Η συνέντευξη Τύπου του Κυριάκου Μητσοτάκη στην 90ή ΔΕΘ ξεπέρασε κατά πολύ την αποτίμηση του οικονομικού πακέτου της προηγούμενης ημέρας.
Ο πρωθυπουργός χρησιμοποίησε το Βελλίδειο για να χαράξει ταυτόχρονα τρεις «κόκκινες γραμμές»: απέναντι στην Τουρκία στα ζητήματα εθνικής κυριαρχίας και άμυνας, απέναντι στα σενάρια μετεκλογικών συνεργασιών που παρακάμπτουν το πρώτο κόμμα και απέναντι στον Αντώνη Σαμαρά.
Το αποτέλεσμα ήταν μία συνέντευξη με έντονα προεκλογικά αλλά και γεωπολιτικά χαρακτηριστικά: ισχυρή αποτροπή στο εξωτερικό, πολιτική σταθερότητα και αυτοδυναμία στο εσωτερικό.
«Δεν θα ζητήσουμε την άδεια κανενός για το πώς θα εξοπλιζόμαστε»
Το ισχυρότερο γεωπολιτικό μήνυμα είχε σαφή αποδέκτη την Άγκυρα.
«Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα ενισχύθηκε ως προς την αποτρεπτική της δυνατότητα και προφανώς δεν θα ζητήσει την άδεια κανενός για το πώς θα εξοπλίζεται», δήλωσε ο πρωθυπουργός.
Η αναφορά αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα μέσα στο σημερινό περιβάλλον των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Η Αθήνα βρίσκεται σε διαδικασία μεγάλης ανανέωσης των Ενόπλων Δυνάμεων και ο Μητσοτάκης συνέδεσε ευθέως τις αμυντικές δαπάνες με την ανάγκη διατήρησης ισχυρής αποτρεπτικής ικανότητας.
Σημείωσε μάλιστα ότι η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των χωρών του ΝΑΤΟ που έχουν ήδη φτάσει σε αμυντικές δαπάνες 3,5% του ΑΕΠ.
Το μήνυμα είναι ότι ο ελληνοτουρκικός διάλογος μπορεί να συνεχίζεται, αλλά δεν συνεπάγεται περιορισμό της ελληνικής αμυντικής πολιτικής.
Και τα 12 μίλια παραμένουν πάνω στο τραπέζι
Ο πρωθυπουργός προχώρησε ακόμη περισσότερο.
Ξεκαθάρισε ότι η Αθήνα αναγνωρίζει ως βασική ελληνοτουρκική διαφορά την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο και απέρριψε την είσοδο σε συζήτηση για ζητήματα τα οποία η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει ως διαφορές.
Ταυτόχρονα επανέφερε το δικαίωμα επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων:
«Η Ελλάδα διατηρεί το αναφαίρετο δικαίωμα να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα έως τα 12 μίλια όποτε και όπως το κρίνει ότι είναι η πιο κατάλληλη χρονική συγκυρία».
Είναι ίσως η σημαντικότερη στρατηγική φράση της συνέντευξης.
Η κυβέρνηση δεν ανακοινώνει άμεση επέκταση. Επαναβεβαιώνει όμως ότι το δικαίωμα παραμένει ενεργό και ότι η επιλογή του χρόνου άσκησής του αποτελεί ελληνική απόφαση.
GSI: «Η Τουρκία δεν έχει καμία νομιμοποίηση να εμποδίσει το έργο»
Στο ίδιο γεωπολιτικό πλαίσιο εντάχθηκε και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.
Ο Μητσοτάκης εκτίμησε ότι οι διαδικασίες για το καλώδιο μπορούν να επανεκκινήσουν μέσα στους επόμενους μήνες και έστειλε δεύτερο μήνυμα προς την Άγκυρα:
«Η Τουρκία δεν έχει καμία νομιμοποίηση να εμποδίσει το έργο. Πιστεύω δεν θα το κάνει. Είμαστε και σε συνεννόηση με τη Γαλλία για να αντιμετωπίσουμε όλα τα ενδεχόμενα».
Η τελευταία αναφορά έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς συνδέει πλέον το ενεργειακό project με τον ευρύτερο στρατηγικό συντονισμό Αθήνας–Παρισιού.
Από την αποτροπή στην κάλπη: Στόχος η αυτοδυναμία
Ο Μητσοτάκης συνέδεσε ευθέως το διεθνές περιβάλλον με το πολιτικό δίλημμα των επόμενων εκλογών.
Η θέση του παραμένει καθαρή: στόχος της Νέας Δημοκρατίας είναι αυτοδύναμη κυβέρνηση.
«Ο στόχος της αυτοδυναμίας είναι εφικτός, είναι η μόνη πολιτική λύση ώστε η χώρα να έχει σταθερή κυβέρνηση την επόμενη ημέρα», υποστήριξε, σημειώνοντας ότι οι αυτοδύναμες κυβερνήσεις δεν εγκλωβίζονται σε πολιτικά «παζάρια».
Η αναφορά του στην ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, η οποία αρχίζει την 1η Ιουλίου 2027, δεν ήταν τυχαία. Ο πρωθυπουργός τη χρησιμοποίησε ως επιχείρημα υπέρ της ανάγκης να υπάρχει τότε σταθερή κυβέρνηση.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση για την αυτοδυναμία από το κομματικό πεδίο στο πεδίο της κυβερνησιμότητας.
«Καλή τύχη» στην κυβέρνηση των ηττημένων
Ακόμη πιο αιχμηρός εμφανίστηκε απέναντι στα σενάρια σχηματισμού κυβέρνησης από κόμματα της αντιπολίτευσης.
«Κυβέρνηση σχηματίζει το πρώτο κόμμα, με πρωθυπουργό τον αρχηγό του πρώτου κόμματος», είπε, αναφερόμενος στα σενάρια συνεργασίας μεταξύ πολιτικών δυνάμεων που θα μπορούσαν αθροιστικά να διαθέτουν κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Και όταν περιέγραψε το ενδεχόμενο μιας «κυβέρνησης των ηττημένων», σχολίασε:
«Καλή τύχη, αν αυτό χρειάζεται σήμερα η χώρα».
Η πολιτική στρατηγική είναι εμφανής: η ΝΔ θέλει η επόμενη εκλογική μάχη να μη διεξαχθεί αποκλειστικά γύρω από εισοδήματα, ακρίβεια και κοινωνική πολιτική, αλλά και γύρω από το ερώτημα ποιος μπορεί να εξασφαλίσει σταθερή διακυβέρνηση.
Σαμαράς: Η πόρτα κλείνει
Η μεγαλύτερη εσωκομματική είδηση, ωστόσο, ήρθε από τις απαντήσεις για τον Αντώνη Σαμαρά.
Ο Μητσοτάκης δεν περιορίστηκε στην υπεράσπιση της απόφασης διαγραφής του πρώην πρωθυπουργού.
«Με όσα έχει πει, αμφισβητεί ευθέως τον πυρήνα της εξωτερικής πολιτικής. Δεν βλέπω κανένα περιθώριο συνεννόησης», δήλωσε.
Ακολούθησε ακόμη σκληρότερη αιχμή. Αφού σημείωσε ότι η παράταξη έχει τιμήσει τον πρώην πρωθυπουργό, εξέφρασε την ελπίδα ότι θα σκεφτεί την υστεροφημία του, ενώ είπε πως ο Σαμαράς «διαθέτει τεχνογνωσία στο πώς να κάνει κακό στην παράταξη» και εξέφρασε την ελπίδα να μην τη χρησιμοποιήσει.
Πρόκειται πλέον για κάτι περισσότερο από μια προσωπική διαφωνία.
Ο ίδιος ο Μητσοτάκης τοποθετεί τη ρήξη στον «πυρήνα της εξωτερικής πολιτικής», καθιστώντας πολύ δυσκολότερη οποιαδήποτε πολιτική επαναπροσέγγιση χωρίς προηγούμενη ουσιαστική μεταβολή θέσεων.
Καραμανλής: Εντελώς διαφορετικός τόνος
Η αντίθεση με όσα είπε για τον Κώστα Καραμανλή ήταν εμφανής.
«Με τον κ. Καραμανλή έχω μια καλή προσωπική σχέση, τον σέβομαι και τον τιμώ όπως τιμώ όλους τους αρχηγούς της ΝΔ, τους τέως πρωθυπουργούς», είπε ο Μητσοτάκης.
Η διαφοροποίηση δύσκολα περνά απαρατήρητη.
Απέναντι στον Καραμανλή: σεβασμός και διατήρηση προσωπικής σχέσης.
Απέναντι στον Σαμαρά: πολιτική απόσταση και απουσία περιθωρίου συνεννόησης.
Ασφάλεια έξω, σταθερότητα μέσα
Πίσω από τις επιμέρους απαντήσεις διαμορφώνεται μία συνεκτική πολιτική αφήγηση.
Ο Μητσοτάκης επιχειρεί να συνδέσει την αμυντική ισχύ, την εξωτερική πολιτική και την κυβερνητική σταθερότητα σε ένα ενιαίο δίλημμα ενόψει του 2027.
Προς την Τουρκία το μήνυμα είναι ότι ο διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση: η Ελλάδα εξοπλίζεται με βάση τις δικές της ανάγκες, κρατά ενεργό το δικαίωμα των 12 μιλίων και δεν αναγνωρίζει πρόσθετες ελληνοτουρκικές διαφορές.
Προς το εσωτερικό της ΝΔ, το μήνυμα είναι ότι η ηγεσία δεν προτίθεται να μετακινηθεί για να αποκαταστήσει τη σχέση με τον Σαμαρά.
Και προς τους ψηφοφόρους, το δίλημμα που επιχειρεί να οικοδομήσει είναι ακόμη καθαρότερο: αυτοδύναμη κυβέρνηση ή περίοδος πολιτικών διαπραγματεύσεων σε μια στιγμή αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας.
Η ΔΕΘ του 2026, επομένως, δεν έκλεισε μόνο με οικονομικές εξαγγελίες.
Έκλεισε με την πρώτη καθαρή αποτύπωση της στρατηγικής με την οποία ο Κυριάκος Μητσοτάκης θέλει να φτάσει στις κάλπες του 2027: ισχυρή Ελλάδα προς τα έξω, αυτοδυναμία προς τα μέσα και καμία υποχώρηση στα μέτωπα που ο ίδιος ορίζει ως κόκκινες γραμμές.
