Σαφές μήνυμα ότι η ενεργειακή κρίση δεν αποτελεί πλέον παροδικό σοκ έστειλε ο Δημήτρης Καιρίδης, μιλώντας στα Παραπολιτικά 90,1 και στην εκπομπή «Εκείνη κι εγώ» με τη Στέλλα Γκαντώνα και τον Θανάση Φουσκίδη.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ και καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο υποστήριξε ότι οι αγορές, έπειτα από μήνες σχετικής υποτίμησης του κινδύνου, αρχίζουν να προεξοφλούν ότι η κρίση στον Κόλπο μπορεί να έχει μεγαλύτερη διάρκεια και ευρύτερη γεωγραφική έκταση.
«Έχουν αρχίσει οι αγορές, μετά από μια μακρά περίοδο εφησυχασμού και αποκοίμισης, να συνειδητοποιούν ότι η κρίση στον Κόλπο δεν τελειώνει», ανέφερε.
Από το Ορμούζ στην Ερυθρά Θάλασσα
Ο Καιρίδης συνέδεσε την επιδείνωση της εικόνας με την προέλαση των Χούθι στην Υεμένη και τον κίνδυνο μεγαλύτερης πίεσης στις θαλάσσιες μεταφορές της Ερυθράς Θάλασσας.
«Οι Χούθι έχουν προχωρήσει στην Υεμένη και απειλείται και η Ερυθρά Θάλασσα πέρα από το Ορμούζ», είπε.
Η ανησυχία για τα δύο chokepoints είναι πραγματική. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας σημείωσε τον Αύγουστο ότι δεν είχε ακόμη επιτευχθεί συμφωνία που να επιτρέπει πλήρη επαναλειτουργία του Ορμούζ και ανεμπόδιστη διέλευση από το Bab el-Mandeb, ενώ περίπου 8,3 εκατ. βαρέλια ημερήσιας παραγωγής στον Κόλπο παρέμεναν εκτός αγοράς.
Τα αποθέματα υποχωρούν και ο χειμώνας πλησιάζει
Ο Καιρίδης στάθηκε ιδιαίτερα και στην εξάντληση των αποθεμάτων.
«Τα αποθέματα πετρελαίου, τα οποία είχαμε τον περασμένο Μάρτιο, έξι μήνες μετά εξαντλούνται», είπε, προσθέτοντας ότι η άφιξη του χειμώνα θα αυξήσει ακόμη περισσότερο τις ενεργειακές ανάγκες στο βόρειο ημισφαίριο.
Τα επίσημα στοιχεία του IEA δείχνουν πράγματι σημαντική απομείωση αποθεμάτων μέσα στο 2026. Τον Ιούλιο τα παγκόσμια παρατηρούμενα αποθέματα πετρελαίου υποχώρησαν κατά 69 εκατ. βαρέλια και βρίσκονταν περίπου 410 εκατ. βαρέλια χαμηλότερα από την αρχή του πολέμου.
Ήδη από τον Ιούνιο, ο οργανισμός κατέγραφε τα κρατικά αποθέματα του OECD στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Δεκέμβριο του 1990 μετά τις έκτακτες αποδεσμεύσεις.
Ευρώπη: Δεν υπάρχει ακόμη έλλειψη, αλλά η πίεση μεγαλώνει
Εδώ χρειάζεται μία σημαντική διάκριση.
Ο Καιρίδης προειδοποίησε για εξάντληση αποθεμάτων και επιδείνωση της αγοράς, όμως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει ανακοινώσει ότι η ΕΕ βρίσκεται ήδη σε γενικευμένη έλλειψη πετρελαίου.
Στις 24 Ιουλίου, η Oil Coordination Group της ΕΕ εκτιμούσε ότι δεν υπήρχε τότε άμεσο πρόβλημα ασφάλειας εφοδιασμού, επειδή η ζήτηση μπορούσε να καλυφθεί από εμπορικά αποθέματα και εναλλακτικές προμήθειες. Προειδοποιούσε όμως ότι η διάρκεια της κρίσης θα μπορούσε να σφίξει αισθητά την αγορά στους επόμενους μήνες.
Η Κομισιόν είχε επίσης σημειώσει τον Ιούλιο ότι οι στόχοι πλήρωσης των αποθηκών φυσικού αερίου για τον χειμώνα 2026-27 παρέμεναν εφικτοί και ότι η μεγάλη διαθέσιμη δυναμικότητα εισαγωγών LNG προσφέρει πρόσθετη ασφάλεια.
Άρα η εικόνα δεν είναι «η Ευρώπη μένει από πετρέλαιο».
Είναι ότι τα περιθώρια ασφαλείας γίνονται στενότερα όσο η κρίση παρατείνεται.
«Λείπουν 10-12 εκατ. βαρέλια την ημέρα»
Ο Καιρίδης εκτίμησε ότι από την αγορά λείπουν περίπου 10-12 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία του IEA δείχνουν ότι τον Ιούλιο η παγκόσμια προσφορά βρισκόταν 6,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως χαμηλότερα σε ετήσια βάση, ενώ 8,3 εκατ. βαρέλια ημερήσιας παραγωγής στον Κόλπο εξακολουθούσαν να είναι κλειστά.
Η ακριβής έννοια του «ελλείμματος» εξαρτάται από το αν συγκρίνεται η πραγματική παραγωγή με την προπολεμική δυναμικότητα, την εκτιμώμενη ζήτηση ή τις διαθέσιμες εξαγωγές. Γι’ αυτό το 10-12 εκατ. πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εκτίμηση του ίδιου και όχι ως ενιαίος διεθνώς αποδεκτός δείκτης.
Η μεγαλύτερη πίεση ίσως δεν είναι στο αργό αλλά στα προϊόντα
Ο Καιρίδης υπογράμμισε και μια λιγότερο εμφανή πλευρά της κρίσης: τα διυλισμένα προϊόντα.
Diesel, jet fuel και βενζίνη μπορούν να πιεστούν περισσότερο από το ίδιο το αργό εάν μεγάλα διυλιστήρια βγουν εκτός αγοράς.
Ο IEA καταγράφει ότι τα παγκόσμια refinery throughputs παρέμεναν τον Ιούλιο σχεδόν 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως χαμηλότερα σε σχέση με έναν χρόνο πριν, ενώ οι διαταραχές στις εξαγωγές προϊόντων από τη Μέση Ανατολή και οι επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια είχαν οδηγήσει τα περιθώρια διύλισης στον Ατλαντικό σε ιστορικά υψηλά.
Αυτό είναι κρίσιμο για την πραγματική οικονομία.
Γιατί ένα κράτος μπορεί να έχει πρόσβαση σε crude oil αλλά να αντιμετωπίζει πρόβλημα σε diesel, αεροπορικά καύσιμα ή άλλα refined products.
Καιρίδης: «Στην Ελλάδα έχει γίνει επανάσταση στις ΑΠΕ»
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Καιρίδης έβαλε απέναντι στην ενεργειακή κρίση την πρόοδο της Ελλάδας στις ανανεώσιμες πηγές.
«Έχει γίνει μια επανάσταση», είπε.
Και πρόσθεσε ότι κατά τις ώρες υψηλής ηλιοφάνειας η κάλυψη των αναγκών σε ηλεκτρική ενέργεια μπορεί να φτάνει στο 80%-85%.
Το ελληνικό σύστημα πράγματι έχει αλλάξει εντυπωσιακά την τελευταία εξαετία.
Σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ, η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ είχε ήδη ανέλθει τον Ιούλιο του 2026 σε περίπου 19 GW, ενώ άλλα 13 GW έργων είχαν λάβει όρους σύνδεσης.
Η αναφορά του Καιρίδη σε «17 GW» φαίνεται επομένως να βασίζεται σε ελαφρώς παλαιότερο επίπεδο ισχύος — το δεκαετές πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ κατέγραφε περίπου 16,6 GW για το 2025.
Το 55% και η σημασία του
Ο βουλευτής ανέφερε ότι περίπου 55% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρισμού καλύπτεται πλέον από ΑΠΕ.
Η τάξη μεγέθους είναι συμβατή με τη μεγάλη διείσδυση των ανανεώσιμων στο ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα, αλλά το ακριβές ποσοστό μεταβάλλεται ανάλογα με την περίοδο, το αν μετράται καθαρή παραγωγή ή κατανάλωση και εάν συμπεριλαμβάνονται μεγάλα υδροηλεκτρικά και εισαγωγές.
Το βέβαιο είναι ότι η Ελλάδα έχει πλέον μετακινηθεί από ένα σύστημα κυριαρχούμενο από λιγνίτη και φυσικό αέριο σε σύστημα στο οποίο οι ΑΠΕ έχουν κεντρικό ρόλο.
Το επόμενο πρόβλημα είναι η αποθήκευση
Και εδώ ο Καιρίδης εντόπισε το βασικό bottleneck.
«Εκεί που υπάρχει μία καθυστέρηση είναι στην αποθήκευση», είπε.
Η Ελλάδα διαθέτει ολοένα περισσότερη ηλιακή και αιολική ισχύ, αλλά χωρίς μπαταρίες, αντλησιοταμίευση και ισχυρότερα δίκτυα δεν μπορεί να αξιοποιήσει όλη την πράσινη παραγωγή τις ώρες που παράγεται.
Αυτό σημαίνει ότι σε ορισμένες ώρες υπάρχει πολύ φθηνή ή ακόμη και πλεονάζουσα πράσινη ενέργεια, ενώ το βράδυ το σύστημα εξακολουθεί να χρειάζεται μονάδες φυσικού αερίου ή εισαγωγές.
Η αποθήκευση είναι επομένως το επόμενο μεγάλο βήμα της ελληνικής ενεργειακής μετάβασης.
Η γεωπολιτική αξία των ΑΠΕ
Και αυτή είναι πλέον πολύ μεγαλύτερη από την κλιματική διάσταση.
Κάθε επιπλέον MWh που παράγεται από ήλιο, άνεμο ή υδροηλεκτρικά είναι μία MWh για την οποία δεν χρειάζεται εισαγόμενο αέριο ή πετρέλαιο.
Όσο το Ορμούζ και η Ερυθρά Θάλασσα παραμένουν ασταθή, η πράσινη μετάβαση αποκτά χαρακτήρα εθνικής ενεργειακής ασφάλειας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη επισημάνει ότι από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή η ΕΕ είχε ξοδέψει μέχρι τον Ιούλιο περίπου €53 δισ. επιπλέον για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων
Άρα η μείωση της εξάρτησης δεν είναι μόνο ζήτημα εκπομπών.
Είναι και ζήτημα εμπορικού ισοζυγίου, πληθωρισμού και γεωπολιτικής ευπάθειας.
Καιρίδης κλείνει και τη συζήτηση για το επίδομα ανεργίας
Στο πολιτικό σκέλος της συνέντευξης, ο Καιρίδης επιχείρησε να κλείσει τη συζήτηση που άνοιξε μετά τις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη για το επίδομα ανεργίας.
«Ζήτημα επίδομα ανεργίας δεν υπάρχει. Το είπε η αρμόδια υπουργός. Θα το κλείσει το θέμα, θα το σφραγίσει», δήλωσε.
Και όταν ρωτήθηκε εάν αυτό ισχύει και για τα επόμενα χρόνια, απάντησε:
«Αυτό ισχύει και για τα επόμενα χρόνια. Είναι ένα ανταποδοτικό επίδομα, όχι προνοιακό, το οποίο προέρχεται από τις κρατήσεις των εργαζομένων».
Ο Παύλος Μαρινάκης είχε ήδη διευκρινίσει στις 14 Σεπτεμβρίου ότι η πρότασή του για μεγαλύτερη σύνδεση επιδότησης και εργασίας αποτελούσε προσωπική άποψη και δεν βρίσκεται στον κυβερνητικό σχεδιασμό.
«Αχρείαστες» οι δηλώσεις Μαρινάκη
Ο Καιρίδης ήταν πάντως ευθύς όταν ρωτήθηκε αν έπρεπε να ανοίξει αυτή η συζήτηση.
«Εκ του αποτελέσματος νομίζω ότι ήταν αχρείαστες», είπε.
Ταυτόχρονα, αναγνώρισε ότι ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έχει υπάρξει, κατά την άποψή του, «άψογος» στα καθήκοντά του και απέδωσε την επίμαχη τοποθέτηση σε προσωπική άποψη που διατυπώθηκε σε περίοδο μεγαλύτερης πολιτικής αυτονόμησης.
Για τον Άδωνι Γεωργιάδη, που είχε χαρακτηρίσει ενδιαφέρουσα τη συζήτηση, σχολίασε:
«Ο Άδωνις έχει αυτή την τάση να ανοίγει τα φτερά του και να προστατεύει τους πάντες και είναι προς τιμήν του αυτό».
Το μήνυμα πίσω από τη συνέντευξη
Η ουσία της τοποθέτησης Καιρίδη βρίσκεται τελικά στη σύνδεση δύο διαφορετικών κρίσεων.
Από τη μία, μια εξωτερική ενεργειακή κρίση που η Ελλάδα δεν μπορεί να ελέγξει.
Από την άλλη, μια εγχώρια ενεργειακή μετάβαση που μπορεί να περιορίσει σταδιακά την έκθεσή της.
Το μεγάλο ερώτημα για τον χειμώνα δεν είναι μόνο αν θα υπάρχει πετρέλαιο ή φυσικό αέριο.
Είναι σε ποια τιμή.
Και σε αυτό το σημείο οι 19 GW ΑΠΕ, τα δίκτυα και κυρίως η αποθήκευση παύουν να είναι απλώς «πράσινη πολιτική».
Γίνονται ασφάλεια εφοδιασμού και οικονομική άμυνα απέναντι στην κρίση του Κόλπου.
Πηγή: pagenews.gr