Ο Άδωνις Γεωργιάδης συνέδεσε τη σημερινή άνοδο της απόδοσης του ελληνικού 10ετούς στο 4,30% με την κυβερνητική επιλογή πρόωρων αποπληρωμών χρέους, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα έχει θωρακιστεί απέναντι στη διεθνή αναταραχή. Τα επίσημα στοιχεία του ΟΔΔΗΧ επιβεβαιώνουν ότι η χώρα έχει πολύ μεγάλη μέση διάρκεια χρέους, σχεδόν μηδενική έκθεση σε κυμαινόμενο επιτόκιο μετά τα swaps και χαμηλό βραχυπρόθεσμο refinancing risk. Δεν αποδεικνύουν όμως ότι η σημερινή άνοδος των yields αποτελεί από μόνη της «δικαίωση» μιας συγκεκριμένης κυβερνητικής απόφασης· δείχνουν κυρίως ότι η δομή του ελληνικού χρέους απορροφά καλύτερα τα σοκ της αγοράς.
Άδωνις: «Σήμερα φαίνεται η αξία της απόφασης» – Η μεγάλη κόντρα για το ελληνικό χρέος – Με μια αιχμηρή ανάρτηση στο Χ, ο Άδωνις Γεωργιάδης επανέφερε σήμερα τη συζήτηση για τις πρόωρες αποπληρωμές του ελληνικού χρέους, την ώρα που οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων κινούνται ανοδικά διεθνώς.
Ο υπουργός Υγείας ανάρτησε γράφημα της πορείας του ελληνικού 10ετούς, το οποίο εμφανιζόταν κοντά στο 4,30%, και έγραψε:
«Αυτή είναι η εικόνα της Αγοράς των ομολόγων διεθνώς αυτή την στιγμή. Θυμάστε όλο τον βλακώδη τσακωμό με τα κόμματα της Αντιπολιτεύσεως για την πρόωρη πληρωμή των ομολόγων μας πριν από ένα μήνα; Μεγαλύτερη δικαίωση αυτής μας της απόφασης από αυτό που συμβαίνει τώρα δεν υπάρχει.»
Στη συνέχεια πρόσθεσε:
«Στην παγκόσμια θύελλα εμείς είμαστε προστατευμένοι διότι ο Πρωθυπουργός έκανε την σωστή επιλογή.»
Η ουσία της ανάρτησης είναι σαφής: η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η πρόωρη μείωση υποχρεώσεων περιορίζει την έκθεση της χώρας σε ένα διεθνές περιβάλλον υψηλότερων αποδόσεων.
Το ερώτημα είναι πόσο στηρίζεται αυτό στα δεδομένα.
Το ελληνικό 10ετές στο 4,30% – αλλά η άνοδος είναι διεθνής
Η απόδοση του ελληνικού 10ετούς κινείται πράγματι γύρω από το 4,30%, επίπεδο σημαντικά υψηλότερο από εκείνο των προηγούμενων μηνών.
Αυτό όμως συμβαίνει σε ένα ευρύτερο περιβάλλον ανόδου των sovereign yields.
Άρα το 4,30% δεν αποτελεί από μόνο του ένδειξη ελληνικής δημοσιονομικής επιδείνωσης.
Αντίθετα, σε μεγάλο βαθμό αντανακλά τις διεθνείς συνθήκες:
υψηλότερα επιτόκια,
αυξημένο ενεργειακό κόστος,
γεωπολιτική αβεβαιότητα,
και ανατιμολόγηση του πληθωριστικού κινδύνου.
Η σωστή ανάγνωση επομένως δεν είναι ότι «η Ελλάδα δεν επηρεάζεται».
Επηρεάζεται.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο γρήγορα αυτή η άνοδος περνά στο πραγματικό κόστος εξυπηρέτησης του συνολικού δημόσιου χρέους.
Και εκεί η Ελλάδα πράγματι διαθέτει σημαντικά προστατευτικά χαρακτηριστικά.
Το βασικό όπλο: 18,28 χρόνια μέση διάρκεια χρέους
Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία του ΟΔΔΗΧ, η μέση σταθμική διάρκεια του χρέους της Γενικής Κυβέρνησης ανερχόταν στις 18,28 χρόνια στο τέλος Ιουνίου 2026.
Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό.
Όσο μεγαλύτερη είναι η μέση διάρκεια ενός χαρτοφυλακίου χρέους, τόσο πιο αργά μεταφέρεται η άνοδος των τρεχουσών αποδόσεων στο συνολικό κόστος εξυπηρέτησης.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται δηλαδή να αναχρηματοδοτήσει κάθε χρόνο μεγάλο μέρος του χρέους της στις τρέχουσες τιμές της αγοράς.
Ο ίδιος ο ΟΔΔΗΧ υπολογίζει τον κίνδυνο αναχρηματοδότησης στο επόμενο έτος στο μόλις 4,79% του συνολικού χαρτοφυλακίου.
Σχεδόν μηδενική έκθεση σε κυμαινόμενο επιτόκιο μετά τα swaps
Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το επιτοκιακό προφίλ.
Ο ΟΔΔΗΧ αναφέρει ότι μετά τις πράξεις αντιστάθμισης, το ποσοστό του χρέους με κυμαινόμενο επιτόκιο είναι ουσιαστικά 0%.
Στα συνοπτικά στοιχεία του φορέα, το σύνολο του χρέους εμφανίζεται με fixed coupon rate 100% μετά τις σχετικές προσαρμογές.
Αυτό σημαίνει ότι μια απότομη άνοδος των επιτοκίων δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε αντίστοιχη αύξηση των τόκων για το μεγαλύτερο μέρος του υπάρχοντος χρέους.
Και εδώ βρίσκεται το ισχυρότερο επιχείρημα πίσω από την ανάρτηση Γεωργιάδη.
Όχι ότι τα yields δεν ανεβαίνουν.
Αλλά ότι η άνοδος των yields δεν επηρεάζει άμεσα το σύνολο του ελληνικού χρέους.
Το ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης παραμένει χαμηλό
Σύμφωνα με τον ΟΔΔΗΧ, το ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους ανερχόταν περίπου στο 1,94% στο τέλος Ιουνίου 2026, όταν συνυπολογίζονται και οι αναβαλλόμενοι τόκοι των δανείων EFSF.
Αυτό είναι πολύ χαμηλότερο από το τρέχον 4,30% της αγοράς στο 10ετές.
Και ακριβώς αυτή η διαφορά δείχνει γιατί δεν πρέπει να συγχέεται η τρέχουσα απόδοση ενός νέου ομολόγου με το μέσο κόστος ολόκληρου του δημόσιου χρέους.
Σχεδόν €12,84 δισ. πρόωρες αποπληρωμές το 2026
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει αναφέρει ότι οι συνολικές πρόωρες αποπληρωμές χρέους για το 2026 αναμένεται να φτάσουν περίπου τα €12,84 δισ.
Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται:
η πρόωρη αποπληρωμή περίπου €6,94 δισ. διμερών δανείων GLF τον Ιούνιο,
μείωση εντόκων γραμματίων κατά €1,2 δισ.,
πρόωρη εξόφληση δανείων EFSF ύψους €2,5 δισ.,
και προγραμματισμένη εξόφληση ομολογιακού δανείου περίπου €2,2 δισ. που έληγε τον Δεκέμβριο του 2027.
Αυτό είναι το πραγματικό μέγεθος της στρατηγικής που επικαλείται ο Γεωργιάδης.
Τι κερδίζει η Ελλάδα από την πρόωρη αποπληρωμή
Η βασική λογική είναι απλή.
Αν ένα κράτος διαθέτει επαρκές cash buffer και μπορεί να αποπληρώσει νωρίτερα υποχρεώσεις, μειώνει:
τις μελλοντικές χρηματοδοτικές ανάγκες,
τον refinancing risk,
και σε ορισμένες περιπτώσεις το συνολικό κόστος τόκων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επίσης καταγράψει ότι η Ελλάδα χρησιμοποιεί μέρος των ταμειακών αποθεμάτων της από το 2024 για πρόωρες αποπληρωμές των GLF δανείων.
Η ίδια η Κομισιόν εκτιμά ότι το ελληνικό δημόσιο χρέος θα συνεχίσει να υποχωρεί ως ποσοστό του ΑΕΠ, με πρόβλεψη για 137,6% στο τέλος του 2026 από 145,4% στο τέλος του 2025.
Η ένσταση της αντιπολίτευσης
Η κριτική προς τις πρόωρες αποπληρωμές δεν επικεντρώθηκε μόνο στο αν μπορούν να μειώσουν το χρέος.
Το βασικό ερώτημα ήταν εάν η αξιοποίηση ταμειακών διαθεσίμων για πρόωρη εξόφληση υποχρεώσεων αποτελεί την καλύτερη δυνατή χρήση των πόρων σε μια περίοδο αυξημένων κοινωνικών και επενδυτικών αναγκών.
Αυτή είναι διαφορετική συζήτηση.
Και δεν απαντάται αποκλειστικά από το γεγονός ότι σήμερα το ελληνικό 10ετές βρίσκεται στο 4,30%.
Η αύξηση των αποδόσεων ενισχύει το επιχείρημα ότι είναι χρήσιμο να μειώνονται μελλοντικές ανάγκες χρηματοδότησης πριν οι συνθήκες γίνουν ακριβότερες.
Δεν αποδεικνύει όμως αυτομάτως ότι κάθε πρόωρη αποπληρωμή ήταν η βέλτιστη δημοσιονομική επιλογή έναντι κάθε εναλλακτικής χρήσης των διαθεσίμων.
Το 70% που αναφέρεται στη δημόσια συζήτηση δεν είναι το σημερινό επίσημο μέγεθος
Σε απαντήσεις κάτω από την ανάρτηση εμφανίστηκε ο ισχυρισμός ότι «το 70% του χρέους είναι κλειδωμένο».
Η σημερινή εικόνα είναι στην πραγματικότητα ακόμη πιο σύνθετη.
Το επίσημο risk profile του ΟΔΔΗΧ δείχνει ότι μετά τις πράξεις αντιστάθμισης η έκθεση σε floating rates είναι ουσιαστικά μηδενική, ενώ η μέση επανατιμολόγηση του χρέους είναι 17,68 χρόνια
Άρα η ιδέα ότι μεγάλο μέρος του χρέους είναι προστατευμένο από άμεσες διακυμάνσεις επιτοκίων είναι σωστή ως γενική κατεύθυνση.
Το ακριβές «70%» όμως δεν είναι το καλύτερο σημερινό επίσημο μέτρο αυτής της προστασίας.
Και το επιχείρημα «τα δάνεια είχαν 3,2% ενώ το 10ετές 4,3%» θέλει προσοχή
Στη δημόσια συζήτηση εμφανίστηκε επίσης η σύγκριση ότι τα πρόωρα αποπληρωμένα δάνεια κόστιζαν περίπου 3,2%, ενώ σήμερα το 10ετές βρίσκεται στο 4,3%.
Η σύγκριση αυτή δεν είναι πλήρως ομοειδής.
Ένα διμερές δάνειο GLF ή ένα δάνειο EFSF έχει διαφορετικούς όρους, διαφορετική διάρκεια και διαφορετική δομή από ένα νέο 10ετές ομόλογο αγοράς.
Άρα η ορθή σύγκριση δεν είναι απλώς «3,2% έναντι 4,3%».
Πρέπει να λαμβάνει υπόψη maturity, amortisation profile, refinancing needs και cash-buffer strategy.
Η Ελλάδα δεν είναι «άτρωτη» – αλλά είναι καλύτερα θωρακισμένη
Το πιο ασφαλές συμπέρασμα από τα στοιχεία είναι αυτό.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να επηρεάζεται από την παγκόσμια άνοδο των αποδόσεων.
Αν χρειαστεί να δανειστεί νέο χρήμα σήμερα, θα αντιμετωπίσει υψηλότερο επιτόκιο από ό,τι πριν μερικούς μήνες.
Όμως η επίδραση στο συνολικό δημόσιο χρέος περιορίζεται από:
τη μεγάλη μέση διάρκεια,
το fixed-rate προφίλ,
τις σχετικά μικρές βραχυπρόθεσμες ανάγκες αναχρηματοδότησης,
τα ταμειακά διαθέσιμα,
και τις πρόωρες αποπληρωμές.
Αυτό είναι το πραγματικό «μαξιλάρι».
Ακόμη και ο ΟΔΔΗΧ ακύρωσε τη σημερινή δημοπρασία
Υπάρχει και ένα ενδιαφέρον στοιχείο της ημέρας.
Ο ΟΔΔΗΧ ανακοίνωσε ότι η προγραμματισμένη για τις 16 Σεπτεμβρίου δημοπρασία ελληνικών ομολόγων δεν θα πραγματοποιηθεί.
Η απόφαση δεν σημαίνει από μόνη της ότι ελήφθη λόγω της σημερινής ανόδου των yields.
Δείχνει όμως ότι το Δημόσιο έχει αρκετή ευελιξία ώστε να μη χρειάζεται να εκδίδει χρέος σε κάθε προγραμματισμένη ημερομηνία, ανεξάρτητα από τις συνθήκες της αγοράς.
Και αυτό είναι ουσιαστικό πλεονέκτημα όταν η αγορά γίνεται νευρική.
Η ουσία πίσω από την ανάρτηση Γεωργιάδη
Ο Γεωργιάδης παρουσιάζει τη σημερινή κίνηση των αγορών ως πολιτική δικαίωση της κυβερνητικής στρατηγικής.
Η πολιτική αξιολόγηση ανήκει προφανώς στον ίδιο και στους αντιπάλους του.
Τα τεχνικά δεδομένα όμως δείχνουν κάτι συγκεκριμένο:
η Ελλάδα έχει χτίσει ένα προφίλ δημόσιου χρέους που είναι λιγότερο ευάλωτο σε βραχυπρόθεσμα επιτοκιακά σοκ από ό,τι θα υπονοούσε η απλή παρατήρηση του 10ετούς στο 4,30%.
Με δημόσιο χρέος περίπου €357,6 δισ., μέση διάρκεια 18,28 χρόνια, σχεδόν πλήρη προστασία από κυμαινόμενα επιτόκια μετά τα swaps και βραχυπρόθεσμο refinancing risk κάτω από 5%, η χώρα διαθέτει ουσιαστικό περιθώριο άμυνας απέναντι σε περιόδους αναταραχής.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι διεθνείς αγορές δεν μπορούν να δημιουργήσουν πίεση.
Σημαίνει ότι η πίεση μεταδίδεται πιο αργά και σε μικρότερο μέρος του συνολικού χρέους.
Και αυτό είναι, τεχνικά, το ισχυρότερο επιχείρημα που στηρίζει σήμερα την ανάρτηση του Άδωνι Γεωργιάδη.
Πηγή: pagenews.gr