Η Συνταγματική Αναθεώρηση έχει μία ιδιομορφία που συχνά χάνεται μέσα στην καθημερινή πολιτική αντιπαράθεση.
Η σημερινή Βουλή δεν αποφασίζει το τελικό περιεχόμενο των νέων διατάξεων.
Αποφασίζει σε ποιες διατάξεις επιτρέπεται να επέμβει η επόμενη Βουλή.
Και το πόσοι θα τις ψηφίσουν σήμερα καθορίζει πόσο δύσκολη θα είναι η αλλαγή αύριο.
Το κλειδί: 180 τώρα ή 180 μετά
Η συνταγματική διαδικασία λειτουργεί με αντίστροφη πλειοψηφία.
Εάν μία πρόταση αναθεώρησης συγκεντρώσει στην παρούσα Βουλή πλειοψηφία τουλάχιστον τριών πέμπτων — δηλαδή 180 βουλευτών — η επόμενη Βουλή μπορεί να ολοκληρώσει την αλλαγή με την απόλυτη πλειοψηφία των 151.
Εάν τώρα συγκεντρώσει μόνο 151 έως 179 ψήφους, τότε η επόμενη Βουλή θα πρέπει να βρει τουλάχιστον 180.
Αυτό κάνει τη δεύτερη ψηφοφορία πολύ σημαντικότερη από μια απλή επανάληψη της πρώτης.
Γιατί υπάρχουν δύο ψηφοφορίες
Ο ίδιος ο Μητσοτάκης στάθηκε σε αυτό στην αρχή της ομιλίας του.
Υποστήριξε ότι εάν η δεύτερη διαδικασία δεν είχε σκοπό να επιτρέψει αλλαγές συσχετισμών και αναζήτηση ευρύτερων συναινέσεων, δεν θα υπήρχε λόγος να προβλέπεται συνταγματικά δεύτερη ψηφοφορία.
Στην πρώτη ψηφοφορία του Ιουλίου καμία από τις κυβερνητικές προτάσεις δεν έφθασε τις 180 ψήφους.
Τα άρθρα που κρίνονται
Η ΝΔ έχει καταθέσει πρόταση για 33 διατάξεις.
Μεταξύ των πιο πολιτικά φορτισμένων βρίσκονται:
- το άρθρο 86 για την ευθύνη υπουργών,
- το άρθρο 16 για τα μη κρατικά πανεπιστήμια,
- η αξιολόγηση στο Δημόσιο,
- η επιστολική ψήφος,
- θεσμικές αλλαγές στη Δικαιοσύνη,
- και νέες προβλέψεις γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη.
Ο Μητσοτάκης υποστήριξε ότι σε αρκετά από αυτά υπάρχουν ήδη σημεία ουσιαστικής συμφωνίας μεταξύ ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, αλλά όχι αντίστοιχη ψήφος στην Ολομέλεια.
Γιατί η αντιπολίτευση κρατά αποστάσεις
Η λογική της αντιπολίτευσης είναι διαφορετική.
Δεν θέλει να αποφασίσει η σημερινή κυβερνητική πλειοψηφία τα άρθρα και η επόμενη πλειοψηφία να μπορεί στη συνέχεια να προσδιορίσει το τελικό τους περιεχόμενο με 151 ψήφους.
Πρόκειται ουσιαστικά για διαφωνία γύρω από το πού πρέπει να βρίσκεται η αυξημένη συναίνεση:
στη σημερινή Βουλή ή στην επόμενη.
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η σημερινή Βουλή πρέπει να ανοίξει όσο περισσότερες πόρτες γίνεται.
Η αντιπολίτευση θέλει να διατηρηθεί υψηλότερος φραγμός στην τελική διαμόρφωση.
Τι σημαίνει πρακτικά για τον πολίτη
Ένα υποθετικό παράδειγμα:
Εάν το άρθρο 86 πάρει 180 ψήφους σήμερα, μετά τις εκλογές η επόμενη Βουλή μπορεί να το αλλάξει με 151.
Εάν πάρει 179, η επόμενη θα χρειάζεται 180.
Μία ψήφος, δηλαδή, μπορεί να αλλάξει δραματικά τη δυνατότητα της επόμενης Βουλής να ολοκληρώσει την αναθεώρηση.
Αυτό είναι το πολιτικό βάρος πίσω από τη φράση του πρωθυπουργού:
«Όποιος ψηφίσει όχι ή παρών θα έχει ουσιαστικά στερήσει τη δυνατότητα στη χώρα να βαδίσει πιο γρήγορα στο αύριο».
Η κάλπη μπαίνει ανάμεσα στις δύο Βουλές
Υπάρχει όμως και μία κρίσιμη δημοκρατική παράμετρος.
Μεταξύ της προαναθεωρητικής και της αναθεωρητικής Βουλής μεσολαβούν εκλογές.
Άρα ο ψηφοφόρος γνωρίζει ποια άρθρα έχουν ανοίξει και μπορεί να συνεκτιμήσει τις θέσεις κάθε κόμματος για το τελικό τους περιεχόμενο.
Αυτό ακριβώς επικαλείται η κυβέρνηση ως «λαϊκή νομιμοποίηση» της δεύτερης φάσης της αναθεώρησης.
Η αντιπολίτευση, αντίθετα, θεωρεί ότι σε ορισμένα θεσμικά ζητήματα η απλή κοινοβουλευτική πλειοψηφία δεν επαρκεί.
Η πραγματική μάχη δεν είναι μόνο για τα άρθρα
Επομένως, η σημερινή σύγκρουση δεν αφορά μόνο το εάν θα αλλάξει το Σύνταγμα.
Αφορά το πόσο εύκολα θα μπορεί να αλλάξει.
Και γι’ αυτό οι 180 ψήφοι της σημερινής Βουλής μπορεί τελικά να αποδειχθούν σημαντικότερες από πολλές από τις ίδιες τις φράσεις που ακούγονται στην Ολομέλεια.
Πηγή: pagenews.gr