Ισραήλ: 67 «ναι» στον Άιζενκοτ, αλλά κυβέρνηση στον αέρα – Η τελευταία μάχη του Νετανιάχου

Την Κυριακή 8 Νοεμβρίου η ανάθεση εντολής από τον Χέρτζογκ. Τα αμοιβαία βέτο εμποδίζουν τη μετατροπή της πλειοψηφίας των συστάσεων σε κυβερνητική συμφωνία, ενώ η στάση των υπερορθόδοξων δυσκολεύει τον απερχόμενο πρωθυπουργό.

Ο Γκάντι Άιζενκοτ συγκέντρωσε 67 συστάσεις για την πρωθυπουργία, έναντι 46 του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ωστόσο, το αριθμητικό του προβάδισμα δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε συμφωνία διακυβέρνησης. Αυτή η απόσταση κρατά ανοιχτή την πολιτική αναμέτρηση στο Ισραήλ, περισσότερο από μία εβδομάδα μετά τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου.

Ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτζογκ ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης την Κυριακή 8 Νοεμβρίου, αφήνοντας έως τότε περιθώριο για πρόσθετες συνομιλίες με τους αρχηγούς των κομμάτων.

«Η πρόθεσή μου είναι να αναθέσω την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης την ερχόμενη Κυριακή», δήλωσε μετά την ολοκλήρωση του κύκλου διαβουλεύσεων.

Δεν ανακοίνωσε, όμως, οριστικά ποιος θα τη λάβει. Παρότι οι συστάσεις ευνοούν καθαρά τον Άιζενκοτ, ο Χέρτζογκ υπογράμμισε ότι πρέπει να αξιολογήσει ποιος μπορεί πράγματι να συγκροτήσει κυβέρνηση.

Οι 67 συστάσεις και το πρόβλημα των 48 εδρών

Το βασικό εμπόδιο για τον πρώην αρχηγό των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων βρίσκεται στη σύνθεση της στήριξής του.

Τα τέσσερα κόμματα του αντιπολιτευόμενου μπλοκ —το Yashar!, το B’Yachad, οι Δημοκράτες και το Yisrael Beytenu— διαθέτουν συνολικά 48 έδρες. Στις προεδρικές διαβουλεύσεις προστέθηκαν οι συστάσεις των δύο αραβικών σχηματισμών, που συγκεντρώνουν 19 έδρες, ανεβάζοντας το άθροισμα στις 67.

Η σύσταση προς τον πρόεδρο, όμως, δεν αποτελεί δεσμευτική συμφωνία συμμετοχής σε συνασπισμό ή παροχής εμπιστοσύνης.

Ο Άιζενκοτ καλείται επομένως να λύσει μια πολιτική αντίφαση: η υποστήριξη των αραβικών κομμάτων ενισχύει καθοριστικά τη διεκδίκηση της εντολής, ενώ οι αποκλεισμοί απέναντι στη συνεργασία μαζί τους περιορίζουν τις διαθέσιμες κυβερνητικές επιλογές.

Τα αραβικά κόμματα αλλάζουν την εξίσωση

Η Κοινή Λίστα ανακοίνωσε ότι θα προτείνει τον Άιζενκοτ, επιδιώκοντας να διευρύνει τη διαφορά του από τον Νετανιάχου και να ενισχύσει τις πιθανότητες αλλαγής κυβέρνησης.

Στην τοποθέτησή της συνέδεσε την απόφαση με την απαίτηση των ψηφοφόρων της να αποτραπεί η επιστροφή της απερχόμενης κυβέρνησης. Ταυτόχρονα, άσκησε κριτική στο αντιπολιτευόμενο μπλοκ για τη στάση του απέναντι στους Άραβες πολίτες και στην πολιτική τους εκπροσώπηση.

Η επιλογή της καταδεικνύει ότι η επιθυμία απομάκρυνσης του Νετανιάχου μπορεί να λειτουργήσει ως κοινός παρονομαστής. Δεν εξαλείφει, ωστόσο, τις διαφωνίες για τη σύνθεση και το πρόγραμμα της επόμενης κυβέρνησης.

Αντίστοιχα, και η Ra’am πρότεινε τον Άιζενκοτ, ενισχύοντας την πίεση προς τα υπόλοιπα κόμματα να αποσαφηνίσουν εάν είναι διατεθειμένα να μετατρέψουν την αντιπολιτευτική σύγκλιση σε κυβερνητική λύση.

Γιατί ο Νετανιάχου παραμένει στο παιχνίδι

Ο Νετανιάχου βρίσκεται πίσω στις συστάσεις, αλλά διατηρεί περιθώριο κινήσεων όσο οι αντίπαλοί του δεν συμφωνούν μεταξύ τους.

Το Λικούντ αναδείχθηκε πρώτο κόμμα, χωρίς ο ευρύτερος συνασπισμός του να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Η αποχή του Ενωμένου Ιουδαϊσμού της Τορά, που διαθέτει επτά έδρες, περιόρισε τις συστάσεις υπέρ του στις 46.

Η στάση των υπερορθόδοξων έχει ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της μακρόχρονης συνεργασίας τους με τον πρωθυπουργό. Στο υπόβαθρο βρίσκεται και η διαφωνία για τη νομοθετική ρύθμιση των απαλλαγών των υπερορθόδοξων ανδρών από τη στρατιωτική υπηρεσία.

Ο απερχόμενος πρωθυπουργός παραμένει επικεφαλής της μεταβατικής κυβέρνησης μέχρι να σχηματιστεί και να αναλάβει νέα. Η παραμονή του δεν προδικάζει το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων, αλλά του προσφέρει πολιτικό χρόνο σε μια αναμέτρηση που δεν έχει κλείσει.

Ο Χέρτζογκ πιέζει για άρση των αποκλεισμών

Ο πρόεδρος επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από την καταμέτρηση των συστάσεων στη δυνατότητα λειτουργίας ενός συνασπισμού.

«Τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων φαίνονται θεωρητικά σαφή. Ωστόσο, η αρμοδιότητα που μου παρέχει ο νόμος είναι να διαπιστώσω ποιος έχει τη δυνατότητα να σχηματίσει κυβέρνηση», ανέφερε.

Επισήμανε ότι τα αμοιβαία βέτο υπάρχουν τόσο μεταξύ των πολιτικών μπλοκ όσο και στο εσωτερικό τους. Γι’ αυτό θα πραγματοποιήσει κατ’ ιδίαν συζητήσεις πριν από την ανάθεση.

Η παρέμβασή του αυξάνει την πίεση προς όλους τους αρχηγούς να εξηγήσουν ποιους συμβιβασμούς αποδέχονται. Δεν ισοδυναμεί με προαναγγελία συγκεκριμένης κυβέρνησης συνεργασίας ούτε με συμφωνία μεταξύ Άιζενκοτ και Νετανιάχου.

Το χρονόμετρο της εντολής

Η τυπική προθεσμία για την πρώτη ανάθεση λήγει την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου, καθώς τα επίσημα αποτελέσματα παραδόθηκαν στον πρόεδρο στις 4 Νοεμβρίου.

Ο πρώτος εντολοδόχος θα έχει 28 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση, με δυνατότητα προεδρικής παράτασης έως 14 επιπλέον ημέρες.

Εάν αποτύχει, προβλέπονται επόμενα στάδια αναζήτησης κυβερνητικής λύσης. Νέες εκλογές προκύπτουν εφόσον εξαντληθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες χωρίς αποτέλεσμα — όχι αυτομάτως μετά την αποτυχία της πρώτης προσπάθειας.

Αυτό ακριβώς επιδιώκει να αποτρέψει ο Χέρτζογκ: μια νέα προσφυγή στις κάλπες πριν δοκιμαστούν ουσιαστικά οι δυνατότητες συνεννόησης.

«Κατά τη διάρκεια αυτών των συζητήσεων, σκοπεύω να εξαντλήσω κάθε δυνατότητα, προκειμένου να ενθαρρύνω τις πολιτικές δυνάμεις να προσεγγίσουν η μία την άλλη και να συμβάλουν στη συγκρότηση μιας σταθερής και καλής κυβέρνησης για τον λαό του Ισραήλ».

Πηγή: pagenews.gr