ΗΠΑ και ΕΕ σε «γραμμή» κυρώσεων κατά του Ιράν – Οι Βρυξέλλες στηρίζουν, αλλά δεν συμμετέχουν επίσημα

ƒÎ¹Î½Î³ÎºÏ„ον δηλώνει ότι έχει έναν νέο εταίρο στον «χρηματοπιστωτικό πόλεμο» της κατά της Τεχεράνης.

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι η ΕΕ «εντάχθηκε επίσημα» στην Επιχείρηση Economic Outcast, την εύγλωττα ονομαζόμενη αμερικανική εκστρατεία κυρώσεων που αποσκοπεί να αποκόψει το Ιράν από το διεθνές τραπεζικό σύστημα, και επαίνεσε την Ένωση επειδή κινήθηκε εγκαίρως σύμφωνα με το euronews.com.gr

Η δήλωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (πηγή στα Αγγλικά) στην οποία αναφέρεται ο Μπέσεντ, που δόθηκε στη δημοσιότητα τη Δευτέρα, χαιρετίζει μεν την αμερικανική εκστρατεία, χωρίς όμως να δεσμεύει επίσημα την ΕΕ σε αυτήν.

«Εκτιμούμε τη σθεναρή και έγκαιρη στάση τους», έγραψε ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, παρουσιάζοντας την εξέλιξη ως απόδειξη ότι η διεθνής πίεση στο Ιράν αυξάνεται.

Ο Μπέσεντ πρόσθεσε ότι ο κόσμος «στέλνει σαφές μήνυμα στο ιρανικό καθεστώς» και ότι η Ουάσινγκτον «δεν θα σταματήσει μέχρι να κοπεί και η τελευταία οικονομική σανίδα σωτηρίας», τονίζοντας ότι οι ΗΠΑ «στέκονται σταθερά στο πλευρό των συμμάχων μας για να διασφαλίσουμε ότι το δολοφονικό ιρανικό καθεστώς δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα».

Τι λέει στην πραγματικότητα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Το κείμενο στο οποίο αναφέρθηκε ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ δημοσιεύθηκε στις 31 Αυγούστου, την πρώτη ημέρα της συνεδρίασης των υπουργών Οικονομικών και των διοικητών κεντρικών τραπεζών της G20 στο Άσβιλ της Βόρειας Καρολίνας.

Οι ΗΠΑ προεδρεύουν φέτος της ομάδας και ο Μπέσεντ φιλοξένησε τη συνάντηση μαζί με τον πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας Κέβιν Γουόρς, αξιοποιώντας την για να πιέσει τους ομολόγους του να διακόψουν τις χρηματοοικονομικές σχέσεις με την Τεχεράνη ή να διακινδυνεύσουν οι ίδιοι δευτερογενείς κυρώσεις.

Η δήλωση της ΕΕ ξεκινά απαριθμώντας τις μακροχρόνιες αιτιάσεις της, όπως τα πυρηνικά και πυραυλικά προγράμματα του Ιράν, τις αποσταθεροποιητικές του δραστηριότητες στην περιοχή και στην Ευρώπη, τη στρατιωτική του στήριξη στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και την καταστολή του ιρανικού πληθυσμού.

Αναφέρει ότι η ΕΕ «έχει υιοθετήσει εκτεταμένες κυρώσεις για να αποτρέψει το Ιράν από το να εκμεταλλεύεται την παγκόσμια οικονομία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα» και «παραμένει έτοιμη να λάβει περαιτέρω μέτρα, όπου χρειάζεται, για να προστατεύσει την ασφάλεια και τα συμφέροντά της, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας μέσω του Στενού του Ορμούζ».

Σε ό,τι αφορά ειδικά την αμερικανική εκστρατεία κυρώσεων, η διατύπωση είναι προσεκτικά περιορισμένη.

Η ΕΕ «χαιρετίζει τις προσπάθειες για να τερματίσει το Ιράν τις αποσταθεροποιητικές του δραστηριότητες και να εμπλακεί με καλή πίστη σε ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, και μέσω πρόσθετης οικονομικής πίεσης, συμπεριλαμβανομένης της Επιχείρησης Economic Outcast υπό την ηγεσία των ΗΠΑ», και δηλώνει ότι θα «συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους λοιπούς εταίρους του G7 και της διεθνούς κοινότητας».

Πουθενά η δήλωση δεν αναφέρει ότι η ΕΕ προσχωρεί στην επιχείρηση, καθώς οι Βρυξέλλες δεν ανακοίνωσαν νέες κυρώσεις, ούτε ευθυγράμμιση με τις αμερικανικές καταχωρίσεις ούτε αλλαγή στο δικό τους καθεστώς, το οποίο ήδη καλύπτει τα πυρηνικά και πυραυλικά προγράμματα του Ιράν και τη στήριξή του στη Μόσχα.

Επανέλαβε επίσης μια προτίμηση που η Ουάσινγκτον δεν συμμερίζεται με την ίδια έμφαση, σημειώνοντας ότι «θεωρεί αναγκαίες τις συνεχιζόμενες διπλωματικές προσπάθειες για την επίτευξη ειρηνευτικού διακανονισμού».

Στήριξη, όχι συμμετοχή

Ο χαρακτηρισμός ότι η ΕΕ έχει ενταχθεί επισήμως στην Επιχείρηση Economic Outcast ανήκει στον Μπέσεντ και αρκετά μέσα ενημέρωσης υιοθέτησαν την οπτική του.

Όταν ρωτήθηκε σχετικά από το Euronews στη μεσημβρινή ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής την Παρασκευή, εκπρόσωπος παρέπεμψε στην ίδια δήλωση της Δευτέρας χωρίς να δώσει περαιτέρω διευκρινίσεις.

Μέχρι στιγμής, αυτό που έχουν προσφέρει οι Βρυξέλλες είναι στήριξη της αμερικανικής πίεσης, όχι άμεση συμμετοχή σε αυτήν, και η διάκριση αυτή έχει σημασία λόγω του τι συνεπάγεται η Επιχείρηση Economic Outcast.

Η επιχείρηση, που ξεκίνησε στα τέλη Αυγούστου, στοχεύει να περιορίσει την πρόσβαση του Ιράν σε ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία, προηγμένη τεχνολογία, χρυσό, εμπορική αεροπορία και ναυτιλία και βασίζεται σε δευτερογενείς κυρώσεις, δηλαδή σε ποινές για ξένες εταιρείες και τράπεζες που συνεχίζουν να συναλλάσσονται με το Ιράν.

Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ενέταξε εξαρχής σχεδόν 60 εταιρείες, φυσικά πρόσωπα και πλοία στη λίστα κυρώσεων και έχει προαναγγείλει νέες ενέργειες σε εβδομαδιαία βάση, ξεκινώντας από τις τράπεζες.

Οι ευρωπαϊκές εταιρείες ενδέχεται να εκτεθούν σε αυτές τις ποινές, ενώ ο λεγόμενος Κανονισμός «Blocking Statute» της ΕΕ τους απαγορεύει να συμμορφώνονται με τις αμερικανικές κυρώσεις κατά του Ιράν χωρίς άδεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η «επίσημη ένταξη» στην εκστρατεία κυρώσεων θα σήμαινε πιθανότατα ότι η ΕΕ υιοθετεί αντίστοιχα μέτρα και απειλεί τις ευρωπαϊκές εταιρείες με ευρωπαϊκές κυρώσεις αν συνεχίσουν να εμπορεύονται με το Ιράν, κάτι στο οποίο δεν έχει δεσμευθεί προς το παρόν.

Πρόκειται για απόφαση που απαιτεί ομοφωνία μεταξύ των κρατών μελών και έχει άμεσες συνέπειες για εταιρείες σε χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία και οι Κάτω Χώρες, οι οποίες μαζί αντιπροσωπεύουν περίπου τα δύο τρίτα του εναπομείναντος εμπορίου της Ένωσης με την Τεχεράνη μετά από χρόνια κυρώσεων.

Προς το παρόν, το χάσμα ανάμεσα σε όσα υποστηρίζει η Ουάσινγκτον και σε όσα η Ευρώπη έχει ανακοινώσει και πράξει παραμένει αγεφύρωτο και, για τις ευρωπαϊκές τράπεζες και εξαγωγικές επιχειρήσεις, η διαφορά μεταξύ στήριξης της εκστρατείας και συμμετοχής σε αυτήν ισοδυναμεί με τη διαφορά ανάμεσα στο να παρακολουθούν τις εξελίξεις και στο να δεσμεύονται από αυτές.