Η οικονομική αντιπαράθεση ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση περνά σε νέα φάση, με τα περιουσιακά στοιχεία μεγάλων ευρωπαϊκών εταιρειών που εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στη ρωσική αγορά να βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο.
Ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ, πρώην πρόεδρος και πρωθυπουργός της Ρωσίας και σήμερα αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας, σχολίασε με ιδιαίτερα επιθετικό τόνο τις ευρωπαϊκές αντιδράσεις στις τελευταίες αποφάσεις του Κρεμλίνου, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη κατανοεί μόνο τη «γλώσσα της ισχύος».
Στο στόχαστρο Nestlé, Auchan και Lemana Pro
Η παρέμβαση Μεντβέντεφ ήρθε μετά το διάταγμα του Βλαντίμιρ Πούτιν με το οποίο περιουσιακά στοιχεία επιχειρήσεων που συνδέονται με ευρωπαϊκούς ομίλους τέθηκαν υπό προσωρινή διοίκηση στη Ρωσία.
Μεταξύ των σημαντικότερων ονομάτων βρίσκονται η Nestlé, η Auchan και η Lemana Pro, η οποία αποτελεί τη διάδοχη εταιρική παρουσία της πρώην Leroy Merlin στη ρωσική αγορά. Στο ίδιο πλαίσιο επηρεάζονται και άλλες εταιρικές συμμετοχές, με τη διαχείρισή τους να περνά στη ρωσική L.E.V. Management.
Η L.E.V. Management είναι εταιρεία με περιορισμένο δημόσιο προφίλ, η οποία συστάθηκε στη Μόσχα το 2024 και αναλαμβάνει πλέον τον προσωρινό έλεγχο των συγκεκριμένων δραστηριοτήτων.
Τι σημαίνει «προσωρινή διοίκηση»
Η απόφαση δεν ισοδυναμεί, τουλάχιστον σε αυτό το στάδιο, με επίσημη μεταβίβαση της κυριότητας των επιχειρήσεων στο ρωσικό κράτος.
Ο μηχανισμός προσωρινής διοίκησης επιτρέπει σε διαχειριστή που ορίζεται από τη ρωσική πλευρά να αναλάβει τον επιχειρησιακό έλεγχο των περιουσιακών στοιχείων, χωρίς να αλλάζει αυτομάτως ο νόμιμος ιδιοκτήτης.
Ωστόσο, προηγούμενες περιπτώσεις προκαλούν ανησυχία στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Μετά το 2022, αντίστοιχη διαδικασία εφαρμόστηκε σε εταιρείες όπως η Danone και η Carlsberg και σε αρκετές περιπτώσεις ακολούθησαν μεταβιβάσεις σε Ρώσους αγοραστές.
Η σκληρή τοποθέτηση Μεντβέντεφ
Ο Μεντβέντεφ παρουσίασε την κίνηση ως απάντηση στις κυρώσεις και στη στρατιωτική υποστήριξη που παρέχουν ευρωπαϊκές χώρες στην Ουκρανία.
Υποστήριξε ότι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν μπορούν, κατά τη ρωσική θέση, να στηρίζουν στρατιωτικά το Κίεβο και ταυτόχρονα να απαιτούν προστασία των επιχειρηματικών συμφερόντων εταιρειών τους μέσα στη Ρωσία.
Η συγκεκριμένη θέση αποτελεί τη ρωσική πολιτική ερμηνεία της σύγκρουσης. Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, αντίθετα, χαρακτηρίζουν τις σχετικές ενέργειες αδικαιολόγητες και επιμένουν ότι η υποστήριξη προς την Ουκρανία δεν νομιμοποιεί παρεμβάσεις στην ιδιωτική περιουσία εταιρειών.
Η Γαλλία ζητά από τη Μόσχα να ανακαλέσει
Το Παρίσι αντέδρασε επίσημα, ζητώντας από τις ρωσικές αρχές να αναθεωρήσουν την απόφαση.
Τα γαλλικά υπουργεία Εξωτερικών και Οικονομίας χαρακτήρισαν αδικαιολόγητη την τοποθέτηση ρωσικών θυγατρικών γαλλικών και άλλων ευρωπαϊκών επιχειρήσεων υπό προσωρινή διοίκηση και ανακοίνωσαν ότι βρίσκονται σε στενή επικοινωνία με τις εταιρείες που επηρεάζονται.
Η αντίδραση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα στην περίπτωση της Auchan, η οποία διατηρεί μία από τις μεγαλύτερες ξένες παρουσίες στο ρωσικό λιανεμπόριο.
Στο τέλος του 2025 η εταιρεία απασχολούσε περισσότερους από 24.000 εργαζομένους και λειτουργούσε 229 καταστήματα στη χώρα, ενώ οι πωλήσεις της στο πρώτο εξάμηνο του 2026 ανήλθαν σε περίπου 127 δισ. ρούβλια.
Η Nestlé εξετάζει τις επόμενες κινήσεις της
Η Nestlé έχει επίσης σημαντική παραγωγική παρουσία στη Ρωσία, με έξι εργοστάσια και περίπου 7.000 εργαζομένους.
Η εταιρεία ανακοίνωσε ότι εξετάζει την κατάσταση και ότι θα προχωρήσει στα απαραίτητα βήματα για την προστασία των δικαιωμάτων της, των δραστηριοτήτων της και των εργαζομένων της. Η Ρωσία εκτιμάται ότι αντιπροσωπεύει πλέον περίπου το 1% των συνολικών πωλήσεών της, μετά τη σημαντική μείωση των δραστηριοτήτων που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Πάνω από 50 δισ. δολάρια σε περιουσιακά στοιχεία από το 2022
Η τελευταία κίνηση δεν αποτελεί μεμονωμένο επεισόδιο.
Από την έναρξη της πλήρους ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022, η Μόσχα έχει αυστηροποιήσει σημαντικά τους όρους υπό τους οποίους ξένες επιχειρήσεις μπορούν να αποχωρήσουν από τη χώρα.
Σε πολλές περιπτώσεις έχουν επιβληθεί μεγάλες εκπτώσεις στις τιμές πώλησης, ειδικοί φόροι εξόδου και κρατικές εγκρίσεις για τη μεταβίβαση εταιρικών περιουσιακών στοιχείων.
Σύμφωνα με εκτίμηση ρωσικού δικηγορικού γραφείου, το ρωσικό κράτος είχε ήδη μέχρι το 2025 θέσει υπό έλεγχο ή κατασχέσει ιδιωτική περιουσία αξίας άνω των 50 δισ. δολαρίων, συμπεριλαμβανομένων περιουσιακών στοιχείων ξένων εταιρειών.
Η αντιπαράθεση επεκτείνεται και στις ΗΠΑ
Ο Μεντβέντεφ συνέδεσε τις δηλώσεις του και με τη νέα αμερικανική πολιτική κυρώσεων απέναντι στη Μόσχα, υποστηρίζοντας ότι ανάλογη στάση πρέπει να ακολουθηθεί και έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι τοποθετήσεις του ήρθαν μετά την επικύρωση νέου πακέτου αμερικανικών μέτρων που επικεντρώνεται ιδιαίτερα στον ρωσικό ενεργειακό τομέα.
Η ρητορική αυτή δείχνει ότι η σύγκρουση γύρω από τις κυρώσεις έχει πλέον ξεπεράσει τον κλασικό εμπορικό και χρηματοπιστωτικό πόλεμο και επεκτείνεται όλο και περισσότερο στην ιδιοκτησία επιχειρηματικών περιουσιακών στοιχείων.
Αυξάνεται το ρίσκο για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις
Για τις ευρωπαϊκές εταιρείες που εξακολουθούν να έχουν εργοστάσια, καταστήματα ή άλλες δραστηριότητες στη Ρωσία, το επιχειρηματικό ρίσκο έχει αυξηθεί σημαντικά.
Ακόμη και εταιρείες που επέλεξαν να παραμείνουν στη χώρα, περιορίζοντας παράλληλα τις δραστηριότητές τους μετά το 2022, βρίσκονται πλέον αντιμέτωπες με το ενδεχόμενο να χάσουν τον λειτουργικό έλεγχο των τοπικών θυγατρικών τους.
Οι δηλώσεις Μεντβέντεφ ενισχύουν το μήνυμα ότι η Μόσχα αντιμετωπίζει πλέον τα περιουσιακά στοιχεία δυτικών επιχειρήσεων ως μέρος της ευρύτερης αντιπαράθεσης με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Το εάν η «προσωρινή διοίκηση» θα παραμείνει πράγματι προσωρινή ή θα εξελιχθεί σε μόνιμη απώλεια ελέγχου αποτελεί πλέον το κεντρικό ερώτημα για τις εταιρείες που εξακολουθούν να έχουν σημαντική έκθεση στη ρωσική αγορά.
Πηγή: Pagenews.gr