Η Δυτική Μακεδονία ετοιμάζεται να περάσει από την εποχή του λιγνίτη σε ένα νέο μοντέλο που συνδέει την ηλεκτρική ενέργεια με το cloud, την Τεχνητή Νοημοσύνη και τις υποδομές υψηλής υπολογιστικής ισχύος.
Η ΔΕΗ υπέγραψε δεσμευτικό Μνημόνιο Συνεργασίας με την Amazon Web Services για την ανάπτυξη μεγάλου data center στον Άγιο Δημήτριο Κοζάνης, αξιοποιώντας έκταση και ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Η πρώτη φάση προβλέπει ισχύ 300 MW, επένδυση περίπου 1,2 δισ. ευρώ και στόχο ολοκλήρωσης μέσα στο 2028.
Από τα 300 MW έως το 1 GW
Το project σχεδιάζεται εξαρχής με δυνατότητα πολύ μεγαλύτερης ανάπτυξης.
Η αρχική εγκατάσταση των 300 MW αποτελεί μόνο την πρώτη φάση, καθώς οι δύο πλευρές εξετάζουν επέκταση της συνολικής ισχύος μέχρι και το 1 GW. Σε ένα τέτοιο σενάριο, το έργο θα περνούσε από την κατηγορία hyperscale σε μία επένδυση πραγματικά giga-scale, με πολύ μεγαλύτερες ανάγκες σε servers, αποθηκευτικά συστήματα, δίκτυα και ενεργειακές υποδομές.
Ο σχεδιασμός της ΔΕΗ για τον Άγιο Δημήτριο προβλέπει μάλιστα campus από επιμέρους μονάδες data centers ισχύος 75 MW, με συνολικό αρχικό IT load 300 MW και δυνατότητα επέκτασης σε κλίμακα 1 GW. Η ίδια η εταιρεία έχει ήδη προχωρήσει σε διαδικασίες αγοράς κρίσιμου ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού για το συγκεκριμένο campus.
Συμφωνία μίσθωσης 15 ετών
Η επιχειρηματική δομή της συμφωνίας έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Η ΔΕΗ θα διαθέσει την έκταση, θα κατασκευάσει τις εγκαταστάσεις και θα αναπτύξει τις απαραίτητες ενεργειακές υποδομές.
Μετά την ολοκλήρωση του έργου, η Amazon Web Services προβλέπεται να μισθώσει το data center μέσω μακροχρόνιας σύμβασης διάρκειας 15 ετών.
Η AWS θα αναλάβει το τεχνολογικό σκέλος: servers, αποθηκευτικά συστήματα, υποδομές cloud και υπολογιστικές μονάδες που θα μπορούν να υποστηρίξουν εφαρμογές υψηλής υπολογιστικής απαίτησης και Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η πράσινη ενέργεια στο κέντρο του σχεδιασμού
Καθοριστικό στοιχείο είναι η ενεργειακή τροφοδοσία.
Η AWS σχεδιάζεται να προμηθεύεται ηλεκτρική ενέργεια από τη ΔΕΗ μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων, με προέλευση από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Για ένα data center αυτής της κλίμακας, η πρόσβαση σε μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ισχύος είναι κρίσιμο πλεονέκτημα.
Ακριβώς εκεί βρίσκεται ένα από τα βασικά συγκριτικά πλεονεκτήματα της περιοχής του Αγίου Δημητρίου: διαθέτει ήδη ισχυρές ενεργειακές διασυνδέσεις και υποδομές που δημιουργήθηκαν τις προηγούμενες δεκαετίες για την εξυπηρέτηση της λιγνιτικής παραγωγής.
Η απολιγνιτοποίηση αποκτά νέο περιεχόμενο
Η επένδυση έχει ιδιαίτερη σημασία και για τη μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας.
Για δεκαετίες, η περιοχή αποτέλεσε έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς πυλώνες της χώρας μέσω του λιγνίτη.
Με την απολιγνιτοποίηση, οι παλιές βιομηχανικές και ενεργειακές υποδομές χρειάζονται νέα χρήση.
Το hyperscale data center επιχειρεί να συνδέσει αυτή την παλιά ενεργειακή βάση με τη νέα ψηφιακή οικονομία, μετατρέποντας τμήμα των πρώην λιγνιτικών εγκαταστάσεων σε υποδομή για cloud computing και AI.
Γιατί τα data centers χρειάζονται τεράστια ισχύ
Η παγκόσμια ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης έχει εκτοξεύσει τη ζήτηση για data centers.
Τα σύγχρονα μοντέλα AI απαιτούν τεράστιες ποσότητες υπολογιστικής ισχύος, ενώ οι νέες GPU και τα συστήματα υψηλής απόδοσης καταναλώνουν πολύ μεγαλύτερα φορτία ενέργειας σε σχέση με τα παραδοσιακά κέντρα δεδομένων.
Για αυτό οι μεγαλύτεροι τεχνολογικοί όμιλοι αναζητούν περιοχές που συνδυάζουν διαθέσιμη ηλεκτρική ισχύ, σταθερά δίκτυα, χώρους μεγάλης έκτασης και πρόσβαση σε πράσινη ενέργεια.
Η Δυτική Μακεδονία διαθέτει αρκετά από αυτά τα χαρακτηριστικά και μπορεί να αποκτήσει διαφορετικό ρόλο στον ευρωπαϊκό χάρτη των ψηφιακών υποδομών.
Η AWS ενισχύει ήδη την παρουσία της στην Ελλάδα
Το project έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία η AWS διευρύνει ήδη το αποτύπωμά της στην ελληνική αγορά.
Τον Ιούλιο του 2026 τέθηκε σε γενική διαθεσιμότητα νέα AWS Local Zone στην Αθήνα, η οποία επιτρέπει σε επιχειρήσεις και οργανισμούς να επεξεργάζονται δεδομένα εντός Ελλάδας και να μειώνουν σημαντικά την καθυστέρηση πρόσβασης σε εφαρμογές cloud.
Η πιθανή ανάπτυξη ενός hyperscale campus στη Δυτική Μακεδονία θα ήταν έργο τελείως διαφορετικής κλίμακας, με πολλαπλάσια ισχύ και πολύ μεγαλύτερες υποδομές.
Η πραγματική επένδυση μπορεί να γίνει πολύ μεγαλύτερη
Το ποσό των 1,2 δισ. ευρώ αφορά την πρώτη φάση των 300 MW.
Η συνολική οικονομική επίδραση μπορεί να είναι σημαντικά μεγαλύτερη, καθώς ένα data center αυτής της κλίμακας απαιτεί πρόσθετες επενδύσεις σε servers, υπολογιστικό εξοπλισμό, δίκτυα, υποσταθμούς, συστήματα αποθήκευσης και υποδομές ψύξης.
Αν προχωρήσει και η επέκταση προς το 1 GW, το συνολικό ύψος των κεφαλαίων που θα κινητοποιηθούν μπορεί να ανέβει κατά πολλά δισεκατομμύρια ευρώ.
Τα επόμενα βήματα
Παρά το δεσμευτικό MoU, η πλήρης υλοποίηση δεν θεωρείται ακόμη τελειωμένη υπόθεση.
Απομένουν η ολοκλήρωση των τελικών εμπορικών συμφωνιών, το due diligence, η εξασφάλιση της απαιτούμενης σύνδεσης με το ηλεκτρικό δίκτυο και οι απαραίτητες εγκρίσεις.
Η ΔΕΗ έχει πάντως ήδη ξεκινήσει τον σχεδιασμό και τις αδειοδοτικές διαδικασίες, με στόχο η κατασκευή να αρχίσει μέσα στο 2026 και η πρώτη φάση να μπορεί να λειτουργήσει το 2028.
Αν το σχέδιο προχωρήσει μέχρι την πλήρη ανάπτυξή του, ο Άγιος Δημήτριος μπορεί να μετατραπεί από σύμβολο της λιγνιτικής εποχής σε έναν από τους μεγαλύτερους κόμβους ενέργειας, cloud και Τεχνητής Νοημοσύνης στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Πηγή: Pagenews.gr