Η Γερμανία ξύπνησε σε μια διαφορετική πολιτική πραγματικότητα.
Η σαρωτική επικράτηση της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) στις εκλογές της Σαξονίας-Άνχαλτ δεν αποτελεί πλέον ακόμη μία προειδοποιητική βολή από την ανατολική Γερμανία.
Είναι πολιτικός σεισμός για το Βερολίνο και τις Βρυξέλλες.
Το AfD συγκέντρωσε 44,2%, υπερδιπλασιάζοντας το 20,8% του 2021. Η CDU περιορίστηκε στο 17,1%, χάνοντας 20 μονάδες, ενώ η συμμετοχή εκτοξεύθηκε στο 76%.
Το αποτέλεσμα έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή το AfD δεν πέτυχε απλώς μια μεγάλη επίδοση διαμαρτυρίας.
Βρίσκεται πλέον μπροστά στο κατώφλι της πραγματικής εξουσίας.
Και αυτό μετατρέπει το πολυσέλιδο πρόγραμμά του από πολιτική ρητορική σε ένα ενδεχόμενο blueprint διακυβέρνησης ενός γερμανικού κρατιδίου.
Το 44% αλλάζει τους κανόνες
Για χρόνια, το γερμανικό πολιτικό σύστημα αντιμετώπιζε το AfD μέσω του περίφημου Brandmauer — του «τείχους προστασίας» που απέκλειε κάθε κυβερνητική συνεργασία μαζί του.
Το τείχος επισήμως παραμένει.
Αλλά μετά το 44%, βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα πρωτοφανές πολιτικό τεστ.
Το AfD δεν διαθέτει αυτοδυναμία και τα παραδοσιακά κόμματα εξακολουθούν να αποκλείουν συνεργασία μαζί του. Ωστόσο, όσο μεγαλύτερο γίνεται το εκλογικό του βάρος τόσο δυσκολότερο γίνεται για τα υπόλοιπα κόμματα να σχηματίζουν λειτουργικές πλειοψηφίες χωρίς ετερόκλητες συμμαχίες.
Ο υποψήφιος του AfD Ούλριχ Ζίγκμουντ παρουσίασε ήδη το αποτέλεσμα ως εντολή εξουσίας.
«Αν αυτό το αποτέλεσμα δεν αποτελεί εντολή για διακυβέρνηση, τότε τι είναι;», δήλωσε.
Το CNN σημειώνει ότι πρόκειται για το πλησιέστερο σημείο στο οποίο έχει φτάσει η γερμανική άκρα δεξιά στην ανάληψη της διακυβέρνησης ενός κρατιδίου μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
«Remigration»: Το μεγάλο μεταναστευτικό πείραμα
Στην καρδιά του προγράμματος βρίσκεται η μετανάστευση.
Το AfD προτείνει άμεσες απελάσεις ανθρώπων χωρίς νόμιμο δικαίωμα παραμονής, επέκταση των εγκαταστάσεων κράτησης ενόψει απέλασης και εφαρμογή της πολιτικής που περιγράφει ως «επαναμετανάστευση».
Το CNN επιβεβαιώνει ότι οι προτάσεις για απελάσεις και περισσότερες δομές κράτησης αποτελούν κεντρικό τμήμα του μανιφέστου.
Στο στόχαστρο μπαίνουν ακόμη και Ουκρανοί πρόσφυγες, με το AfD να υποστηρίζει ότι όσοι μπορούν να επιστρέψουν σε ασφαλείς περιοχές της Ουκρανίας θα πρέπει να το κάνουν.
Εδώ όμως εμφανίζεται το πρώτο μεγάλο όριο της πραγματικής εξουσίας.
Ένα γερμανικό κρατίδιο δεν διαθέτει ανεξέλεγκτη δυνατότητα να ξαναγράψει την ομοσπονδιακή μεταναστευτική νομοθεσία. Οποιαδήποτε απόπειρα εφαρμογής των πιο ακραίων προτάσεων θα μπορούσε συνεπώς να οδηγήσει σε δικαστικές συγκρούσεις με το Βερολίνο και συνταγματικές μάχες.
Και ακριβώς αυτό κάνει τη Σαξονία-Άνχαλτ τόσο σημαντική.
Θα μπορούσε να γίνει το μέρος όπου θα δοκιμαστούν στην πράξη τα όρια ανάμεσα στην περιφερειακή εξουσία, το γερμανικό Σύνταγμα και την ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Ξεχωριστές τάξεις για παιδιά προσφύγων
Εκεί όπου ένα κρατίδιο διαθέτει πολύ μεγαλύτερες αρμοδιότητες είναι η εκπαίδευση.
Και εδώ το πρόγραμμα γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτικό.
Το AfD προτείνει χωριστές τάξεις για παιδιά προσφύγων, ενώ αντίστοιχη λογική διαχωρισμού προβλέπεται και για παιδιά με αναπηρία. Το CNN επιβεβαιώνει ότι οι σχετικές προτάσεις περιλαμβάνονται στην πολιτική ατζέντα του κόμματος.
Για τα παιδιά προσφύγων, η εκπαιδευτική λογική θα πρέπει, σύμφωνα με το πρόγραμμα, να υπογραμμίζει ότι η παρουσία τους στη Γερμανία είναι προσωρινή.
Παράλληλα, το κόμμα θέλει να «αποιδεολογικοποιήσει» τα σχολεία, να περιορίσει σύμβολα όπως η σημαία Pride και να ενισχύσει τη διδασκαλία παραδοσιακών γερμανικών αξιών.
«Περισσότερος Μπίσμαρκ, λιγότερος Χίτλερ»
Ακόμη πιο εκρηκτική είναι η συζήτηση για τη γερμανική ιστορική μνήμη.
Στελέχη του AfD θέλουν μεγαλύτερη έμφαση στις περιόδους της γερμανικής ιστορίας πριν από τους δύο Παγκοσμίους Πολέμους και μικρότερη επικέντρωση στο ναζιστικό παρελθόν.
Η πολιτική φιλοσοφία συνοψίστηκε σε μια φράση:
«Περισσότερος Μπίσμαρκ, λιγότερος Χίτλερ».
Δεν πρόκειται απλώς για αλλαγή σχολικής ύλης.
Αγγίζει μία από τις βαθύτερες αρχές πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η μεταπολεμική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία: ότι η μνήμη του ναζισμού αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο της δημοκρατικής πολιτικής κουλτούρας.
Γι’ αυτό και η μάχη για τα σχολεία μπορεί να εξελιχθεί σε μάχη για την ίδια τη γερμανική ταυτότητα.
Και μετά έρχεται ο πολιτισμός
Το AfD θέλει επίσης να χρησιμοποιήσει την περιφερειακή πολιτιστική πολιτική ως εργαλείο αναδιαμόρφωσης της εθνικής ταυτότητας.
Στο πρόγραμμά του προβλέπεται περιορισμός της κρατικής χρηματοδότησης σε έργα τέχνης που χαρακτηρίζονται «αντιγερμανικά», ενώ καλλιτέχνες και πολιτιστικοί οργανισμοί που λαμβάνουν δημόσιους πόρους θα καλούνται να δεσμεύονται ότι δεν απαξιώνουν τη Γερμανία και τον πολιτισμό της.
Η αντιπαράθεση φτάνει ακόμη και στο Bauhaus, ένα από τα σημαντικότερα γερμανικά καλλιτεχνικά κινήματα του 20ού αιώνα.
Και εδώ βρίσκεται ένα κρίσιμο στοιχείο: σε αντίθεση με τη μετανάστευση, εκπαίδευση και πολιτισμός αποτελούν πεδία όπου τα γερμανικά κρατίδια διαθέτουν σημαντικές πραγματικές εξουσίες.
Άρα ένα AfD που θα αποκτούσε κυβερνητικό έλεγχο θα μπορούσε να αφήσει πολύ πιο άμεσα το πολιτικό του αποτύπωμα.
Η Μόσχα παρακολουθεί
Το πείραμα δεν σταματά στην εσωτερική πολιτική.
Το AfD ζητά διακοπή της γερμανικής υποστήριξης προς την Ουκρανία και στενότερες σχέσεις με τη Ρωσία — θέση που επιβεβαιώνεται και από το CNN.
Ένα κρατίδιο δεν μπορεί να αλλάξει μόνο του τη γερμανική εξωτερική πολιτική.
Μπορεί όμως να αλλάξει την πολιτική πίεση που ασκείται στο Βερολίνο.
Και όσο το AfD αυξάνει την επιρροή του στην ανατολική Γερμανία, τόσο δυσκολότερο γίνεται για οποιαδήποτε ομοσπονδιακή κυβέρνηση να αντιμετωπίζει την Ουκρανία και τη Ρωσία ως ζητήματα αποκομμένα από την εσωτερική πολιτική.
Το πραγματικό πρόβλημα του Μερτς
Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη συνέπεια για τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς.
Η CDU δεν έχασε απλώς μια περιφερειακή εκλογική μάχη.
Στη δεύτερη ψήφο έπεσε από 37,1% το 2021 στο 17,1%, ενώ το AfD ανέβηκε από 20,8% στο 44,2%.
Πρόκειται για αντιστροφή πολιτικών συσχετισμών ιστορικών διαστάσεων.
Ο ίδιος ο Μερτς αναγνώρισε τη σημασία της ανατροπής:
«Χθες κάτι άλλαξε, όχι μόνο στη Σαξονία-Άνχαλτ, αλλά σε ολόκληρη τη Γερμανία», δήλωσε μετά το αποτέλεσμα.
Και αυτή ίσως είναι η ακριβέστερη πολιτική περιγραφή της επόμενης ημέρας.
Από το «τείχος προστασίας» στο δίλημμα της εξουσίας
Το Brandmauer αντιμετωπίζει πλέον ένα παράδοξο.
Όσο τα υπόλοιπα κόμματα αρνούνται οποιαδήποτε συνεργασία με το AfD, τόσο το κόμμα παραμένει εκτός κυβερνητικής ευθύνης και μπορεί να παρουσιάζεται ως η μοναδική δύναμη απέναντι στο «σύστημα».
Από την άλλη πλευρά, η είσοδός του στην εξουσία θα μπορούσε να επιτρέψει την εφαρμογή πολιτικών που προκαλούν βαθύτατες αντιδράσεις στη Γερμανία και την υπόλοιπη Ευρώπη.
Αυτό είναι πλέον το γερμανικό δίλημμα.
Δεν αφορά μόνο το πώς σταματάς την άνοδο της ακροδεξιάς.
Αφορά το τι συμβαίνει όταν ένα κόμμα που επί χρόνια βρισκόταν έξω από το σύστημα συγκεντρώνει σχεδόν έναν στους δύο ψηφοφόρους σε ένα γερμανικό κρατίδιο.
Η Σαξονία-Άνχαλτ μπορεί επομένως να αποδειχθεί πολύ μεγαλύτερη ιστορία από μία περιφερειακή εκλογική αναμέτρηση.
Μπορεί να γίνει το πρώτο πραγματικό crash test της Γερμανίας για το πώς λειτουργεί το AfD όταν πλησιάζει την εξουσία — και το πρώτο crash test της Ευρώπης για το τι συμβαίνει όταν το «τείχος προστασίας» αρχίζει να λυγίζει.
Πηγή: pagenews.gr