Νέα πρόταση για τις δημόσιες συμβάσεις
Νομοθετική πρωτοβουλία που θα επιτρέπει στις δημόσιες αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης να δίνουν προτεραιότητα σε ευρωπαϊκές εταιρείες παρουσίασε την Τετάρτη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η ρύθμιση αφορά τις δημόσιες συμβάσεις για βασικές υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, όπως η ενέργεια, το νερό, οι σιδηρόδρομοι, τα λιμάνια, τα αεροδρόμια και οι ταχυδρομικές υπηρεσίες.
Η πρόταση εντάσσεται στην προσπάθεια των Βρυξελλών να ενισχύσουν τη θέση της ευρωπαϊκής αγοράς απέναντι στην Κίνα, την ώρα που συνεχίζονται οι έντονες εμπορικές διαπραγματεύσεις και η ΕΕ εμφανίζει εμπορικό έλλειμμα έναντι του Πεκίνου περίπου 1 δισ. ευρώ την ημέρα.
Η αγορά των δημόσιων συμβάσεων στην Ευρώπη αποτιμάται σε 2 τρισ. ευρώ ετησίως, ποσό που αντιστοιχεί στο 15% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ. Γι’ αυτό και η νέα πρόταση θεωρείται κομβική για τον τρόπο με τον οποίο κατανέμονται μεγάλα δημόσια έργα και προμήθειες σε επίπεδο Ένωσης.
Πώς θα λειτουργεί η «ευρωπαϊκή προτίμηση»
Ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής Στεφάν Σεζουρνέ υπογράμμισε ότι οι δημόσιοι πόροι πρέπει να κατευθύνονται προς το κοινό συμφέρον. «Τα δημόσια χρήματα πρέπει να υπηρετούν τα συλλογικά μας συμφέροντα», ανέφερε, διευκρινίζοντας ότι ένας δημόσιος φορέας θα μπορεί να διαμορφώνει ευρωπαϊκή προτίμηση και να αποκλείει φορείς από χώρες με τις οποίες η ΕΕ δεν έχει συμφωνία για τις δημόσιες αγορές.
Η εξαίρεση αυτή θα μπορεί να εφαρμόζεται είτε με βάση την εθνικότητα της εταιρείας είτε με βάση την προέλευση των προϊόντων. Όπως τόνισε ο Σεζουρνέ, ένας δήμος θα έχει τη δυνατότητα να αποκλείει ξεκάθαρα μια κινεζική εταιρεία ή μια ευρωπαϊκή εταιρεία που προσφέρει κινεζικά προϊόντα. Παράλληλα, θα μπορεί να αποδίδει μεγαλύτερη βαρύτητα σε ευρωπαϊκές προσφορές έναντι ανταγωνιστικών.
Με απλά λόγια, η Επιτροπή προτείνει ένα πλαίσιο που δεν περιορίζεται μόνο στη χαμηλότερη τιμή, αλλά επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση των ευρωπαϊκών εταιρειών σε κρίσιμους τομείς, όπου η δημόσια ζήτηση είναι ιδιαίτερα υψηλή.
Έμφαση στην ποιότητα και τις κοινωνικές απαιτήσεις
Ένα από τα βασικά στοιχεία της πρότασης είναι ότι τουλάχιστον το 30% της αξιολόγησης των προμηθειών στις δημόσιες συμβάσεις θα πρέπει να βασίζεται σε κριτήρια ποιότητας και όχι αποκλειστικά στην τιμή. Η αλλαγή αυτή αναμένεται να επηρεάσει και τα κινεζικά προϊόντα χαμηλού κόστους που συμμετέχουν στον ευρωπαϊκό ανταγωνισμό.
Ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής περιέγραψε τη στροφή αυτή ως μετατόπιση προς την «καλύτερη σχέση ποιότητας-τιμής» και όχι απλώς προς το φθηνότερο προϊόν. Παράλληλα, ανέφερε ότι οι επιλογές στις δημόσιες συμβάσεις πρέπει να ανταποκρίνονται και σε κοινωνικές και περιβαλλοντικές απαιτήσεις, αλλά και στην ανάγκη για κυριαρχία.
Η έμφαση στην ποιότητα και στα ευρύτερα κριτήρια επιλογής δείχνει ότι η ΕΕ θέλει να ενισχύσει ένα πιο προστατευτικό πλαίσιο για τις στρατηγικές της υπηρεσίες, ενώ παράλληλα επιδιώκει να ασκήσει πίεση σε αγορές εκτός Ευρώπης που δεν παρέχουν αντίστοιχη πρόσβαση στους ευρωπαίους προμηθευτές.
Η αντίδραση από την Κίνα και το επόμενο βήμα
Η κινεζική πλευρά αντέδρασε άμεσα στην πρόταση. Το Εμπορικό Επιμελητήριο της Κίνας στην ΕΕ εκτίμησε, σε ανακοίνωσή του, ότι μια τέτοια ευρωπαϊκή προτίμηση θα μπορούσε να «διαστρεβλώσει τους ίσους όρους ανταγωνισμού» για τις κινεζικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην ευρωπαϊκή αγορά δημόσιων συμβάσεων.
Στο ίδιο πλαίσιο, το Επιμελητήριο ξεκαθάρισε ότι οι δημόσιες συμβάσεις δεν πρέπει να εισάγουν διακρίσεις σε βάρος προμηθευτών ή αγαθών με κριτήριο την εθνικότητα του προμηθευτή ή τη χώρα προέλευσης των προϊόντων. Η αντίδραση αυτή καταδεικνύει ότι το ζήτημα αποκτά και σαφή πολιτική διάσταση, πέρα από την καθαρά εμπορική.
Η νέα νομοθεσία δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ. Πριν προχωρήσει, πρέπει να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ. Ωστόσο, η πρόταση ήδη έχει αναζωπυρώσει τη συζήτηση για τη στάση της Ένωσης απέναντι στην Κίνα και για τα εργαλεία που χρησιμοποιεί προκειμένου να προστατεύσει τη βιομηχανική και εμπορική της βάση.
Συνεχής πίεση στις σχέσεις ΕΕ-Κίνας
Η σημερινή πρωτοβουλία δεν έρχεται σε κενό χρόνου. Τον Μάρτιο, άλλη πρόταση για ευρωπαϊκή προτίμηση σε στρατηγικούς κλάδους της ΕΕ, όπως η πράσινη τεχνολογία, η αυτοκινητοβιομηχανία και οι ενεργοβόρες βιομηχανίες, είχε προκαλέσει επίσης έντονη δυσαρέσκεια στο Πεκίνο, το οποίο είχε απειλήσει με αντίποινα.
Την ίδια στιγμή, ο επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ Μάρος Σέφτσοβιτς αναμένεται να ταξιδέψει στην Κίνα στις αρχές Οκτωβρίου, με στόχο να επιτευχθεί πολιτική συμφωνία για την εξισορρόπηση των εμπορικών σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η συζήτηση για τις δημόσιες συμβάσεις συνδέεται άμεσα με το ευρύτερο πλαίσιο των σχέσεων Βρυξελλών-Πεκίνου.
Πηγή: Pagenews.gr