Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει αρχίσει ήδη να σχεδιάζει τη Μέση Ανατολή της επόμενης ημέρας, παρότι ο πόλεμος με το Ιράν όχι μόνο δεν έχει τελειώσει, αλλά συνεχίζει να παράγει στρατιωτικές συγκρούσεις και αναταράξεις στον Περσικό Κόλπο.
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Axios, η κυβέρνηση Τραμπ βρίσκεται στα πρώτα στάδια κατάρτισης μιας μεταπολεμικής στρατηγικής για ολόκληρη την περιοχή, με δύο βασικούς στόχους:
- τη συγκρότηση μιας περιφερειακής προσπάθειας για τον περιορισμό του Ιράν,
- και τη διεύρυνση της εξομάλυνσης των σχέσεων του Ισραήλ με γειτονικά και άλλα κράτη της περιοχής.
Το σχέδιο δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Σύμφωνα με τις πηγές του Axios, όμως, η επεξεργασία του βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη τόσο σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο όσο και μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών της αμερικανικής κυβέρνησης.
Το σχέδιο δεν αφορά το πώς θα τελειώσει ο πόλεμος – Αλλά τι θα ακολουθήσει
Αυτή είναι η κρίσιμη διάκριση.
Η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να αναζητά διέξοδο από έναν πόλεμο που έχει ήδη ξεπεράσει τους έξι μήνες και έχει μεταφέρει το επίκεντρο της αντιπαράθεσης στα Στενά του Ορμούζ. Μόλις το Σάββατο, αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν τρία ιρανικά πετρελαιοφόρα μετά την εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων από το Ιράν εναντίον δύο πλοίων του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού.
Το νέο σχέδιο αφορά όμως την επόμενη ημέρα.
Σκοπός του είναι να αποτελέσει τον οδηγό της αμερικανικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή όταν τελειώσει ο πόλεμος και για τα τελευταία δύο χρόνια της προεδρικής θητείας του Τραμπ.
Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση αρχίζει να εξετάζει πώς θα μετατρέψει το αποτέλεσμα της στρατιωτικής σύγκρουσης σε μια νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική.
Πρώτος στόχος: Να περιοριστεί το Ιράν και μετά τον πόλεμο
Το πρώτο σκέλος αφορά την Τεχεράνη.
Η αμερικανική στρατηγική δεν φαίνεται να περιορίζεται στην καταστροφή στρατιωτικών δυνατοτήτων ή στην αποτροπή ενός ιρανικού πυρηνικού όπλου.
Η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει μια ευρύτερη περιφερειακή προσπάθεια ανάσχεσης του Ιράν μετά τον πόλεμο.
Η κατεύθυνση αυτή συμβαδίζει με όσα κάνει ήδη η Ουάσιγκτον.
Τις τελευταίες εβδομάδες οι ΗΠΑ έχουν εντείνει παράλληλα την οικονομική πίεση στην Τεχεράνη. Ο απεσταλμένος του Τραμπ Στιβ Γουίτκοφ συναντήθηκε με τον ισχυρό σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας των ΗΑΕ, σε μια περίοδο κατά την οποία η Οσιγκτον πιέζει για μεγαλύτερη οικονομική απομόνωση του Ιράν και για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ.
Άρα, η στρατηγική που διαμορφώνεται φαίνεται να συνδυάζει στρατιωτική αποδυνάμωση, οικονομική πίεση και περιφερειακή διπλωματία.
Δεύτερος στόχος: Νέος γύρος των Συμφωνιών του Αβραάμ
Το δεύτερο σκέλος είναι ίσως ακόμη πιο φιλόδοξο.
Ο Τραμπ θέλει να χρησιμοποιήσει την περίοδο μετά τον πόλεμο για να διευρύνει το δίκτυο χωρών που έχουν εξομαλύνει τις σχέσεις τους με το Ισραήλ.
Και δεν πρόκειται για μια ιδέα που εμφανίστηκε τώρα.
Ήδη τον Μάιο ο Αμερικανός πρόεδρος είχε ζητήσει από ηγέτες αραβικών και μουσουλμανικών χωρών να ενταχθούν στις Συμφωνίες του Αβραάμ μετά το τέλος του πολέμου με το Ιράν.
Σύμφωνα με το Axios, ο Τραμπ είχε μεταφέρει το αίτημα σε τηλεφωνική επικοινωνία με ηγέτες χωρών που δεν έχουν ακόμη επίσημες διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ.
Μεταξύ αυτών βρίσκονταν η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Πακιστάν.
Η αντίδραση, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios, δεν ήταν ακριβώς ενθουσιώδης: οι συνομιλητές του Τραμπ αιφνιδιάστηκαν από την απαίτηση.
Η Σαουδική Αραβία παραμένει το μεγάλο έπαθλο
Στο κέντρο της εξίσωσης βρίσκεται αναπόφευκτα το Ριάντ.
Μια συμφωνία εξομάλυνσης Σαουδικής Αραβίας–Ισραήλ θα αποτελούσε τη μεγαλύτερη διπλωματική επέκταση των Συμφωνιών του Αβραάμ.
Και ο Λευκός Οίκος έχει ήδη συνδέσει διαφορετικά κομμάτια της αμερικανοσαουδαραβικής σχέσης με αυτόν τον στόχο.
Τον Ιούλιο ο Τραμπ δήλωσε ότι η συμφωνία πολιτικής πυρηνικής συνεργασίας ΗΠΑ–Σαουδικής Αραβίας τελεί υπό την προϋπόθεση ότι το βασίλειο θα ενταχθεί στις Συμφωνίες του Αβραάμ και θα εξομαλύνει τις σχέσεις του με το Ισραήλ.
Άρα, η Ουάσιγκτον διαθέτει ήδη ένα σημαντικό πακέτο κινήτρων και διαπραγματευτικών εργαλείων.
Το ερώτημα είναι εάν το Ριάντ θα θεωρήσει ότι οι συνθήκες μετά τον πόλεμο επιτρέπουν μια τόσο μεγάλη πολιτική μετατόπιση.
Witkoff και Kushner ξανά στο κέντρο
Δύο πρόσωπα αναμένεται να έχουν κομβικό ρόλο στη συγκεκριμένη προσπάθεια:
Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.
Ο Τραμπ είχε ήδη ενημερώσει τους Άραβες και μουσουλμάνους ηγέτες ότι οι δύο απεσταλμένοι του θα συνέχιζαν τις επαφές για τη διεύρυνση των Συμφωνιών του Αβραάμ.
Ο Κούσνερ, άλλωστε, είχε διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στις αρχικές Συμφωνίες του Αβραάμ κατά την πρώτη προεδρία Τραμπ.
Τώρα το δίδυμο εμφανίζεται ξανά σε πολλαπλά διπλωματικά μέτωπα — από τη Μέση Ανατολή έως τις προσπάθειες για επανεκκίνηση των συνομιλιών Ρωσίας–Ουκρανίας.
Το Ισραήλ ψηφίζει στις 27 Οκτωβρίου
Υπάρχει όμως μια πολύ σημαντική μεταβλητή: η ισραηλινή κάλπη.
Οι εκλογές στο Ισραήλ είναι προγραμματισμένες για τις 27 Οκτωβρίου και, σύμφωνα με το Axios, η αμερικανική μεταπολεμική στρατηγική σχεδιάζεται με το βλέμμα και στην κυβέρνηση που θα προκύψει.
Η Ουάσιγκτον θέλει να συνεργαστεί με τη νέα ισραηλινή κυβέρνηση πάνω στη μεταπολεμική αρχιτεκτονική.
Αυτό σημαίνει ότι η τελική μορφή του σχεδίου μπορεί να επηρεαστεί σημαντικά από την πολιτική σύνθεση της επόμενης κυβέρνησης στο Ισραήλ.
Και λίγες ημέρες αργότερα ψηφίζει η Αμερική
Η δεύτερη ημερομηνία είναι οι αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Και εδώ η χρονική συγκυρία αποκτά ιδιαίτερο βάρος.
Ο πόλεμος στο Ιράν αρχίζει ήδη να αποτελεί εσωτερικό πολιτικό πρόβλημα για τον Τραμπ, ενώ στελέχη των Ρεπουμπλικανών ανησυχούν για τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων απέναντι στη σύγκρουση.
Έτσι, μέσα σε ελάχιστες εβδομάδες η κυβέρνηση Τραμπ θα αντιμετωπίσει:
27 Οκτωβρίου → ισραηλινές εκλογές
3 Νοεμβρίου → αμερικανικές midterms
Και οι δύο κάλπες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τον χώρο κινήσεων της Ουάσιγκτον.
Το μεγάλο ερώτημα: Τι Ιράν θα υπάρχει την «επόμενη ημέρα»;
Υπάρχει όμως ένα βασικό κενό στο σχέδιο.
Η κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει την εποχή μετά τον πόλεμο ενώ ακόμη δεν είναι σαφές με ποιον τρόπο θα τελειώσει ο ίδιος ο πόλεμος.
Αυτό έχει σημασία επειδή οι στόχοι της αμερικανικής στρατηγικής έχουν μεταβληθεί σημαντικά μέσα στους έξι μήνες της σύγκρουσης.
Ο Τραμπ είχε αρχικά παρουσιάσει μια σχετικά σύντομη στρατιωτική εκστρατεία. Έξι μήνες αργότερα, η σύγκρουση έχει εξελιχθεί σε παρατεταμένο συνδυασμό στρατιωτικής και οικονομικής πίεσης, ενώ το Ορμούζ παραμένει στον πυρήνα της αντιπαράθεσης.
Και σήμερα δεν υπάρχουν σε εξέλιξη άμεσες συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν, σύμφωνα με όσα έχει δηλώσει ο ίδιος ο Τραμπ.
Επομένως, πολλά από τα κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν ανοιχτά:
Θα υπάρξει συμφωνία με την Τεχεράνη;
Ποιο θα είναι το καθεστώς στο Ορμούζ;
Πόσο στρατιωτικά αποδυναμωμένο θα είναι το Ιράν;
Και ποια αραβικά κράτη θα είναι πράγματι διατεθειμένα να προχωρήσουν σε εξομάλυνση με το Ισραήλ;
Το σχέδιο μπορεί να είναι έτοιμο μέσα σε εβδομάδες
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του Axios, το blueprint βρίσκεται ακόμη στα αρχικά στάδια και δεν έχει ληφθεί τελική απόφαση για όλες τις λεπτομέρειές του.
Ωστόσο, οι συζητήσεις έχουν ήδη αρχίσει και το σχέδιο θα μπορούσε να αποκτήσει πιο συγκεκριμένη μορφή μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Αυτό είναι ίσως και το σημαντικότερο στοιχείο του ρεπορτάζ.
Η κυβέρνηση Τραμπ δεν περιμένει το τέλος του πολέμου για να αποφασίσει τι θα κάνει μετά.
Προσπαθεί ήδη να μετατρέψει την αποδυνάμωση του Ιράν σε μια νέα περιφερειακή ισορροπία και τις Συμφωνίες του Αβραάμ σε βασικό όχημα της αμερικανικής στρατηγικής στη Μέση Ανατολή.
Το αν αυτή η φιλοδοξία θα μετατραπεί σε πραγματική νέα τάξη πραγμάτων θα εξαρτηθεί από τρία πράγματα που ακόμη δεν έχουν κριθεί: το τέλος του πολέμου, την επόμενη κυβέρνηση του Ισραήλ και το πόσο μακριά είναι διατεθειμένες να πάνε η Σαουδική Αραβία και οι υπόλοιπες αραβικές δυνάμεις.
Πηγή: pagenews.gr