Δεν ήταν απλώς ακόμη μία απειλή του Ντόναλντ Τραμπ προς το Ιράν.
Μέσα σε λίγες προτάσεις από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Αμερικανός πρόεδρος περιέγραψε το δίλημμα που θέλει να επιβάλει στην Τεχεράνη μετά από σχεδόν επτά μήνες πολέμου.
Είτε συμφωνία με την Ουάσιγκτον είτε συνέχιση της σύγκρουσης υπό την απειλή συντριπτικής αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος.
«Έχω να πάρω μια μεγάλη απόφαση. Θα γίνει μια συμφωνία με το Ιράν που θα του επιτρέψει να ξαναχτίσει και να δημιουργήσει μια χώρα πολύ μεγαλύτερη από ό,τι ήταν ποτέ πριν; Ή θα αφανίσω την Ισλαμική Δημοκρατία και θα το κάνω γρήγορα;», δήλωσε ο Τραμπ, σύμφωνα με το Reuters.
Η λέξη «annihilate» είναι αυτή που αναπόφευκτα κυριάρχησε.
Αλλά πίσω από αυτήν βρίσκεται κάτι μεγαλύτερο: η προσπάθεια της Ουάσιγκτον να μετατρέψει τη στρατιωτική υπεροχή σε πολιτική συμφωνία.
Το πραγματικό μήνυμα: Δεν ζητά μόνο νίκη – ζητά συμφωνία
Παρά τη σκληρότητα της απειλής, ο Τραμπ δεν παρουσίασε ως μοναδικό στόχο την καταστροφή του ιρανικού καθεστώτος.
Αντίθετα, μίλησε επανειλημμένα για συμφωνία.
Υποστήριξε μάλιστα ότι θεωρεί πιθανότερο να υπάρξει μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τεχεράνη περιμένει να δει εάν οι Ρεπουμπλικανοί θα διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου πριν αποφασίσει πόσο μακριά μπορεί να φτάσει στις διαπραγματεύσεις.
Ο Τραμπ απέρριψε την εκτίμηση ότι μια δυσμενής για το κόμμα του έκβαση των midterms θα περιόριζε αποφασιστικά τις επιλογές του.
«Αυτό που δεν καταλαβαίνουν είναι ότι εγώ δεν είμαι υποψήφιος. Το έκανα ήδη και κέρδισα. Θα είμαι εδώ για άλλα δυόμισι χρόνια», είπε.
Το μήνυμα προς την Τεχεράνη ήταν σαφές: η προεδρική θητεία συνεχίζεται ανεξαρτήτως της σύνθεσης του Κογκρέσου.
Πρώτα η στρατιωτική πίεση, μετά η οικονομική ασφυξία
Η δεύτερη κίνηση του Τραμπ ήταν εξίσου σημαντική.
Ζήτησε από τις υπόλοιπες χώρες να συμμετάσχουν στην οικονομική απομόνωση του Ιράν.
Επομένως, το αμερικανικό σχέδιο που παρουσίασε στον ΟΗΕ έχει δύο παράλληλους μοχλούς.
Ο πρώτος είναι στρατιωτικός.
Ο δεύτερος είναι οικονομικός.
Η Ουάσιγκτον θέλει να αυξήσει το κόστος συνέχισης του πολέμου για την Τεχεράνη τόσο πολύ ώστε η συμφωνία να γίνει η λιγότερο επώδυνη επιλογή.
Αυτό είναι το βασικό στοιχείο που διαφοροποιεί τη σημερινή ομιλία από μια απλή πολεμική ρητορική.
Ο Τραμπ υπερασπίζεται πλέον τον πόλεμο ως προσωπική επιλογή
Ο Αμερικανός πρόεδρος χρησιμοποίησε τη Γενική Συνέλευση και για να υπερασπιστεί την απόφασή του να εμπλακούν οι ΗΠΑ μαζί με το Ισραήλ στον πόλεμο.
Η βασική δικαιολόγηση που παρουσίασε ήταν η αποτροπή ενός πυρηνικά εξοπλισμένου Ιράν.
Κατά τη δική του θέση, η αμερικανική στρατιωτική επέμβαση απέτρεψε μια μεγαλύτερη μελλοντική απειλή.
Αυτός είναι πλέον ο τρόπος με τον οποίο ο Λευκός Οίκος επιχειρεί να παρουσιάσει τον πόλεμο: όχι μόνο ως σύγκρουση με την Τεχεράνη, αλλά ως προληπτική αναδιάταξη του συσχετισμού ισχύος στη Μέση Ανατολή.
Η άλλη πλευρά της εικόνας: Minab και διεθνές δίκαιο
Η ομιλία Τραμπ έγινε όμως σε μια στιγμή κατά την οποία η αμερικανική διεξαγωγή του πολέμου βρίσκεται και υπό διεθνή έλεγχο.
Η επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου σε σχολείο στο Minab του νότιου Ιράν, όπου σκοτώθηκαν τουλάχιστον 168 άνθρωποι —σχεδόν όλοι γυναίκες και κορίτσια, σύμφωνα με επικοινωνία ειδικών του ΟΗΕ προς τις ΗΠΑ— έχει προκαλέσει σοβαρά ερωτήματα για την τήρηση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.
Σε επείγουσα συζήτηση του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, οργανώσεις όπως η Human Rights Watch και η Διεθνής Επιτροπή Νομικών ζήτησαν ανεξάρτητη διερεύνηση της επίθεσης, επισημαίνοντας ότι ενδεχόμενες παραβιάσεις πρέπει να ερευνηθούν ως πιθανά εγκλήματα πολέμου. Η Amnesty International ανέφερε ότι τα διαθέσιμα στοιχεία υποδεικνύουν πλήγμα του σχολείου από αμερικανικές δυνάμεις και πιθανή αποτυχία λήψης εφικτών προφυλάξεων για την προστασία αμάχων.
Αυτό δεν ισοδυναμεί με τελεσίδικη δικαστική κρίση περί εγκλημάτων πολέμου.
Δείχνει όμως ότι, ενώ ο Τραμπ επιχειρεί να νομιμοποιήσει πολιτικά την εκστρατεία ως αναγκαία για την αποτροπή πυρηνικού Ιράν, το κόστος της διεξαγωγής της αποτελεί ήδη αντικείμενο διεθνούς διερεύνησης.
Και ο Τραμπ απαντά χτυπώντας το ICC
Δεν είναι τυχαίο ότι στην ίδια ομιλία ο Αμερικανός πρόεδρος επιτέθηκε μετωπικά στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.
Δήλωσε ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να δεχθούν Αμερικανούς στρατιωτικούς να ερευνηθούν ή να δικαστούν από έναν διεθνή θεσμό τον οποίο χαρακτήρισε εχθρικό προς τη χώρα του.
Η σύνδεση των δύο θεμάτων είναι πολιτικά σημαντική.
Τη στιγμή που αυξάνεται η διεθνής συζήτηση για τις πράξεις όλων των εμπλεκομένων στον πόλεμο, ο Τραμπ ξεκαθαρίζει ότι δεν αναγνωρίζει στο ICC δικαιοδοσία πάνω στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις.
Από το Ιράν στη Βενεζουέλα: Η ίδια φιλοσοφία
Η ίδια λογική εμφανίστηκε όταν ο Τραμπ πέρασε στη Βενεζουέλα.
Παρουσίασε τις αμερικανικές επιχειρήσεις εκεί ως απόδειξη ότι οι ΗΠΑ δεν θα επιτρέψουν πλέον απειλές να εδραιωθούν στο Δυτικό Ημισφαίριο.
«Οι ενέργειές μας στη Βενεζουέλα είναι απόδειξη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιτρέψουν πλέον σε απειλές κατά της Αμερικής να αποκτήσουν έρεισμα οπουδήποτε στο Δυτικό Ημισφαίριο», είπε σύμφωνα με το Reuters.
Από το Ιράν έως τη Βενεζουέλα, το μοτίβο είναι παρόμοιο:
πρώτα επίδειξη ισχύος και στη συνέχεια διαπραγμάτευση υπό νέους συσχετισμούς.
Ούτε η Κούβα μένει εκτός
Ο Τραμπ έστρεψε στη συνέχεια τα πυρά του στην Κούβα, την οποία χαρακτήρισε αποτυχημένο κράτος και προέβλεψε την πτώση του σημερινού συστήματος.
Μέλη της κουβανικής αντιπροσωπείας αποχώρησαν από την αίθουσα κατά τη σχετική αναφορά, σύμφωνα με το Reuters.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αποκάλυψε επίσης ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επιβλέπει διαπραγματεύσεις που αφορούν την Κούβα.
Και εδώ το μήνυμα ήταν ίδιο: πίεση για αλλαγή συμπεριφοράς — και διαπραγμάτευση από θέση ισχύος.
Ένας Τραμπ διαφορετικός από το 2025
Υπήρχε όμως και μια ενδιαφέρουσα διαφορά από την περσινή εμφάνισή του στον ΟΗΕ.
Το 2025 ο Τραμπ είχε χρησιμοποιήσει το βήμα για μια ευρύτερη σύγκρουση με τον Οργανισμό και τους παγκόσμιους ηγέτες.
Φέτος εξακολούθησε να επικρίνει τη γραφειοκρατία του ΟΗΕ και να προβάλλει τις περικοπές που προωθεί η κυβέρνησή του, αλλά η ομιλία ήταν περισσότερο προσανατολισμένη στην παρουσίαση συγκεκριμένης στρατηγικής ισχύος.
Ο αντίπαλος δεν ήταν τόσο ο ΟΗΕ.
Ήταν όσοι, κατά την αμερικανική κυβέρνηση, αμφισβητούν την πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ.
Μετά την απειλή, έντεκα συναντήσεις
Και εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη αντίφαση — ή η πιο καθαρή εικόνα της στρατηγικής Τραμπ.
Αμέσως μετά την πολεμική ομιλία, ο Αμερικανός πρόεδρος επρόκειτο να περάσει σε έναν μαραθώνιο διπλωματικών συναντήσεων.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα που μετέδωσε το Reuters, είχε προγραμματισμένες επαφές με τουλάχιστον 11 ξένους ηγέτες και εκπροσώπους, μεταξύ των οποίων ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και οι εκπρόσωποι των έξι αραβικών κρατών του Κόλπου.
Απειλές στο βήμα.
Διαπραγματεύσεις αμέσως μετά.
Αυτό δεν είναι περιφερειακό στοιχείο της πολιτικής Τραμπ.
Είναι η ίδια η μέθοδός της.
Το «deal or annihilation» ως δόγμα
Η πραγματική είδηση της ομιλίας, επομένως, δεν είναι μόνο ότι ένας Αμερικανός πρόεδρος χρησιμοποίησε τη λέξη «annihilate» απέναντι στο Ιράν.
Είναι ότι παρουσίασε δημόσια ένα μοντέλο άσκησης εξωτερικής πολιτικής.
Η στρατιωτική ισχύς δημιουργεί το νέο status quo.
Η οικονομική πίεση αυξάνει το κόστος της αντίστασης.
Και η διπλωματία έρχεται στο τέλος για να μετατρέψει τον νέο συσχετισμό σε συμφωνία.
Το εάν αυτή η στρατηγική θα οδηγήσει πράγματι σε ειρήνη ή σε νέα κλιμάκωση δεν μπορεί σήμερα να προεξοφληθεί.
Υπάρχει όμως ένα δεδομένο που πλέον δεν κρύβεται πίσω από διπλωματικές διατυπώσεις:
ο Τραμπ προσφέρει στην Τεχεράνη ένα deal, αλλά ταυτόχρονα θέλει να την πείσει ότι το κόστος του “όχι” μπορεί να γίνει υπαρξιακό.
Και αυτό είναι πολύ μεγαλύτερο από μία ατάκα στον ΟΗΕ.
Είναι η πιο καθαρή μέχρι σήμερα περιγραφή του τρόπου με τον οποίο ο Λευκός Οίκος θέλει να τελειώσει τον πόλεμο.
Πηγή: pagenews.gr