Τουρκία:«Ισραηλινοί πύραυλοι στα ελληνικά νησιά στοχεύουν εμάς»–Ξανανοίγει Καστελόριζο & αποστρατιωτικοποίηση
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 10 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Τουρκία: «Ισραηλινοί πύραυλοι στα ελληνικά νησιά στοχεύουν εμάς» – Ξανανοίγει Καστελόριζο και αποστρατιωτικοποίηση
Η Άγκυρα φαίνεται να ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην αντιπαράθεση με την Αθήνα και αυτή τη φορά τοποθετεί στο επίκεντρο όχι μόνο τα ελληνικά νησιά, αλλά και τη νέα αμυντική σχέση Ελλάδας–Ισραήλ.
Τουρκικά μέσα ενημέρωσης επαναφέρουν με ιδιαίτερη ένταση τις αιτιάσεις περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου, παρουσιάζοντας παράλληλα χάρτες και συνδέοντας την ελληνική αμυντική ενίσχυση με την ασφάλεια της ίδιας της Τουρκίας.
Στο νέο αφήγημα που διαμορφώνεται, πρωταγωνιστικό ρόλο αποκτούν τα ισραηλινά συστήματα Barak MX και συνολικά η «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές: η ενίσχυση της ελληνικής αεράμυνας δεν παρουσιάζεται πλέον στην τουρκική δημόσια συζήτηση ως μία ακόμη εξοπλιστική επιλογή της Αθήνας, αλλά εντάσσεται στο συνολικό παζλ των ελληνοτουρκικών διαφορών.
«Διάταξη που στοχεύει την Τουρκία»
Σε τουρκική τηλεοπτική εκπομπή παρουσιάστηκαν χάρτες του Αιγαίου και καταγράφηκαν ελληνικά νησιά τα οποία, σύμφωνα με την τουρκική επιχειρηματολογία, θα έπρεπε να υπόκεινται σε περιορισμούς στρατιωτικοποίησης βάσει των Συνθηκών της Λωζάννης και των Παρισίων.
Μεταξύ αυτών αναφέρθηκαν η Σαμοθράκη, η Λήμνος, η Λέσβος, η Χίος, τα Ψαρά, η Σάμος, η Ικαρία, η Πάτμος, η Λέρος, η Κάλυμνος, η Κως, η Τήλος, η Κάρπαθος, η Ρόδος, η Σύμη και το Καστελόριζο.
Στη συνέχεια διατυπώθηκε ο ισχυρισμός ότι στα ελληνικά νησιά «φέρεται να έχουν αναπτυχθεί ισραηλινής κατασκευής πύραυλοι Barak MX, με κατεύθυνση προς την Τουρκία».
Ο παρουσιαστής προχώρησε ακόμη περισσότερο:
«Θα μου πείτε: “Τι σημαίνει αυτό;”. Ε, δεν είναι κάτι ευχάριστο. Πραγματικά δεν είναι καθόλου ευχάριστο. Δημιουργεί σχεδόν την εικόνα μιας διάταξης που στοχεύει την Τουρκία».
Πρόκειται για ισχυρισμό του τουρκικού μέσου και όχι για επιβεβαιωμένη περιγραφή της επιχειρησιακής ανάπτυξης των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Αυτό όμως δεν μειώνει την πολιτική σημασία του.
Αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο η τουρκική πλευρά αρχίζει να εντάσσει το νέο ελληνικό σύστημα αεράμυνας στο ευρύτερο αφήγημά της για το Αιγαίο.
Οι Barak MX μπαίνουν στην ελληνοτουρκική εξίσωση
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» αποτελεί ένα πολύ ευρύτερο σχέδιο από την προμήθεια ενός συγκεκριμένου τύπου πυραύλου.
Η συμφωνία Ελλάδας–Ισραήλ προβλέπει ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας με David’s Sling, Spyder και Barak MX, καθώς και ένα ενοποιημένο δίκτυο διοίκησης και ελέγχου που θα συνδέει αισθητήρες, ραντάρ και αναχαιτιστές.
Τα Spyder προορίζονται, σύμφωνα με δημοσιευμένες πληροφορίες, και για ανάπτυξη σε ελληνικά νησιά, ενώ ο συνολικός σχεδιασμός προβλέπει διασύνδεση των νέων συστημάτων με τις υφιστάμενες ελληνικές αεράμυνες.
Αυτό ακριβώς είναι που παρακολουθεί η Άγκυρα.
Δεν πρόκειται μόνο για περισσότερα όπλα.
Πρόκειται για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου που θα μπορεί να εντοπίζει, να αξιολογεί και να αντιμετωπίζει διαφορετικές απειλές – από drones και αεροσκάφη μέχρι πυραύλους cruise και βαλλιστικά συστήματα.
Το Καστελόριζο επιστρέφει στο κέντρο
Στην ίδια τουρκική συζήτηση επανήλθε με ιδιαίτερη ένταση και το Καστελόριζο.
Τούρκοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι το νησί έχει δυσανάλογα μεγάλη σημασία για την ελληνική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο λόγω της επίδρασης που μπορεί να έχει στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Ο αναλυτής διεθνών σχέσεων Τολγκά Σακμάν υποστήριξε:
«Το Καστελόριζο είναι ουσιαστικά το νησί που χρησιμοποιεί η Ελλάδα προκειμένου να διεκδικήσει μια πολύ μεγάλη θαλάσσια ζώνη στην Ανατολική Μεσόγειο ως ελληνική Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη».
Και συνέχισε αμφισβητώντας την ελληνική προσέγγιση:
«Δεν πρόκειται για ηπειρωτική ακτή. Δεν είναι ηπειρωτική μάζα και, επομένως, δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο».
Πρόκειται για την πάγια τουρκική επιχειρηματολογία και όχι για δεδομένη ερμηνεία του διεθνούς δικαίου.
Η ελληνική πλευρά αντιτείνει ότι τα νησιά παράγουν θαλάσσιες ζώνες και απορρίπτει την τουρκική λογική που επιχειρεί να περιορίσει ή να μηδενίσει την επήρειά τους.
Στο ίδιο πλαίσιο, το τουρκολιβυκό μνημόνιο παρακάμπτει ελληνικά νησιά, μεταξύ των οποίων την Κρήτη και το Καστελόριζο, γεγονός που βρίσκεται στον πυρήνα της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η αποστρατιωτικοποίηση επιστρέφει στο τραπέζι
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο είναι το στρατιωτικό καθεστώς των νησιών.
Η Τουρκία επαναφέρει το τελευταίο διάστημα το ζήτημα σε υψηλότερους τόνους, με τον ίδιο τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να καλεί την Ελλάδα να σταματήσει τη στρατιωτικοποίηση των νησιών και να κάνει αναφορές στην ιστορία, ενώ τουρκικά μέσα έχουν ανανεώσει την πίεσή τους ειδικά γύρω από το Καστελόριζο.
Η Αθήνα απορρίπτει τη σύνδεση κυριαρχίας και στρατιωτικού καθεστώτος.
Επισημαίνει επίσης ότι δεν διέπονται όλα τα νησιά από το ίδιο νομικό καθεστώς: διαφορετικές προβλέψεις συνδέονται με τη Λωζάννη, τη Συνθήκη των Παρισίων και, στην περίπτωση Λήμνου και Σαμοθράκης, τη Σύμβαση του Μοντρέ.
Παράλληλα, η ελληνική επιχειρηματολογία επικαλείται το δικαίωμα αυτοάμυνας, την παρουσία της τουρκικής Στρατιάς του Αιγαίου απέναντι από τα νησιά και το casus belli του 1995 σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.
Από τα «ήρεμα νερά» στις καθημερινές πτήσεις UAV
Το πολιτικό κλίμα επιβαρύνεται και από όσα συμβαίνουν επιχειρησιακά στο Αιγαίο.
Ελληνικές αρχές έχουν καταγράψει καθημερινή δραστηριότητα τουρκικών Bayraktar UAV στο βορειοανατολικό Αιγαίο τις τελευταίες εβδομάδες.
Οι πτήσεις συνδέονται χρονικά με τις τουρκικές ανακοινώσεις της 16ης Αυγούστου για δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα»: το ένα στην περιοχή μεταξύ Φετιγιέ και Κας, γύρω από το Καστελόριζο, και το δεύτερο κοντά στις τουρκικές ακτές απέναντι από Σαμοθράκη και Λήμνο.
Παράλληλα, η αντιπαράθεση για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης και οι τουρκικές αξιώσεις σε περιοχές που επικαλύπτονται από το τουρκολιβυκό μνημόνιο διατηρούν ανοιχτό ένα ακόμη μέτωπο μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
Η Άγκυρα ξαναγράφει την ατζέντα του Αιγαίου: Barak MX, Καστελόριζο και «Γαλάζια Πατρίδα»
Η ουσία της σημερινής κλιμάκωσης βρίσκεται ακριβώς εδώ.
Η Τουρκία δεν αντιμετωπίζει πλέον ξεχωριστά κάθε ελληνοτουρκική διαφορά.
Αντίθετα, στη δημόσια συζήτηση αρχίζει να σχηματίζεται μια ενιαία αλυσίδα:
νησιά – αποστρατιωτικοποίηση – ισραηλινά συστήματα – Καστελόριζο – θαλάσσιες ζώνες – «Γαλάζια Πατρίδα».
Και αυτή η σύνδεση μπορεί να σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στρατηγικής.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» αλλάζει τον στρατιωτικό υπολογισμό
Η πρώτη αιτία είναι καθαρά στρατιωτική.
Η Ελλάδα έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντική αναβάθμιση των δυνατοτήτων της με Rafale, νέες φρεγάτες και την προοπτική των F-35.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» προσθέτει όμως κάτι διαφορετικό: ολοκληρωμένη πολυεπίπεδη αεράμυνα.
Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο η εμβέλεια ενός Barak MX ή ενός David’s Sling, αλλά η δυνατότητα διαφορετικών ραντάρ, αισθητήρων και αναχαιτιστών να λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύστημα.
Αυτό δυσκολεύει τον επιχειρησιακό σχεδιασμό οποιουδήποτε αντιπάλου απέναντι σε ελληνικές αεροπορικές, πυραυλικές ή άλλες κρίσιμες υποδομές.
Και η αντίδραση στην Τουρκία είναι ενδεικτική: ακόμη και σε συζήτηση του CNN Türk αναγνωρίστηκε ότι πρόκειται για αμυντικά συστήματα, ενώ παράλληλα εξετάστηκε το πώς θα επηρέαζαν την Τουρκία σε ένα σενάριο στρατιωτικής αντιπαράθεσης.
Γιατί η Άγκυρα ενώνει τώρα όπλα και κυριαρχία
Εδώ βρίσκεται το βαθύτερο παιχνίδι.
Εάν η Τουρκία παρουσιάσει την εγκατάσταση νέων αμυντικών συστημάτων στα νησιά ως παραβίαση διεθνών συνθηκών, μπορεί να επιχειρήσει να μετατρέψει μια ελληνική εξοπλιστική επιλογή σε διπλωματικό ζήτημα.
Και εάν το συνδέσει παράλληλα με το Καστελόριζο και τις θαλάσσιες ζώνες, η συζήτηση μεταφέρεται αυτομάτως από το στρατιωτικό στο γεωπολιτικό πεδίο.
Γι’ αυτό και η νέα τουρκική αφήγηση έχει μεγαλύτερη σημασία από έναν τηλεοπτικό χάρτη.
Επιχειρεί να συνδέσει την ελληνική αποτροπή με τις ευρύτερες τουρκικές διεκδικήσεις.
Το Καστελόριζο είναι το κλειδί
Το Καστελόριζο βρίσκεται ακριβώς στο σημείο όπου συναντώνται οι δύο μεγάλες στρατηγικές.
Για την Ελλάδα αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της ελληνικής επικράτειας και κρίσιμο παράγοντα στην αρχιτεκτονική των θαλάσσιων ζωνών της Ανατολικής Μεσογείου.
Για την Τουρκία βρίσκεται στην καρδιά της προσπάθειας περιορισμού της ελληνικής επήρειας και της υλοποίησης μιας διαφορετικής αντίληψης για τον θαλάσσιο χάρτη της περιοχής.
Δεν είναι τυχαίο ότι τα τουρκικά μέσα επανήλθαν στο νησί μετά και την πρόσφατη επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη, εστιάζοντας ακόμη και στην παρουσία στρατιωτών εκεί.
Ούτε είναι τυχαίο ότι ένα από τα τουρκικά «θαλάσσια πάρκα» τοποθετήθηκε στην ευρύτερη περιοχή γύρω από το Καστελόριζο.
«Γαλάζια Πατρίδα» απέναντι στη νέα ελληνική αποτροπή
Έτσι επιστρέφουμε στη «Γαλάζια Πατρίδα».
Η στρατηγική της Άγκυρας δεν αφορά μόνο έναν χάρτη. Αφορά μια ευρύτερη αντίληψη για το ποιος διαθέτει δικαιώματα, επιρροή και στρατηγικό βάθος στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η Αθήνα απαντά διαφορετικά.
Με διεθνείς συμμαχίες, αμυντικές συμφωνίες, αναβάθμιση των Ενόπλων Δυνάμεων και μεγαλύτερη διασύνδεση με την αμερικανική, ευρωπαϊκή και ισραηλινή αρχιτεκτονική ασφαλείας.
Η Αλεξανδρούπολη έχει ήδη εξελιχθεί σε σημαντικό κόμβο για τη μετακίνηση δυνάμεων προς την ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, ενισχύοντας τη στρατηγική αξία της Ελλάδας πέρα από το στενό πλαίσιο των ελληνοτουρκικών.
Το πραγματικό ρίσκο: να καταρρεύσει η λογική των «ήρεμων νερών»
Η Διακήρυξη των Αθηνών του 2023 δεν έλυσε τις ελληνοτουρκικές διαφορές. Δημιούργησε έναν μηχανισμό διαχείρισης ώστε αυτές να μην παράγουν συνεχώς κρίσεις.
Σήμερα αυτός ο μηχανισμός δοκιμάζεται.
Η σκληρότερη ρητορική Ερντογάν, η επαναφορά της αποστρατιωτικοποίησης, το Καστελόριζο, τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα, η δραστηριότητα UAV και τώρα η προσπάθεια σύνδεσης των ισραηλινών συστημάτων με τα ελληνικά νησιά δημιουργούν ένα διαφορετικό περιβάλλον.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο συμπέρασμα.
Η Άγκυρα δεν αντιδρά μόνο σε έναν νέο ελληνικό πύραυλο.
Αντιδρά σε μια Ελλάδα που επιχειρεί να αποκτήσει διαφορετική στρατηγική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο: ισχυρότερη αεράμυνα, βαθύτερη σχέση με το Ισραήλ, νέα οπλικά συστήματα και μεγαλύτερη αξία για το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ.
Από την άλλη πλευρά, όσο η Τουρκία συνδέει αυτή την αλλαγή με ζητήματα κυριαρχίας και θαλάσσιων δικαιωμάτων, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος η αντιπαράθεση να φύγει από τη σφαίρα της αποτροπής και να επιστρέψει στη λογική των κρίσεων.
Και γι’ αυτό το Barak MX δεν είναι τελικά το θέμα από μόνο του.
Το πραγματικό θέμα είναι ποιος θα διαμορφώσει τους κανόνες ισχύος στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο την επόμενη δεκαετία.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
