Από την πρόληψη και τις Κινητές Ομάδες Υγείας μέχρι την κατ’ οίκον φροντίδα και την πρόσβαση των πιο ευάλωτων πολιτών στις υπηρεσίες του ΕΣΥ, η Ειρήνη Αγαπηδάκη επιλέγει να απαντήσει στην αντιπολίτευση σε ένα πεδίο που γνωρίζει καλά: όχι στη θεωρία για το τι πρέπει να γίνει, αλλά στο τι ήδη εφαρμόζεται.
Στη συνέντευξή της στο Action 24, η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας πέρασε στην αντεπίθεση απέναντι στις αιτιάσεις ότι το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» ολοκληρώνεται, αλλά και απέναντι σε εξαγγελίες του Αλέξη Τσίπρα για παρεμβάσεις που, όπως υποστήριξε, βρίσκονται ήδη σε εφαρμογή.
«Επειδή το διάβασμα δεν φαίνεται να είναι το δυνατό του σημείο, να τους τα πω μια μέρα, να τους ενημερώσω, να έρθουν, να τα δούνε», ήταν η αιχμηρή αναφορά της.
Πίσω όμως από την πολιτική ατάκα υπάρχει μια ουσιαστικότερη σύγκρουση για το μοντέλο κοινωνικής πολιτικής: εάν η καθολική πρόσβαση στην Υγεία αποδεικνύεται από τις εξαγγελίες ή από το εάν το κράτος καταφέρνει πράγματι να φτάσει στον πολίτη που δυσκολεύεται να φτάσει μόνος του στο σύστημα.
«Το ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ δεν τελείωσε»
Η αιχμή της Αγαπηδάκη έχει συγκεκριμένο πολιτικό υπόβαθρο.
Το «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» δεν είναι πλέον ένα μεμονωμένο πρόγραμμα εξετάσεων. Το υπουργείο Υγείας έχει ανακοινώσει ότι η πολιτική της πρόληψης συνεχίζεται, ενώ η ίδια η Αγαπηδάκη έχει επανειλημμένα περιγράψει τη δημιουργία του πρώτου οργανωμένου εθνικού συστήματος πρόληψης στη χώρα.
Γι’ αυτό και στη συνέντευξή της επέλεξε να απαντήσει ευθέως στην αντιπολίτευση:
«Φαντάζομαι ότι και πάρα πολλοί άνθρωποι από τον ΣΥΡΙΖΑ έχουν πάρει μήνυμα για το ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ. Θα πάρουν και άλλο».
Το πολιτικό μήνυμα είναι σαφές: η πρόληψη δεν αντιμετωπίζεται ως καμπάνια με ημερομηνία λήξης, αλλά ως υπηρεσία που επιχειρείται να ενσωματωθεί μόνιμα στην καθημερινή λειτουργία της δημόσιας Υγείας.
Από το «περίμενε τον ασθενή» στο «πηγαίνουμε εμείς στον πολίτη»
Εδώ βρίσκεται ίσως και το σημαντικότερο κομμάτι του έργου που έχει συνδεθεί με την Αγαπηδάκη.
Οι Κινητές Ομάδες Υγείας του ΕΟΔΥ επιχειρούν να αντιστρέψουν μία από τις παραδοσιακές αδυναμίες της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας: το σύστημα δεν περιμένει αποκλειστικά τον πολίτη να αναζητήσει γιατρό, αλλά μεταφέρει προληπτικές εξετάσεις και υπηρεσίες φροντίδας εκεί όπου ζει ή εργάζεται.
Μόνο έως τον Μάιο του 2026 είχαν εξεταστεί δωρεάν περισσότερες από 41.000 πολίτες μέσω των ΚΟΜΥ, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας.
Τις τελευταίες ημέρες το μοντέλο φάνηκε ξανά στην πράξη. Στις 2 Σεπτεμβρίου η Αγαπηδάκη βρέθηκε στο Μέγα Δέρειο του Δήμου Σουφλίου μαζί με ΚΟΜΥ και εξοπλισμό τηλεϊατρικής, ενώ δύο ημέρες αργότερα οι κινητές μονάδες έφτασαν στην Ιχθυόσκαλα Νέας Μηχανιώνας για δωρεάν προληπτικούς ελέγχους σε εργαζόμενους αλιείς
Δεν είναι απλώς διαφορετικές επισκέψεις.
Είναι το ίδιο μοντέλο σε δύο εντελώς διαφορετικές ομάδες πληθυσμού: απομακρυσμένες κοινότητες και εργαζόμενοι που δυσκολεύονται λόγω ωραρίων και συνθηκών να κάνουν τακτικούς ελέγχους.
Αγαπηδάκη: «Δεν υπάρχει μεγαλύτερη πράξη κοινωνικής δικαιοσύνης»
Αυτό ακριβώς επέλεξε να μετατρέψει η αναπληρώτρια υπουργός και σε πολιτικό επιχείρημα.
«Δεν υπάρχει μεγαλύτερη πράξη κοινωνικής δικαιοσύνης από το να είναι οι Κινητές Ομάδες Υγείας στο πιο απομακρυσμένο χωριό της χώρας», τόνισε, συνδέοντας την πρόσβαση στις υπηρεσίες με την ουσία της κοινωνικής πολιτικής.
Και συμπλήρωσε ότι το ζητούμενο είναι η υγεία να μην εξαρτάται από την οικονομική δυνατότητα κάθε πολίτη.
Αυτή είναι ίσως και η ισχυρότερη πολιτική γραμμή της Αγαπηδάκη: να επιχειρεί να αποσυνδέσει την έννοια της κοινωνικής πολιτικής από την παραδοσιακή ιδεολογική αντιπαράθεση Αριστεράς-Δεξιάς και να τη συνδέσει με μετρήσιμες δημόσιες υπηρεσίες.
Το ερώτημα δεν είναι ποιος δηλώνει περισσότερο «κοινωνικός».
Είναι ποιος καταφέρνει να φέρει τον γιατρό πιο κοντά στον πολίτη.
Η Δυτική Αθήνα γίνεται το επόμενο μεγάλο στοίχημα
Ιδιαίτερη πολιτική σημασία έχει και η αναφορά της Αγαπηδάκη στη Δυτική Αθήνα.
Δεν πρόκειται για τυχαία επιλογή.
Χαϊδάρι, Ίλιον και οι υπόλοιποι δήμοι της περιοχής αποτελούν μια κοινωνικά σύνθετη ζώνη, στην οποία η πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες Υγείας έχει πολύ μεγαλύτερο καθημερινό βάρος για τα νοικοκυριά.
Και η παρουσία της εκεί δεν ξεκινά τώρα.
Τον Ιανουάριο οι ΚΟΜΥ είχαν πραγματοποιήσει δράση στο Χαϊδάρι, ενώ τον Μάιο το υπουργείο ανακοίνωσε ότι οι 41.000 δωρεάν εξετάσεις συνοδεύονται από σχεδιασμό νέων δομών στη Δυτική Αθήνα. Τον Ιούνιο ακολούθησε μεγάλη δράση στο Ίλιον με προληπτικές εξετάσεις και κατ’ οίκον φροντίδα.
Άρα η Δυτική Αθήνα δεν εμφανίζεται απλώς ως επόμενος εκλογικός σταθμός.
Αποτελεί ήδη πεδίο εφαρμογής της πολιτικής που θέλει να εκπροσωπήσει.
«Να έχουμε μπέσα – Αυτά που λέμε να τα κάνουμε»
Στη συνέντευξη υπήρξε όμως και μία πιο προσωπική στιγμή, που εξηγεί αρκετά για τον τρόπο με τον οποίο θέλει η Αγαπηδάκη να επικοινωνήσει με ένα λαϊκότερο ακροατήριο.
Μιλώντας για τη Δυτική Αθήνα, στάθηκε στην ευθύτητα και στη συνέπεια λόγων και πράξεων.
«Να είσαι ντόμπρος, να μιλάς ευθέως […] και να έχουμε μπέσα. Αυτά που λέμε να τα κάνουμε», είπε.
Και όταν η συζήτηση στάθηκε στη λέξη «μπέσα», πρόσθεσε:
«Μου την έμαθε ο πατέρας μου».
Είναι μία μικρή φράση, αλλά πολιτικά ενδιαφέρουσα.
Γιατί μεταφέρει τη συζήτηση από το τεχνοκρατικό λεξιλόγιο της Υγείας σε κάτι πολύ απλούστερο: αξιοπιστία.
Το δυνατό χαρτί της δεν είναι η εξαγγελία – Είναι η εφαρμογή
Η Αγαπηδάκη έχει ένα πλεονέκτημα που δεν διαθέτουν πολλά κυβερνητικά στελέχη στον ίδιο βαθμό: ένα χαρτοφυλάκιο στο οποίο αρκετές πολιτικές μπορούν να γίνουν άμεσα αντιληπτές από τον πολίτη.
Το SMS για δωρεάν προληπτικό έλεγχο.
Η κινητή μονάδα που φτάνει στο χωριό.
Η τηλεϊατρική που συνδέει μια απομακρυσμένη περιοχή με γιατρό.
Η εξέταση που γίνεται χωρίς οικονομική επιβάρυνση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν λυθεί τα προβλήματα της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας ή ότι δεν υπάρχουν σημαντικές ανισότητες πρόσβασης. Σημαίνει όμως ότι έχει δημιουργηθεί ένα διαφορετικό εργαλείο δημόσιας Υγείας, το οποίο μπορεί πλέον να κριθεί με πραγματικά αποτελέσματα και όχι μόνο με εξαγγελίες.
Και αυτό είναι το σημείο στο οποίο η αντιπαράθεση με τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Αλέξη Τσίπρα γίνεται πολιτικά ενδιαφέρουσα.
Η πιο δύσκολη απάντηση στον Τσίπρα είναι το «αυτό ήδη γίνεται»
Η αντιπολίτευση έχει κάθε δικαίωμα να προτείνει περισσότερες δημόσιες υπηρεσίες, καθολικότερη κάλυψη ή διαφορετική αρχιτεκτονική για το ΕΣΥ.
Η κυβέρνηση, αντίστοιχα, οφείλει να αποδεικνύει ότι οι παρεμβάσεις της φτάνουν πράγματι σε όσους τις χρειάζονται.
Εκεί ακριβώς επιχειρεί να μεταφέρει τη σύγκρουση η Αγαπηδάκη.
Όχι στο εάν η πρόληψη είναι κοινωνικά δίκαιη – σε αυτό δύσκολα θα διαφωνήσει κανείς.
Αλλά στο ποιος την έκανε οργανωμένη δημόσια πολιτική και ποιος μπορεί να αποδείξει ότι λειτουργεί στην πράξη.
Και ίσως αυτή να είναι η ισχυρότερη πολιτική ταυτότητα που επιχειρεί να χτίσει η Ειρήνη Αγαπηδάκη: λιγότερη θεωρία για το κοινωνικό κράτος και περισσότερες υπηρεσίες που φτάνουν στην πόρτα του πολίτη. Στη Δυτική Αθήνα, αυτή η υπόσχεση θα κριθεί πλέον ακόμη πιο αυστηρά: «αυτά που λέμε, να τα κάνουμε».
