Ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά» μπορεί να εξελιχθεί σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από έναν ακόμη μακροχρόνιο επενδυτικό λογαριασμό.
Οι νέες διευκρινίσεις του οικονομικού επιτελείου μετά τη ΔΕΘ αποκαλύπτουν ότι γύρω από το νέο προϊόν διαμορφώνεται μια νέα αγορά μακροχρόνιας αποταμίευσης και επένδυσης, στην οποία τράπεζες, ασφαλιστικές επιχειρήσεις και ΕΠΕΥ θα διεκδικήσουν τις επιλογές των οικογενειών.
Το βασικό μοντέλο είναι ήδη σαφές: για κάθε ευρώ που καταθέτει η οικογένεια, το Δημόσιο θα προσθέτει ένα ακόμη, έως το αρχικό ανώτατο όριο των 1.200 ευρώ ετησίως. Τα πρώτα προϊόντα σχεδιάζεται να διατεθούν από τις αρχές του 2027.
Υπάρχει όμως ένα ερώτημα που μπορεί να αλλάξει ολόκληρη την ασφαλιστική διάσταση του εγχειρήματος:
Τι συμβαίνει στον «κουμπαρά» ενός παιδιού εάν ο γονέας που τον χρηματοδοτεί δεν μπορεί πλέον να συνεχίσει;
Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγάλη ευκαιρία της ασφαλιστικής αγοράς.
Από την αποταμίευση στην προστασία του στόχου
Ο λογαριασμός έχει μακροχρόνιο χαρακτήρα. Μπορεί να ανοίγει μέσα στα δύο πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού και να το ακολουθεί μέχρι τα 18.
Αυτό σημαίνει ότι η οικογένεια αναλαμβάνει έναν οικονομικό σχεδιασμό που μπορεί να διαρκέσει σχεδόν δύο δεκαετίες.
Σε 18 χρόνια, όμως, πολλά μπορούν να αλλάξουν.
Θάνατος ενός γονέα. Μόνιμη ολική ανικανότητα. Μεγάλη απώλεια εισοδήματος. Ακόμη και μια μακρά περίοδος αδυναμίας καταβολών.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η διαφορά μεταξύ επένδυσης και ασφάλισης.
Μια τράπεζα ή μια επενδυτική εταιρεία μπορεί να διαχειριστεί το κεφάλαιο.
Μια ασφαλιστική μπορεί δυνητικά να κάνει και κάτι ακόμη: να ασφαλίσει τη δυνατότητα συνέχισης του σχεδίου.
Το παράδειγμα των €500
Ας υποθέσουμε ότι ένας γονέας αποφασίζει να καταβάλλει 500 ευρώ τον χρόνο στον λογαριασμό του παιδιού του.
Με τον κανόνα 1:1, εφόσον πληρούνται οι τελικοί όροι του προγράμματος, το Δημόσιο αντιστοιχίζει την οικογενειακή καταβολή έως το προβλεπόμενο όριο.
Τι γίνεται όμως εάν, όταν το παιδί είναι πέντε ετών, ο γονέας αποβιώσει;
Μια ασφαλιστική κάλυψη θα μπορούσε, εφόσον προβλεφθεί στο προϊόν και επιτραπεί από το τελικό θεσμικό πλαίσιο, να αναλάβει την καταβολή των συμφωνημένων 500 ευρώ κάθε χρόνο για το υπόλοιπο διάστημα μέχρι την ενηλικίωση του παιδιού.
Δεν θα προστατευόταν έτσι μόνο ό,τι είχε ήδη αποταμιευθεί.
Θα προστατευόταν ο ίδιος ο οικονομικός στόχος.
Και αυτή είναι μια θεμελιώδης διαφορά.
Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ασφαλιστικών
Η κυβέρνηση έχει ήδη ανοίξει το παιχνίδι σε περισσότερους από έναν κλάδους.
Τα προϊόντα θα μπορούν να προσφέρονται από τραπεζικά ιδρύματα, ασφαλιστικές επιχειρήσεις και ΕΠΕΥ, με ειδική έγκριση και συμμετοχή, όπου απαιτείται, της Τράπεζας της Ελλάδος και της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.
Αυτό σημαίνει ότι δημιουργείται εκ των πραγμάτων μια νέα ανταγωνιστική αγορά.
Οι τράπεζες διαθέτουν τεράστια πελατειακή βάση και ισχυρά δίκτυα διανομής.
Οι επενδυτικές εταιρείες μπορούν να ανταγωνιστούν στις αποδόσεις και στις επενδυτικές επιλογές.
Οι ασφαλιστικές, όμως, διαθέτουν ένα διαφορετικό όπλο: risk protection.
Και ακριβώς εκεί θα μπορούσε να διαφοροποιηθεί το ασφαλιστικό προϊόν.
Όχι μόνο:
«Πού θα επενδυθούν τα χρήματά σας;»
Αλλά:
«Ποιος θα συνεχίσει να χτίζει το κεφάλαιο του παιδιού σας εάν εσείς δεν μπορείτε;»
Εγγυημένο κεφάλαιο ή μεγαλύτερο ρίσκο
Η αρχιτεκτονική του νέου προγράμματος προβλέπει διαφορετικά επίπεδα επενδυτικού κινδύνου, δίνοντας στις οικογένειες τη δυνατότητα επιλογής.
Η ύπαρξη διαφορετικών επενδυτικών προφίλ είναι σημαντική, γιατί ένας ορίζοντας 15 ή 18 ετών επιτρέπει διαφορετικές στρατηγικές ανάλογα με την ανοχή κινδύνου της οικογένειας.
Ταυτόχρονα, η συμμετοχή των ασφαλιστικών μπορεί να οδηγήσει σε προϊόντα όπου η επενδυτική λειτουργία συνδυάζεται με ασφαλιστική προστασία.
Εκεί ενδέχεται να δημιουργηθεί η πραγματική διαφοροποίηση της αγοράς.
Και τι γίνεται εάν μια χρονιά δεν υπάρχουν χρήματα;
Ένα ακόμη κρίσιμο χαρακτηριστικό είναι ότι ο «κουμπαράς» δεν λειτουργεί με τη λογική «πλήρωσες ή έχασες το πρόγραμμα».
Το ήδη συσσωρευμένο κεφάλαιο παραμένει επενδεδυμένο ακόμη και όταν μια οικογένεια δεν πραγματοποιήσει νέα καταβολή.
Η κρατική συμμετοχή, όμως, συνδέεται με την πραγματική οικογενειακή συνεισφορά: η κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει τη βασική αρχή «όσα βάζεις, τόσα βάζει και το κράτος», μέχρι το σχετικό πλαφόν.
Και αυτό ακριβώς κάνει την ασφαλιστική διάσταση ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.
Γιατί η αδυναμία καταβολής δεν εξαφανίζει τον λογαριασμό — μπορεί όμως να μειώσει δραστικά το τελικό κεφάλαιο.
Το μεγάλο ερώτημα των €1.200
Εδώ βρίσκεται και η σημαντικότερη θεσμική εκκρεμότητα.
Ας υποθέσουμε ότι ένας γονέας καταβάλλει 1.000 ευρώ ετησίως και το κράτος άλλα 1.000.
Ο γονέας αποβιώνει.
Έχει όμως αγοράσει ασφαλιστική κάλυψη βάσει της οποίας η εταιρεία αναλαμβάνει να συνεχίσει τα 1.000 ευρώ ετησίως μέχρι το παιδί να ενηλικιωθεί.
Θα συνεχίσει τότε το Δημόσιο να καταβάλλει και τα δικά του 1.000 ευρώ;
Μέχρι στιγμής, οι δημόσιες εξειδικεύσεις του μέτρου δεν δίνουν απάντηση σε αυτό το συγκεκριμένο σενάριο.
Και η λεπτομέρεια είναι καθοριστική.
Διότι άλλο είναι η ασφαλιστική να αντικαθιστά απλώς τις καταβολές του γονέα και άλλο να διατηρείται παράλληλα και το κρατικό matching.
Στη δεύτερη περίπτωση θα μπορούσε ουσιαστικά να διασώζεται ολόκληρος ο αρχικός οικονομικός σχεδιασμός για το παιδί.
Μια ακόμη πιο φιλόδοξη πρόταση: ασφαλιστικό pool
Σε αυτό το σημείο αποκτά ενδιαφέρον και η πρόταση που θέτει προς συζήτηση το Nextdeal.
Η ασφαλιστική αγορά θα μπορούσε να εξετάσει τη δημιουργία ενός pool εταιρειών, το οποίο θα χρηματοδοτεί μια βασική ασφαλιστική προστασία για οικογένειες που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να αγοράσουν πρόσθετη κάλυψη.
Ένα τέτοιο μοντέλο θα μπορούσε, για παράδειγμα, να συνδεθεί με τα πιο συντηρητικά προϊόντα του προγράμματος και να ενεργοποιείται σε αυστηρά προσδιορισμένες περιπτώσεις, όπως ο θάνατος ή η μόνιμη ολική ανικανότητα του γονέα.
Πρόκειται προς το παρόν για πρόταση της ασφαλιστικής αγοράς και όχι για κυβερνητική πρόβλεψη.
Αλλά είναι μια πρόταση με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Γιατί μετακινεί τη συζήτηση από το ποιος θα κερδίσει μεγαλύτερο μερίδιο μιας νέας αγοράς στο τι επιπλέον μπορεί να προσφέρει ο ασφαλιστικός κλάδος στην κοινωνική λειτουργία του νέου θεσμού.
Τράπεζες vs ασφαλιστικές: Η μάχη δεν θα κριθεί μόνο στην απόδοση
Ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά» δημιουργεί ένα ενδιαφέρον νέο πεδίο ανταγωνισμού.
Η κυβέρνηση επιχειρεί ταυτόχρονα να ενισχύσει την κουλτούρα μακροχρόνιας αποταμίευσης και να μετατρέψει μέρος των χρημάτων των νοικοκυριών από αδρανή αποταμίευση σε επενδυτικό κεφάλαιο. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης συνέδεσε ευθέως το μέτρο με τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συζήτηση για τη μετατροπή των καταθέσεων σε επενδύσεις.
Για τις ασφαλιστικές εταιρείες, όμως, υπάρχει μια ευκαιρία να αλλάξουν το ερώτημα.
Όχι:
«Ποιος δίνει την καλύτερη απόδοση;»
Αλλά:
«Ποιος εγγυάται ότι το σχέδιο για το παιδί θα συνεχιστεί όταν η ζωή δεν εξελιχθεί σύμφωνα με το σχέδιο;»
Και αυτό είναι ίσως το πραγματικό ασφαλιστικό προϊόν που μπορεί να γεννήσει ο νέος «Κουμπαράς».
Γιατί στο τέλος δεν ασφαλίζονται απλώς 500 ή 1.200 ευρώ τον χρόνο.
Ασφαλίζεται η υπόσχεση ενός γονέα προς το παιδί του ότι, ό,τι κι αν συμβεί, το κεφάλαιο για το ξεκίνημα της ενήλικης ζωής του θα συνεχίσει να χτίζεται.
Πηγή: pagenews.gr