Η κυβέρνηση έβαλε στη ΔΕΘ έναν αριθμό στο κέντρο της οικονομικής της στρατηγικής για την επόμενη ημέρα: 1.000 ευρώ κατώτατος μισθός έως τον Ιανουάριο του 2028.
Υπάρχει όμως ένας δεύτερος αριθμός που δείχνει γιατί η μάχη των μισθών θα είναι πολύ δυσκολότερη από μια απλή αύξηση του κατώτατου.
0,3%.
Τόσο αυξήθηκε κατά μέσο όρο ετησίως ο πραγματικός μέσος μισθός στην Ελλάδα την περίοδο 2019-2025, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ που παρουσιάζει η «Καθημερινή». Την ίδια ώρα, η σωρευτική άνοδος του γενικού επιπέδου τιμών από τον Ιούλιο του 2021 φτάνει περίπου το 25%, το κόστος στέγασης έχει αυξηθεί κατά 37% και η τιμή του κρέατος κατά 51%.
Αυτό ακριβώς είναι το μεγάλο οικονομικό τεστ μετά τη ΔΕΘ.
Δεν αρκεί πλέον να αυξάνονται οι μισθοί.
Πρέπει να αυξάνονται γρηγορότερα από τη ζωή.
Τα €1.000 του Μητσοτάκη και η πραγματική μάχη
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεσμεύθηκε ότι ο κατώτατος μισθός θα φτάσει τα €1.000 —και τα €1.300 με τριετίες— έως τον Ιανουάριο του 2028.
Παράλληλα, από τον Απρίλιο του 2027 προβλέπεται νέα μείωση κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων.
Η κατεύθυνση είναι ξεκάθαρη: μεγαλύτερος καθαρός μισθός και μικρότερο μη μισθολογικό κόστος.
Το πρόβλημα όμως είναι ότι η πραγματική οικονομία δεν μετρά τους μισθούς μόνο σε ευρώ.
Τους μετρά σε αγοραστική δύναμη.
Και εκεί η εικόνα γίνεται πολύ πιο δύσκολη.
Το 68% της Ευρώπης
Σύμφωνα με το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων μισθωτών βρίσκεται μόλις στο 68% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αυτό είναι ίσως το πιο πολιτικά ισχυρό στοιχείο.
Γιατί η κυβέρνηση μπορεί να δείχνει την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, την πτώση της ανεργίας, την επενδυτική βαθμίδα και τη βελτίωση των δημοσιονομικών.
Ο εργαζόμενος όμως κάνει έναν πολύ απλούστερο υπολογισμό.
Πόσα χρήματα μπαίνουν στον λογαριασμό του και πόσα απομένουν αφού πληρώσει ενοίκιο, σούπερ μάρκετ, ενέργεια και μετακινήσεις.
Και εκεί θα κριθεί τελικά η επιτυχία ή αποτυχία του κυβερνητικού στοιχήματος.
Το μεγάλο παράδοξο: Οι μισθοί ανέβηκαν – Αλλά οι τιμές έτρεξαν περισσότερο
Υπάρχει μία κρίσιμη διάκριση.
Οι ονομαστικοί μισθοί έχουν πράγματι αυξηθεί.
Σε προηγούμενα στοιχεία του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, ο μέσος ετήσιος ονομαστικός μισθός εμφανίζεται αυξημένος κατά 19,7% μεταξύ 2019 και 2025, φτάνοντας στα €18.134.
Όταν όμως αφαιρεθεί η επίδραση των τιμών, η εικόνα αλλάζει.
Ο πραγματικός μέσος μισθός παραμένει χαμηλότερος από τα προ κρίσης επίπεδα, ενώ σε σχέση με το 2021 εμφανίζεται επίσης μειωμένος.
Με απλά λόγια:
ο εργαζόμενος παίρνει περισσότερα ευρώ.
Δεν σημαίνει ότι μπορεί να αγοράσει αναλογικά περισσότερα πράγματα.
Η στέγη «τρώει» τον μισθό
Και πουθενά αυτή η αντίφαση δεν είναι τόσο έντονη όσο στη στέγη.
Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος που έχει παρουσιάσει η «Καθημερινή», οι τιμές κατοικιών αυξήθηκαν συνολικά κατά 50,4% μεταξύ 2021 και 2025.
Στη Θεσσαλονίκη η αύξηση έφτασε το 60,7%.
Εδώ βρίσκεται και μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις του «Σπίτι μου 3».
Η κυβέρνηση επιχειρεί να διευκολύνει την πρόσβαση στην ιδιοκτησία με ένα νέο πρόγραμμα €2 δισ.
Όμως εάν η πρόσθετη χρηματοδότηση αυξήσει τη ζήτηση χωρίς να αυξηθεί παράλληλα η προσφορά κατοικιών, υπάρχει κίνδυνος ένα μέρος της βοήθειας να απορροφηθεί από ακόμη υψηλότερες τιμές.
Το στεγαστικό επομένως δεν είναι απλώς κοινωνικό πρόγραμμα.
Είναι μέρος της πολιτικής μισθών.
Η άλλη παγίδα: Ο κατώτατος πλησιάζει τον μέσο μισθό
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο, πιο δομικό πρόβλημα.
Το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ επισημαίνει ότι η Ελλάδα έχει μία από τις μικρότερες αποστάσεις στην ΕΕ μεταξύ κατώτατου και μέσου μισθού.
Ακούγεται θετικό.
Δεν είναι απαραίτητα.
Εάν αυξάνεται γρήγορα ο κατώτατος αλλά δεν ακολουθεί ολόκληρη η μισθολογική κλίμακα, τότε όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι με εμπειρία, ειδίκευση και περισσότερα προσόντα συγκεντρώνονται κοντά στον κατώτατο.
Δημιουργείται δηλαδή μισθολογική συμπίεση.
Γι’ αυτό η ΓΣΕΕ ζητά αυξήσεις σε ολόκληρη την κλίμακα και μεγαλύτερη κάλυψη από συλλογικές συμβάσεις, όχι μόνο διαδοχικές αυξήσεις του κατώτατου.
Η ΔΕΘ άνοιξε μια μάχη που δεν κερδίζεται με έναν αριθμό
Εδώ βρίσκεται το πραγματικό πολιτικό στοίχημα του Μητσοτάκη.
Τα €1.000 είναι ένας ισχυρός και εύκολα κατανοητός στόχος.
Αλλά μέχρι τον Ιανουάριο του 2028 θα έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία τι θα αγοράζουν αυτά τα €1.000.
Εάν ο πληθωρισμός παραμένει ελεγχόμενος, η στέγη αρχίσει να αποκλιμακώνεται και οι αυξήσεις περάσουν πάνω από τον κατώτατο σε ολόκληρη τη μισθολογική κλίμακα, η κυβέρνηση θα μπορεί να υποστηρίξει ότι η ανάπτυξη μεταφέρθηκε πράγματι στην τσέπη.
Εάν όχι, η αντιπολίτευση θα έχει ένα πολύ απλό επιχείρημα:
οι αριθμοί της οικονομίας αυξήθηκαν, αλλά η πραγματική αγοραστική δύναμη δεν ακολούθησε.
Γι’ αυτό το μεγαλύτερο οικονομικό στοίχημα μετά τη φετινή ΔΕΘ μπορεί τελικά να μην είναι ούτε τα επιδόματα ούτε οι φοροελαφρύνσεις.
Είναι η απόσταση ανάμεσα στον ονομαστικό μισθό και στην πραγματική ζωή.
Και αυτή η απόσταση θα είναι από τους σημαντικότερους αριθμούς της διαδρομής προς το 2027.
Πηγή: pagenews.gr