Η κόκκινη γραμμή αυτή τη φορά δεν έμεινε θεωρητική.
Ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος εισήλθε στον εναέριο χώρο της Λιθουανίας τις πρώτες ώρες της Τρίτης και καταρρίφθηκε από μαχητικά του ΝΑΤΟ.
Ο πρόεδρος της χώρας Gitanas Nausėda επιβεβαίωσε την επιχείρηση και ευχαρίστησε τη Συμμαχία για την «ταχεία αντίδρασή» της, υπογραμμίζοντας ότι η ετοιμότητα αυτή είναι κρίσιμη όσο η Ρωσία συνεχίζει και εντείνει τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Οι πρώτες πληροφορίες δείχνουν ότι το drone εισήλθε από την πλευρά της Λευκορωσίας και κατευθυνόταν δυτικά πριν αναχαιτιστεί κοντά στο Pratkunai, στην ευρύτερη περιοχή του Κάουνας.
Από την παρακολούθηση στην κατάρριψη
Η σημασία του περιστατικού βρίσκεται στην αντίδραση.
Για χρόνια, τα κράτη της ανατολικής πτέρυγας αντιμετώπιζαν drones που:
πλησίαζαν τα σύνορα,
περνούσαν για λίγο στον εναέριο χώρο τους,
κατέπεφταν,
ή προκαλούσαν scramble μαχητικών χωρίς τελικά να υπάρξει εμπλοκή.
Τώρα το NATO Air Policing περνά στο επόμενο στάδιο.
Εντοπισμός. Αναχαίτιση. Κατάρριψη.
Δεν πρόκειται για ενεργοποίηση του Άρθρου 5.
Πρόκειται όμως για πραγματική χρήση στρατιωτικής ισχύος προκειμένου να προστατευθεί ο εναέριος χώρος κράτους-μέλους.
Και αυτό αλλάζει την εξίσωση.
Η Λευκορωσία γίνεται μέρος του προβλήματος
Η διαδρομή του drone είναι επίσης σημαντική.
Η Λευκορωσία αποτελεί τον στενότερο στρατηγικό σύμμαχο της Ρωσίας στην περιοχή και το έδαφός της χρησιμοποιήθηκε από τη Μόσχα στην αρχική εισβολή στην Ουκρανία.
Δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί δημοσίως η ακριβής ταυτότητα, η αποστολή ή η προέλευση του drone που καταρρίφθηκε.
Αυτό είναι κρίσιμο.
Άλλο ένα ρωσικό στρατιωτικό drone.
Άλλο ένα ουκρανικό drone που έχασε την πορεία του.
Άλλο ένα σύστημα που επηρεάστηκε από ηλεκτρονικό πόλεμο.
Και άλλο μια σκόπιμη δοκιμή της νατοϊκής αεράμυνας.
Μέχρι να ολοκληρωθεί η διερεύνηση, η πρόθεση δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη.
Η παραβίαση όμως είναι πραγματική.
Δεν είναι πλέον μεμονωμένο περιστατικό
Και εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο πρόβλημα.
Τον Αύγουστο, μαχητικά του NATO Baltic Air Policing είχαν ήδη καταρρίψει ξένο drone που εισήλθε στον εναέριο χώρο της Λετονίας.
Τότε, οι λετονικές αρχές είχαν αναφέρει ότι το μη επανδρωμένο σύστημα είχε περάσει στη χώρα εξαιτίας ρωσικών επιχειρήσεων ηλεκτρονικού πολέμου.
Για την αναχαίτισή του κινητοποιήθηκαν ιταλικά Eurofighter και τουρκικά F-16, με ένα από τα ιταλικά μαχητικά να εξουδετερώνει τελικά το drone πάνω από μη κατοικημένη περιοχή.
Άρα η σημερινή κατάρριψη στη Λιθουανία δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπιστεί σαν anomaly.
Αρχίζει να δημιουργείται pattern.
Από τη Βαλτική μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα
Το ίδιο πρόβλημα εμφανίζεται σε ολόκληρη την ανατολική πτέρυγα.
Πολωνία.
Λιθουανία.
Λετονία.
Εσθονία.
Ρουμανία.
Οι χώρες που βρίσκονται δίπλα στη Ρωσία, τη Λευκορωσία και την Ουκρανία αντιμετωπίζουν μια νέα πραγματικότητα.
Ο πόλεμος παράγει χιλιάδες drones.
Τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου επηρεάζουν τις διαδρομές τους.
Οι επιθέσεις πραγματοποιούνται όλο και πιο κοντά στα νατοϊκά σύνορα.
Και η πιθανότητα spillover αυξάνεται.
Το ΝΑΤΟ είχε ήδη καταδικάσει τον Αύγουστο τις παραβιάσεις εναέριου χώρου σε Πολωνία και Ρουμανία, χαρακτηρίζοντάς τες επικίνδυνες και απαράδεκτες και υποστηρίζοντας ότι αποκαλύπτουν αυξανόμενη «ανοχή της Ρωσίας στο ρίσκο».
Το νέο πρόβλημα λέγεται «φθηνό drone – ακριβός πύραυλος»
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη στρατιωτική διάσταση.
Τα μαχητικά του ΝΑΤΟ είναι εξαιρετικά αποτελεσματικά.
Δεν είναι όμως οικονομικά αποδοτικό να χρησιμοποιούνται συνεχώς απέναντι σε φθηνά drones.
Ένα UAV μπορεί να κοστίζει δεκάδες χιλιάδες δολάρια.
Ένα σύγχρονο interceptor μπορεί να κοστίζει εκατοντάδες χιλιάδες ή εκατομμύρια.
Μία αναχαίτιση δεν αποτελεί πρόβλημα.
Εκατοντάδες αναχαιτίσεις δημιουργούν διαφορετική οικονομική εξίσωση.
Και αυτό είναι ένα από τα μεγάλα lessons learned από την Ουκρανία:
η αεράμυνα πρέπει να μπορεί να σκοτώνει φθηνά όπλα με φθηνότερα μέσα.
Η Βαλτική χρειάζεται πλέον drone wall
Γι’ αυτό η συζήτηση στην περιοχή δεν αφορά μόνο περισσότερα μαχητικά.
Χρειάζεται πολυεπίπεδη άμυνα.
Radars χαμηλού ύψους.
Ηλεκτρονικός πόλεμος.
Jammers.
Anti-drone guns.
Φθηνοί interceptors.
Mobile air defence.
Και ένα κοινό δίκτυο αισθητήρων που θα μπορεί να παρακολουθεί ένα drone από τη στιγμή που πλησιάζει τα σύνορα μέχρι την αναχαίτισή του.
Οι υπουργοί Άμυνας Λιθουανίας, Λετονίας και Εσθονίας έχουν ήδη ζητήσει ενίσχυση της πολυεπίπεδης αεράμυνας μετά τα επαναλαμβανόμενα περιστατικά στην περιοχή.
Το ΝΑΤΟ έχει ήδη αλλάξει στάση
Η Συμμαχία δεν περιμένει πλέον μόνο την επόμενη παραβίαση.
Στη Βαλτική λειτουργεί το Baltic Air Policing.
Στην ανατολική πτέρυγα ενισχύεται η ολοκληρωμένη αεράμυνα.
Παράλληλα, επιχειρήσεις όπως οι Baltic Sentry και Eastern Sentry έχουν ενταχθεί στη νέα αρχιτεκτονική προστασίας της περιοχής, όπως υπογράμμισε μόλις στις 10 Σεπτεμβρίου η αναπληρώτρια γενική γραμματέας του ΝΑΤΟ Radmila Shekerinska στη Ρίγα.
Η λογική είναι πλέον διαφορετική.
Δεν αρκεί να μπορείς να απαντήσεις σε εισβολή.
Πρέπει να μπορείς να διαχειρίζεσαι καθημερινά το γκρίζο επίπεδο κάτω από την εισβολή.
Εκεί ακριβώς μπορεί να δοκιμάσει το ΝΑΤΟ ο Πούτιν
Αυτό είναι και το πιο επικίνδυνο κομμάτι.
Μια συμβατική ρωσική επίθεση στη Λιθουανία θα είχε ξεκάθαρες συνέπειες.
Η Συμμαχία γνωρίζει τι σημαίνει.
Η Μόσχα γνωρίζει τι σημαίνει.
Η αποτροπή λειτουργεί επειδή και οι δύο πλευρές γνωρίζουν το κόστος.
Ένα drone όμως δημιουργεί πολύ περισσότερες ερωτήσεις.
Ήταν σκόπιμο;
Χάθηκε;
Ποιος το έστειλε;
Ήταν οπλισμένο;
Ήταν reconnaissance;
Ήταν decoy;
Πρέπει να καταρριφθεί;
Πρέπει να υπάρξει πολιτική απάντηση;
Και πόσες τέτοιες παραβιάσεις χρειάζονται πριν θεωρηθούν εχθρική ενέργεια;
Αυτό είναι το grey-zone battlefield.
Το Άρθρο 5 δεν είναι το πρώτο όπλο
Η σημερινή αντίδραση δείχνει και κάτι σημαντικό για το πώς λειτουργεί πραγματικά το ΝΑΤΟ.
Η επιλογή δεν είναι:
«δεν κάνουμε τίποτα» ή «ενεργοποιούμε το Άρθρο 5».
Υπάρχει μια ολόκληρη κλίμακα ενδιάμεσων απαντήσεων.
Scramble μαχητικών.
Αναχαίτιση.
Κατάρριψη.
Ενίσχυση αεράμυνας.
Νέα deployments.
Άρθρο 4 και διαβουλεύσεις.
Κυρώσεις.
Και μόνο στην ακραία περίπτωση συλλογική στρατιωτική απάντηση.
Αυτό δίνει στη Συμμαχία ευελιξία.
Δίνει όμως και στη Ρωσία χώρο να εξετάζει πού ακριβώς βρίσκεται το όριο.
Η επικίνδυνη λέξη είναι «συνήθεια»
Ένα drone που παραβιάζει νατοϊκό εναέριο χώρο προκαλεί συναγερμό.
Το δέκατο προκαλεί λιγότερα πρωτοσέλιδα.
Το εικοστό κινδυνεύει να θεωρηθεί μέρος της καθημερινότητας.
Και αυτό ακριβώς είναι που φοβούνται ορισμένοι στρατιωτικοί και αναλυτές: ότι οι συνεχείς μικρές παραβιάσεις μπορούν να διαβρώσουν σταδιακά την αποτροπή εάν δεν υπάρχει προβλέψιμο κόστος.
Το ΝΑΤΟ έχει ήδη δηλώσει ότι θεωρεί τη Ρωσία υπεύθυνη για επικίνδυνες παραβιάσεις και ότι θα υπερασπιστεί κάθε εκατοστό συμμαχικού εδάφους.
Τώρα όμως αυτή η δέσμευση αρχίζει να αποκτά πολύ πρακτικό περιεχόμενο.
Στη Λιθουανία η κόκκινη γραμμή απέκτησε πύραυλο
Πριν από δύο ημέρες, ένα ρωσικό drone χτύπησε τρένο δύο χιλιόμετρα από την Πολωνία.
Η Βαρσοβία κινητοποίησε μαχητικά, αλλά ο πολωνικός εναέριος χώρος δεν παραβιάστηκε.
Σήμερα η κατάσταση ήταν διαφορετική.
Το drone πέρασε μέσα.
Και το ΝΑΤΟ το κατέρριψε.
Αυτή είναι μια μικρή στρατιωτική ενέργεια μέσα σε έναν τεράστιο πόλεμο.
Στρατηγικά όμως δείχνει πού μετακινείται πλέον η επικίνδυνη ζώνη.
Ο πόλεμος Ρωσίας–Ουκρανίας δεν χρειάζεται να μετατραπεί σε πόλεμο Ρωσίας–ΝΑΤΟ για να αλλάξει την καθημερινότητα της Συμμαχίας.
Αρκεί να αναγκάζει τα μαχητικά της να απογειώνονται.
Να οπλίζονται.
Να αναγνωρίζουν στόχους.
Και τελικά να πυροβολούν.
Στη Βαλτική, η κόκκινη γραμμή του ΝΑΤΟ δεν είναι πλέον μόνο μια γραμμή πάνω στον χάρτη. Αρχίζει να γίνεται επιχειρησιακή πραγματικότητα στον ουρανό.
Πηγή: pagenews.gr