Νέο μέτωπο με την Ευρωπαϊκή Ένωση ανοίγει η Άγκυρα με επίκεντρο αυτή τη φορά την Κύπρο, εξαπολύοντας ασυνήθιστα σκληρή επίθεση εναντίον των ευρωπαϊκών θεσμών και κατηγορώντας τους ότι μετατρέπονται σε «εργαλεία της ελληνοκυπριακής προπαγάνδας».
Αφορμή αποτέλεσε γνωμοδότηση της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο πλαίσιο της διαδικασίας για τον προϋπολογισμό της ΕΕ του 2027.
Η τουρκική αντίδραση, ωστόσο, ξεπερνά κατά πολύ μια διαφωνία για ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Η Άγκυρα αμφισβητεί ευθέως τον τρόπο με τον οποίο ευρωπαϊκοί θεσμοί αντιμετωπίζουν πλέον το Κυπριακό και επαναφέρει με ιδιαίτερα επιθετική γλώσσα το δικό της αφήγημα για το 1974.
«Εργαλεία της ελληνοκυπριακής προπαγάνδας»
Στην επίσημη ανακοίνωσή του στις 3 Σεπτεμβρίου, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών υποστηρίζει ότι η αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εισηγήθηκε τη διάθεση πόρων για μνημείο στην Κυπριακή Δημοκρατία, το οποίο, σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, έχει στόχο να δυσφημίσει τις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Η Άγκυρα περνά στη συνέχεια σε ολομέτωπη επίθεση εναντίον των ευρωπαϊκών θεσμών.
«Το γεγονός ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, αντί να συμβάλλουν στην επίλυση του Κυπριακού, παρεκκλίνουν από τις αρχές της ουδετερότητας και της δικαιοσύνης και γίνονται εργαλεία της ελληνοκυπριακής προπαγάνδας υπονομεύει περαιτέρω την εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο κοινοτήτων», αναφέρει η τουρκική ανακοίνωση.
Και καταλήγει καλώντας τους Ευρωπαίους αξιωματούχους να μη γίνονται, κατά την έκφραση της Άγκυρας, όργανα όσων επιδιώκουν να απομακρύνουν την Τουρκία από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Τουρκία υπερασπίζεται εκ νέου το 1974
Ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα έχει η επιλογή του τουρκικού ΥΠΕΞ να επαναφέρει αυτούσια την επίσημη τουρκική αφήγηση για την επέμβαση του 1974.
Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι οι τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις απέτρεψαν την εξόντωση των Τουρκοκυπρίων και έφεραν ειρήνη στο νησί, ενώ κατηγορεί την ελληνοκυπριακή πλευρά ότι «διαστρεβλώνει και πολιτικοποιεί» τα ιστορικά γεγονότα.
Η διατύπωση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της στάσης που έχει ήδη υιοθετήσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Στις 8 Ιουλίου ολοκληρώθηκε η διαδικασία ευρωπαϊκού ψηφίσματος με αντικείμενο τις επιπτώσεις της τουρκικής εισβολής του 1974 στις Κύπριες γυναίκες και κορίτσια και τα εγκλήματα που αποδίδονται στις τουρκικές δυνάμεις.
Επομένως, η σημερινή αντιπαράθεση δεν ξεκινά από το μηδέν.
Η πραγματική σύγκρουση: Ποιος ορίζει το ευρωπαϊκό αφήγημα για την Κύπρο
Πίσω από τη διαμάχη για το μνημείο βρίσκεται μια βαθύτερη πολιτική σύγκρουση.
Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Κυπριακό δεν αντιμετωπίζεται πλέον στις Βρυξέλλες αποκλειστικά ως ένα πρόβλημα μεταξύ δύο κοινοτήτων.
Συνδέεται ολοένα περισσότερο με ζητήματα ευρωπαϊκής κυριαρχίας, ασφάλειας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και σχέσεων της Ένωσης με την Τουρκία.
Ακριβώς αυτή η μετατόπιση φαίνεται να προκαλεί την έντονη τουρκική αντίδραση.
Η Άγκυρα θέλει να αποτρέψει την εδραίωση ενός ευρωπαϊκού θεσμικού αφηγήματος στο οποίο το 1974 αντιμετωπίζεται μέσα από το πρίσμα της εισβολής, της κατοχής και των συνεπειών τους.
Η χρονική συγκυρία δεν είναι ουδέτερη
Η νέα αντιπαράθεση αποκτά πρόσθετη σημασία καθώς η Τουρκία επιδιώκει ταυτόχρονα στενότερη σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση και μεγαλύτερη συμμετοχή στη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Η Αθήνα και η Λευκωσία, από την άλλη πλευρά, επιμένουν ότι η εμβάθυνση των ευρωτουρκικών σχέσεων δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τις υποχρεώσεις της Τουρκίας απέναντι σε κράτη-μέλη της Ένωσης.
Η Κύπρος επομένως επανέρχεται στην καρδιά μιας πολύ μεγαλύτερης ευρωπαϊκής συζήτησης: πόσο μακριά μπορεί να προχωρήσει η στρατηγική προσέγγιση ΕΕ–Τουρκίας χωρίς προηγουμένως να αντιμετωπιστούν οι θεμελιώδεις πολιτικές διαφορές μεταξύ τους.
Από το Κυπριακό στην ευρωπαϊκή άμυνα
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο περίπλοκο καθώς η Ευρώπη επιχειρεί να οικοδομήσει μια ισχυρότερη αμυντική αρχιτεκτονική και η Τουρκία διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ και μια ταχέως αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία.
Για αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες η Τουρκία αποτελεί στρατηγικό εταίρο που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.
Για την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία, όμως, τίθεται ένα θεμελιώδες ερώτημα: μπορεί η Ευρώπη να ενισχύει την αμυντική συνεργασία της με μια τρίτη χώρα χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις σχέσεις της με δύο κράτη-μέλη;
Αυτή είναι η βαθύτερη αντίφαση που επανέρχεται στο προσκήνιο.
Η Άγκυρα στρέφει πλέον τα πυρά απευθείας στις Βρυξέλλες
Η σημαντικότερη διάσταση της ανακοίνωσης βρίσκεται τελικά στον αποδέκτη της.
Η Τουρκία δεν επιτίθεται μόνο στην Κυπριακή Δημοκρατία. Επιτίθεται στους ίδιους τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, αμφισβητώντας την ουδετερότητα και τη δικαιοσύνη τους.
Πρόκειται για μια σημαντική κλιμάκωση της ρητορικής.
Η Άγκυρα δείχνει ότι θεωρεί την αυξανόμενη θεσμική ενσωμάτωση του Κυπριακού στην ευρωπαϊκή πολιτική ατζέντα δυνητικό εμπόδιο στη δική της προσέγγιση με την ΕΕ.
Και κάπως έτσι, μια διαμάχη που ξεκίνησε από μια γνωμοδότηση για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό μετατρέπεται σε ακόμη ένα επεισόδιο μιας πολύ μεγαλύτερης γεωπολιτικής σύγκρουσης:
ποια Τουρκία μπορεί να έρθει πιο κοντά στην Ευρώπη — και με ποιους όρους.
Πηγή: pagenews.gr