Με ένα από τα πιο πυκνά διεθνή προγράμματα του φθινοπώρου μεταβαίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία τα ελληνοτουρκικά βρίσκονται ξανά σε πιο δύσκολη φάση, το Κυπριακό επιχειρεί να αποκτήσει νέα κινητικότητα και η Αθήνα θέλει παράλληλα να ενισχύσει την οικονομική και τεχνολογική της παρουσία στις ΗΠΑ.
Το ταξίδι του πρωθυπουργού, από τις 21 έως τις 25 Σεπτεμβρίου, δεν περιορίζεται στη Νέα Υόρκη και στην 81η Εβδομάδα Υψηλού Επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Θα ξεκινήσει από την Καλιφόρνια, με επαφές στον πυρήνα της αμερικανικής τεχνολογικής βιομηχανίας, ενώ στη Νέα Υόρκη η ατζέντα θα μετακινηθεί στην υψηλή διπλωματία.
Ο ίδιος ο πρωθυπουργός επιβεβαίωσε στις 18 Σεπτεμβρίου ότι, πέρα από τις συναντήσεις και την ομιλία του στον ΟΗΕ, θα έχει εκτενή επαφή με αμερικανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, σε μια περίοδο έντονης αναταραχής στις διεθνείς αγορές ομολόγων.
Το ερώτημα της Νέας Υόρκης: Θα δει τον Ερντογάν;
Το πολιτικό ενδιαφέρον στρέφεται αναπόφευκτα σε ένα πρόσωπο: τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει προγραμματισμένη συνάντηση των δύο ηγετών. Αυτό επιβεβαίωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη συνέντευξή του στην ΕΡΤ στις 17 Σεπτεμβρίου.
«Δεν αποκλείω κάτι, αλλά δεν υπάρχει κάτι προγραμματισμένο», ήταν η ουσία της τοποθέτησής του.
Το παράθυρο, επομένως, παραμένει ανοιχτό, χωρίς να υπάρχει αυτή τη στιγμή συμφωνημένο τετ α τετ.
Και εάν τελικά πραγματοποιηθεί, θα γίνει σε ένα σαφώς διαφορετικό περιβάλλον από προηγούμενες συναντήσεις των δύο ηγετών.
Η τουρκική ρητορική ανέβηκε – Η Αθήνα δεν θέλει «πόλεμο δηλώσεων»
Ο πρωθυπουργός αναγνώρισε δημόσια ότι το τελευταίο διάστημα καταγράφεται επιδείνωση της τουρκικής ρητορικής. Ταυτόχρονα, όμως, η κυβερνητική γραμμή είναι να μην παρασυρθεί η Αθήνα σε καθημερινή ανταλλαγή δηλώσεων με την Άγκυρα.
Η επιλογή είναι διπλή: διατήρηση των ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας που δημιουργήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια, αλλά χωρίς υποχώρηση από τις ελληνικές θέσεις.
Το μήνυμα είχε αποτυπωθεί ήδη στη ΔΕΘ, όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.
Παράλληλα, η θέση της κυβέρνησης παραμένει ότι το βασικό ζήτημα που μπορεί να συζητηθεί με την Τουρκία είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Τα 12 μίλια παραμένουν στο τραπέζι
Στο συγκεκριμένο σημείο ο πρωθυπουργός επιμένει σε μία πάγια ελληνική θέση: η επέκταση των χωρικών υδάτων αποτελεί δικαίωμα της χώρας και η άσκησή του εξαρτάται από την επιλογή της ελληνικής κυβέρνησης.
Δεν πρόκειται, επομένως, για θέμα το οποίο η Αθήνα αντιμετωπίζει ως αντικείμενο διαπραγμάτευσης με την Τουρκία.
Αυτή η γραμμή αποκτά μεγαλύτερη σημασία ενόψει Νέας Υόρκης, ακριβώς επειδή μια πιθανή συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν θα πραγματοποιούνταν μετά από μια περίοδο αυξημένης έντασης στη δημόσια ρητορική.
Και στη μέση το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Στην ατζέντα βρίσκεται και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε δηλώσει στη ΔΕΘ ότι η επανεκκίνηση των εργασιών πόντισης του υποθαλάσσιου καλωδίου είναι ζήτημα των επόμενων μηνών και είχε υπογραμμίσει ότι, κατά την ελληνική θέση, η Τουρκία δεν νομιμοποιείται να παρεμποδίσει το έργο.
Πρόκειται για ένα project που υπερβαίνει πλέον τη στενή διάσταση μιας διμερούς ηλεκτρικής σύνδεσης. Συνδέεται με την ευρωπαϊκή ενεργειακή στρατηγική, την Κύπρο και τις γεωπολιτικές ισορροπίες της Ανατολικής Μεσογείου.
Ραντεβού με Γκουτέρες – Στο τραπέζι το Κυπριακό
Το δεύτερο μεγάλο διπλωματικό κεφάλαιο της Νέας Υόρκης είναι το Κυπριακό.
Ο πρωθυπουργός αναμένεται να συναντηθεί με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, με τις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό να αποτελούν αναπόφευκτα μέρος της συζήτησης.
Ωστόσο, οι προσδοκίες για θεαματική εξέλιξη στη Νέα Υόρκη παραμένουν συγκρατημένες. Ο ίδιος ο Γκουτέρες δήλωσε στις 16 Σεπτεμβρίου ότι δεν αναμένεται συνάντηση σε σχήμα 3+1 ή 5+1 στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης, επισημαίνοντας ότι υπάρχει ακόμη «πολλή δουλειά» που πρέπει να γίνει.
Άρα η Νέα Υόρκη δύσκολα θα αποτελέσει από μόνη της σημείο επανεκκίνησης μιας ολοκληρωμένης διαπραγματευτικής διαδικασίας. Μπορεί, όμως, να λειτουργήσει ως χώρος διπλωματικής προετοιμασίας για τα επόμενα βήματα.
Η Αθήνα «χτίζει» μέτωπο σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο
Η ελληνική στρατηγική δεν περιορίζεται στις σχέσεις με την Τουρκία.
Λίγες ημέρες πριν από το ταξίδι στις ΗΠΑ, Μητσοτάκης, Χριστοδουλίδης και αλ Σίσι είχαν αναδείξει στην τριμερή Ελλάδας–Κύπρου–Αιγύπτου τη συνεργασία των τριών χωρών σε ασφάλεια, ενέργεια και συνδεσιμότητα, με τον Έλληνα πρωθυπουργό να παρουσιάζει το σχήμα ως παράγοντα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αυτή ακριβώς τη γεωπολιτική εικόνα αναμένεται να μεταφέρει η Αθήνα και στη Νέα Υόρκη: μια Ελλάδα που επιδιώκει διάλογο με την Τουρκία, αλλά ταυτόχρονα ενισχύει τα περιφερειακά σχήματα συνεργασίας της.
Πρώτος σταθμός Silicon Valley – Το δεύτερο μήνυμα του ταξιδιού
Πριν όμως από τη διπλωματία της Νέας Υόρκης, υπάρχει η Καλιφόρνια.
Στις 21 και 22 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με τον προγραμματισμό που έχει γνωστοποιηθεί, ο πρωθυπουργός θα βρίσκεται στο Σαν Φρανσίσκο, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται σε επαφές με τον χώρο της υψηλής τεχνολογίας, αλλά και με Έλληνες επιστήμονες και επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στη Silicon Valley.
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται επίσης παρουσία στο Stanford και εκδήλωση του Hoover Institution.
Η επιλογή της Καλιφόρνιας πριν από τη Νέα Υόρκη δίνει στο ταξίδι και μια δεύτερη διάσταση: η Αθήνα θέλει να παρουσιάσει την Ελλάδα όχι μόνο ως γεωπολιτικό συνομιλητή των ΗΠΑ, αλλά και ως επενδυτικό και τεχνολογικό προορισμό.
Νέα Υόρκη με φόντο και τις αγορές
Υπάρχει, τέλος, ένας τρίτος άξονας που αποκτά ιδιαίτερο βάρος λόγω της διεθνούς συγκυρίας: οι αγορές.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποκάλυψε ότι θα έχει εκτενή επαφή με χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στις ΗΠΑ, συνδέοντας τις συναντήσεις αυτές με την αναταραχή που επικρατεί στις διεθνείς αγορές και ειδικά στα κρατικά ομόλογα. Παράλληλα υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει παραμείνει σχετικά προστατευμένη από τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν άλλες χώρες.
Έτσι, το αμερικανικό ταξίδι αποκτά τρία παράλληλα επίπεδα: γεωπολιτική, επενδύσεις και τεχνολογία.
Και πάνω από όλα θα αιωρείται μέχρι την τελευταία στιγμή το ίδιο ερώτημα: εάν στη Νέα Υόρκη θα ανοίξει τελικά η πόρτα για μια νέα συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν.
Πηγή: pagenews.gr