Η επόμενη μεγάλη αλλαγή στο ηλεκτρονικό εμπόριο μπορεί να μην αφορά ένα νέο marketplace ή έναν διαφορετικό τρόπο πληρωμής, αλλά το ποιος θα πραγματοποιεί τελικά την αγορά. Σύμφωνα με νέα έκθεση της Mastercard, μέχρι το τέλος της δεκαετίας πάνω από 300 εκατομμύρια online καταναλωτές παγκοσμίως θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν τακτικά AI agents για να αναζητούν προϊόντα, να συγκρίνουν επιλογές και να ολοκληρώνουν συναλλαγές για λογαριασμό τους. Η έκθεση A Short History of the Future of Shopping and Payments συνδυάζει έρευνα καταναλωτών με τις εκτιμήσεις διεθνών ειδικών πάνω στην τεχνητή νοημοσύνη και το εμπόριο, επιχειρώντας να αποτυπώσει πώς μπορεί να μοιάζει η καθημερινή εμπειρία των αγορών έως το 2030.
Από την αναζήτηση στην αυτόνομη αγορά
Σήμερα, οι περισσότεροι καταναλωτές χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη κυρίως για αναζήτηση πληροφοριών, σύγκριση τιμών ή προτάσεις προϊόντων. Το επόμενο βήμα, όμως, είναι πολύ πιο ουσιαστικό. Οι AI agents θα μπορούν να ενεργούν μέσα σε κανόνες που θα έχει θέσει ο ίδιος ο χρήστης. Για παράδειγμα, ένας καταναλωτής θα μπορεί να ζητά την αυτόματη αγορά ενός συγκεκριμένου προϊόντος όταν η τιμή του πέσει κάτω από ένα όριο ή να αναθέτει σε έναν ψηφιακό βοηθό την ανανέωση συνδρομών και την αγορά καθημερινών αγαθών. Η διαφορά είναι κρίσιμη: η AI δεν θα προτείνει απλώς τι να αγοράσει κάποιος, αλλά θα μπορεί να πραγματοποιεί την ίδια τη συναλλαγή. Κατηγορίες όπως τρόφιμα, φάρμακα και συνδρομητικές υπηρεσίες αναμένεται να είναι από τις πρώτες που θα περάσουν σε αυτό το νέο μοντέλο.
Οι έφηβοι δείχνουν ήδη τον δρόμο
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της έρευνας αφορά τη νέα γενιά. Σε διεθνή έρευνα με 26.000 γονείς και εφήβους ηλικίας 13 έως 18 ετών σε 13 χώρες, οι νεότεροι καταναλωτές εμφανίζονται να χρησιμοποιούν εργαλεία AI για αγοραστικές αποφάσεις περίπου με διπλάσια συχνότητα σε σχέση με τους γονείς τους. Το 27% των εφήβων δηλώνει ότι θα ήταν πιθανό να χρησιμοποιήσει έναν πλήρως AI-driven shopping assistant που θα μπορούσε να προτείνει προϊόντα, να επιλέγει μεταξύ διαφορετικών επιλογών και να ολοκληρώνει αγορές βάσει συγκεκριμένων οδηγιών. Το αντίστοιχο ποσοστό στους γονείς περιορίζεται στο 16%. Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η αλλαγή στην εμπιστοσύνη. Το 31% των εφήβων δηλώνει ότι θα εμπιστευόταν περισσότερο μία πρόταση προϊόντος από AI παρά από φίλο, ενώ το 23% θα εμπιστευόταν την AI περισσότερο από τη συμβουλή των ίδιων των γονιών του. Η γενιά που σήμερα μεγαλώνει με την τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται να αντιμετωπίζει τη χρήση της όχι ως καινοτομία, αλλά ως φυσικό μέρος της καθημερινότητας.
Ένας νέος «πελάτης» για τα ηλεκτρονικά καταστήματα
Η άνοδος των AI agents δεν αλλάζει μόνο τη συμπεριφορά των καταναλωτών. Αλλάζει και το κοινό στο οποίο θα πρέπει να απευθύνονται οι ίδιες οι επιχειρήσεις.
Στο νέο μοντέλο, ένα ηλεκτρονικό κατάστημα δεν θα χρειάζεται να είναι κατανοητό μόνο από έναν άνθρωπο, αλλά και από μία μηχανή που θα αξιολογεί τα προϊόντα πριν προχωρήσει σε αγορά.
Πληροφορίες για τιμές, πιστοποιήσεις, προέλευση, βιωσιμότητα, κριτικές χρηστών και όρους επιβράβευσης θα πρέπει να είναι δομημένες με τρόπο που να μπορεί να τις εντοπίσει και να τις αξιολογήσει άμεσα ένας AI agent.
Το SEO του μέλλοντος ενδέχεται επομένως να μην αφορά μόνο το πώς εμφανίζεται ένα προϊόν στις μηχανές αναζήτησης, αλλά και το αν μπορεί να «διαβαστεί» και να επιλεγεί από αυτόνομους ψηφιακούς βοηθούς.
Η εμπιστοσύνη γίνεται το μεγαλύτερο στοίχημα
Η τεχνολογία, όμως, είναι μόνο το ένα μέρος της εξίσωσης. Το μεγαλύτερο ζήτημα για την πραγματική εξάπλωση του agentic commerce είναι η εμπιστοσύνη. Οι καταναλωτές θα πρέπει να αισθάνονται ασφαλείς όταν επιτρέπουν σε ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης να χρησιμοποιεί χρήματα και να λαμβάνει αποφάσεις εκ μέρους τους. Για αυτό, θέματα όπως η ταυτοποίηση του AI agent, η συγκατάθεση του χρήστη, τα όρια εξουσιοδότησης και η ευθύνη σε περίπτωση λάθους ή απάτης αποκτούν κεντρικό ρόλο. Η Theodora Lau εκτιμά ότι μέχρι το 2030 τουλάχιστον τρεις ρυθμιστικές αρχές χωρών του G20 θα έχουν θεσπίσει επίσημες κατευθυντήριες γραμμές για την καταχώριση και εποπτεία AI agents. Το μεγάλο ερώτημα δεν θα είναι μόνο αν μια συναλλαγή είναι τεχνικά εγκεκριμένη, αλλά αν αυτό που έκανε η AI αντιστοιχεί πραγματικά σε αυτό που ήθελε ο χρήστης.
Το agentic commerce έχει ήδη περάσει στην πράξη
Παρότι πολλές από τις προβλέψεις αφορούν το 2030, τα πρώτα πραγματικά παραδείγματα υπάρχουν ήδη. Μέσα στο 2026, η Mastercard και συνεργάτες της ολοκλήρωσαν την πρώτη live end-to-end agentic πληρωμή στην Ευρώπη, αποδεικνύοντας ότι ένας AI agent μπορεί να συμμετέχει σε πραγματική διαδικασία αγοράς και πληρωμής με μηχανισμούς ασφαλείας, διαφάνειας και ελέγχου από τον καταναλωτή. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι το agentic commerce δεν αποτελεί πλέον ένα θεωρητικό σενάριο για το μακρινό μέλλον.
Αγορές χωρίς συνεχή ανθρώπινη παρέμβαση
Η μεγαλύτερη αλλαγή που περιγράφει η έκθεση αφορά τελικά τον ίδιο τον ορισμό της αγοράς. Μέχρι σήμερα ο καταναλωτής αναζητά, συγκρίνει, αποφασίζει και πληρώνει. Στο νέο μοντέλο, πολλές από αυτές τις ενέργειες μπορούν να ανατεθούν σε ένα AI σύστημα. Ο άνθρωπος θα θέτει τις προτεραιότητες και τα όρια, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη θα αναλαμβάνει όλο και μεγαλύτερο μέρος της εκτέλεσης. Αυτό μπορεί να εξοικονομήσει χρόνο και να οδηγήσει σε καλύτερες τιμές, αλλά παράλληλα δημιουργεί νέα ζητήματα γύρω από την ασφάλεια, τη διαφάνεια και τον έλεγχο. Το πραγματικό στοίχημα της επόμενης τετραετίας δεν θα είναι αν η AI μπορεί να αγοράζει για λογαριασμό μας. Θα είναι αν οι καταναλωτές θα την εμπιστευτούν αρκετά ώστε να της επιτρέψουν να το κάνει.
Πηγή: Pagenews.gr