Σταματάμε να πουλάμε τα σπίτια των παιδιών μας και αρχίζουμε να χρηματοδοτούμε τη δουλειά τους.»
Με μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων, η ΕΛ.Α.Σ. εκτιμά ότι η επενδυτική δυνατότητα θα μπορούσε να πλησιάσει τα €25 δισ. στην τετραετία και να ξεπεράσει τα €50 δισ. σε ορίζοντα δεκαετίας.
Το Ταμείο Σύγκλισης παρουσιάζεται από το επιτελείο Τσίπρα ως ο διάδοχος μηχανισμός του Ταμείου Ανάκαμψης για την παραγωγική ανασυγκρότηση.
«Δεν θα μοιράζει επιδοτήσεις»
Ο Τσίπρας επιχείρησε να προλάβει και την κριτική ότι δημιουργείται ακόμη ένας μηχανισμός κρατικής διανομής χρημάτων.
«Ο κανόνας είναι απόλυτος. Το Ταμείο δεν μοιράζει επιδοτήσεις. Χρηματοδοτεί στόχους με δημόσιο έλεγχο, ώριμα έργα και μετρήσιμο αποτέλεσμα.»
Και προανήγγειλε επαγγελματική διοίκηση, ανεξάρτητη αξιολόγηση, δημοσιοποίηση των κινδύνων και επανεπένδυση των δημόσιων αποδόσεων.
Το ερώτημα βεβαίως θα είναι πώς θα στηθεί θεσμικά ένας τόσο μεγάλος χρηματοδοτικός μηχανισμός και ποιος θα έχει τον τελικό έλεγχο των επενδυτικών αποφάσεων.
Φάρμακα, άμυνα, ενέργεια: Τι θέλει να παράγει η Ελλάδα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η βιομηχανική διάσταση του προγράμματος.
Ο Τσίπρας θέτει συγκεκριμένους κλάδους στους οποίους, σύμφωνα με το σχέδιό του, η Ελλάδα πρέπει μέσα στην επόμενη δεκαετία να αναπτύξει ισχυρότερη παραγωγική βάση:
φάρμακα και βιοτεχνολογία,
ποιοτικά τρόφιμα,
ενεργειακό εξοπλισμό και αποθήκευση,
ναυτιλιακή τεχνολογία,
κρίσιμα υλικά,
αμυντικά προϊόντα,
σύγχρονα δίκτυα μεταφορών.
Εδώ βρίσκεται ίσως και η μεγαλύτερη μετατόπιση σε σχέση με την παραδοσιακή οικονομική συζήτηση της ελληνικής Αριστεράς.
Το επίκεντρο δεν είναι μόνο η αναδιανομή.
Είναι και η παραγωγή.
Η «Πατριωτική Εισφορά»: Το σημείο που θα ανάψει φωτιές
Το δεύτερο μεγάλο εργαλείο είναι η λεγόμενη «Πατριωτική Εισφορά».
Η ΕΛ.Α.Σ. τη συνδέει με τη δικαιότερη κατανομή των βαρών και τη χρηματοδότηση του παραγωγικού μετασχηματισμού.
Τα έσοδά της, μάλιστα, δεν έχουν ενσωματωθεί στους πόρους που η ΕΛ.Α.Σ. χρησιμοποιεί για να καλύψει το πακέτο των €7,39 δισ., σύμφωνα με το επιτελείο Τσίπρα
Εδώ όμως βρίσκεται και το σημείο στο οποίο θα εστιάσει αναπόφευκτα η κυβερνητική κριτική:
ποιος θα πληρώσει την «Πατριωτική Εισφορά», με ποια κριτήρια και σε τι ύψος;
Γιατί πίσω από έναν πολιτικά ισχυρό τίτλο βρίσκεται πάντοτε ένας πραγματικός φορολογικός λογαριασμός.
Ο «νέος πατριωτισμός» του Τσίπρα
Ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί ταυτόχρονα να επαναπροσδιορίσει ακόμη και την έννοια του πατριωτισμού.
«Στόχος μας είναι να πετύχουμε τη σύγκλιση με την Ευρώπη. Να κλείσουμε την απόσταση των πολλών από τους λίγους. Αυτή η μάχη για τις ανισότητες είναι ο νέος πατριωτισμός.»
Δεν είναι τυχαία επιλογή λέξεων.
«Πατριωτική Εισφορά».
«Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης».
«Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης».
«Νέος πατριωτισμός».
Ο Τσίπρας επιχειρεί εμφανώς να διευρύνει το λεξιλόγιο και το ακροατήριό του πέρα από τα παραδοσιακά όρια της Αριστεράς.
Η μεγάλη εικόνα: Ο Τσίπρας θέλει ξανά να γίνει ο αντίπαλος του Μητσοτάκη
Αυτό είναι τελικά το μεγαλύτερο πολιτικό νέο της Θεσσαλονίκης.
Ο Τσίπρας δεν εμφανίστηκε για να παρουσιάσει απλώς ένα ακόμη κομματικό πρόγραμμα.
Επιχείρησε να εμφανιστεί ως υποψήφια εναλλακτική διακυβέρνηση.
Έβαλε συγκεκριμένο κόστος στο σχέδιό του.
Έδωσε παραγωγικό αφήγημα.
Έβαλε μισθούς, Παιδεία και βιομηχανία στο τραπέζι.
Πρότεινε νέο επενδυτικό ταμείο.
Εισήγαγε νέα φορολογική εισφορά.
Και κυρίως προσπάθησε να δημιουργήσει το δικό του εκλογικό δίλημμα απέναντι στη Νέα Δημοκρατία:
«Διαφθορά ή εντιμότητα.»
Από εδώ και πέρα όμως αρχίζουν τα δύσκολα.
Γιατί η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να μεταφέρει τη συζήτηση από τις εξαγγελίες στην αριθμητική.
Πόσο πραγματικά κοστίζουν;
Ποιος πληρώνει;
Ποια μέτρα μπορούν να εφαρμοστούν;
Και τι σημαίνει στην πράξη μια «Πατριωτική Εισφορά»;
Η ΕΛ.Α.Σ. υποστηρίζει ότι το σχέδιο των €7,39 δισ. είναι πλήρως κοστολογημένο, με μόνιμες πηγές χρηματοδότησης και χωρίς χρηματοδότηση μόνιμων δαπανών από έκτακτα έσοδα.
Ο Τσίπρας, λοιπόν, έριξε απόψε το γάντι.
Τώρα αρχίζει η μάχη για το εάν το «άλλο όραμα» μπορεί πράγματι να γίνει κυβερνητικό πρόγραμμα.
Πηγή: pagenews.gr