Η αγορά πετρελαίου έκανε μέσα σε λίγες ημέρες μια εντυπωσιακή στροφή.
Από τον φόβο μιας νέας εκτόξευσης των τιμών, πέρασε στην προσδοκία ότι δύο από τα μεγαλύτερα προβλήματα προσφοράς στη Μέση Ανατολή μπορεί να αρχίσουν να χαλαρώνουν.
Το Brent έκλεισε την Τρίτη κάτω από τα $100 το βαρέλι για πρώτη φορά από τις αρχές Σεπτεμβρίου και συνέχισε χαμηλότερα την Τετάρτη.
Στις 04:21 GMT, τα futures του Brent βρίσκονταν στα $98,16, με πτώση 1,1%, ενώ το WTI υποχωρούσε στα $89,01. Και τα δύο συμβόλαια συμπλήρωναν έξι συνεχόμενες πτωτικές συνεδριάσεις.
Δεν πρόκειται όμως απλώς για profit taking.
Η αγορά έχει αρχίσει να επανατιμολογεί τον ίδιο τον γεωπολιτικό κίνδυνο.
Δύο ειδήσεις άλλαξαν το oil trade
Η πρώτη έρχεται από τη Σαουδική Αραβία.
Το Ριάντ άρχισε να επαναφέρει σε λειτουργία τον στρατηγικό East–West Pipeline, τον αγωγό περίπου 1.200 χιλιομέτρων που μεταφέρει αργό από τα ανατολικά πεδία της χώρας προς το Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η σημασία του είναι τεράστια: επιτρέπει στη Σαουδική Αραβία να παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ.
Ο αγωγός έχει ονομαστική δυναμικότητα έως περίπου 7 εκατ. βαρέλια ημερησίως, αν και η επανεκκίνησή του δεν σημαίνει ότι αυτή η ποσότητα επιστρέφει αμέσως στις διεθνείς αγορές.
Η δεύτερη είδηση είναι πολιτική.
Ο Donald Trump δήλωσε ότι οι αμερικανικές επαφές γύρω από το Ιράν ήταν «πολύ καλές» και «πολύ παραγωγικές», ενώ είπε ότι αναμένεται νέα επαφή. Η αγορά διάβασε τις δηλώσεις ως πιθανή αρχή διπλωματικής διαδικασίας, όχι ως συμφωνία.
Και αυτό ήταν αρκετό.
Γιατί το μεγάλο premium που έχει ενσωματωθεί στο πετρέλαιο δεν προέρχεται μόνο από τα βαρέλια που λείπουν.
Προέρχεται από τον φόβο για τα βαρέλια που θα μπορούσαν να λείψουν αύριο.
Ο πραγματικός game changer λέγεται Hormuz
Στην καρδιά ολόκληρου του trade βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ.
Η θαλάσσια κυκλοφορία παραμένει δραματικά περιορισμένη σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το The National, τη Δευτέρα πέρασαν μόλις δύο εμπορικά πλοία, έναντι περίπου 125 ημερησίως πριν από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου — με την επιφύλαξη ότι τα δεδομένα δεν περιλαμβάνουν πλοία με απενεργοποιημένους αναμεταδότες AIS.
Γι’ αυτό και οποιαδήποτε ένδειξη ότι το Hormuz μπορεί να επανέλθει σταδιακά σε πιο φυσιολογική λειτουργία έχει τεράστια επίδραση στην αγορά.
Υπήρξαν δημοσιεύματα ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να δεχθεί επαναλειτουργία του στενού μέσα σε επτά ημέρες εφόσον η Ουάσιγκτον μειώσει τη στρατιωτική πίεση και τους περιορισμούς στα ιρανικά λιμάνια. Ωστόσο, ιρανικά μέσα μετέδωσαν στη συνέχεια διάψευση της συγκεκριμένης πρότασης. Άρα το σενάριο παραμένει μη επιβεβαιωμένο και υπό διαπραγμάτευση, όχι συμφωνία.
Αυτό είναι κρίσιμο για το headline:
το Hormuz δεν έχει ανοίξει.
Η αγορά ποντάρει στην πιθανότητα αποκλιμάκωσης.
Το δεύτερο Hormuz της Σαουδικής Αραβίας
Εδώ μπαίνει ο East–West Pipeline.
Ο αγωγός λειτουργεί ουσιαστικά ως στρατηγική ασφαλιστική δικλείδα της Σαουδικής Αραβίας απέναντι σε μια κρίση στον Περσικό Κόλπο.
Ξεκινά από την ανατολική πετρελαϊκή ζώνη και καταλήγει στην Ερυθρά Θάλασσα.
Άρα:
Hormuz κλειστό ή περιορισμένο → το πετρέλαιο μπορεί να κινηθεί δυτικά → Yanbu → Ερυθρά Θάλασσα.
Η εγκατάσταση είχε τεθεί εκτός λειτουργίας μετά από επιθέσεις με drones που προκάλεσαν ζημιές σε αντλιοστάσια και διέκοψαν φορτώσεις από το Yanbu.
Η επανεκκίνηση αλλάζει τώρα την εξίσωση.
Όχι επειδή λύνει ολόκληρο το πρόβλημα.
Αλλά επειδή δημιουργεί ξανά μία εναλλακτική διαδρομή.
Η αγορά έκανε το calculation αμέσως
Το αποτέλεσμα ήταν χαρακτηριστικό.
Το Brent υποχώρησε σχεδόν 3%, μέχρι περίπου τα $97,43, μετά τις πληροφορίες για την επαναλειτουργία του αγωγού, προτού ανακάμψει μερικώς.
Σε εβδομαδιαία βάση, η πτώση ήταν ήδη περίπου 6% για το Brent νωρίς την Τετάρτη, ενώ το WTI είχε χάσει σχεδόν 8%.
Αυτό δείχνει πόσο μεγάλο μέρος της προηγούμενης ανόδου αποτελούσε γεωπολιτικό premium.
Όταν η αγορά πίστευε ότι η Μέση Ανατολή μπορούσε να χάσει ακόμη περισσότερη εξαγωγική δυναμικότητα, πλήρωνε πάνω από $100.
Μόλις εμφανίστηκαν δύο πιθανές βαλβίδες εκτόνωσης —Saudi pipeline και US–Iran diplomacy— άρχισε να αφαιρεί αυτό το premium.
Αλλά υπάρχει μία μεγάλη παγίδα
Το πετρέλαιο κάτω από $100 δεν σημαίνει ότι η ενεργειακή κρίση τελείωσε.
Οι περιορισμοί στο Hormuz παραμένουν.
Η ασφάλεια στην Ερυθρά Θάλασσα παραμένει εύθραυστη.
Οι επιθέσεις των Houthis και οι ευρύτερες συγκρούσεις στην περιοχή εξακολουθούν να επηρεάζουν τις ενεργειακές διαδρομές.
Και η επαναλειτουργία του East–West Pipeline γίνεται σταδιακά.
Το Financial Times σημειώνει ότι δεν έχει γνωστοποιηθεί ακόμη πόσο αργό θα μπορεί να μεταφερθεί άμεσα, ενώ μέρος των ροών μπορεί να κατευθυνθεί σε εγχώρια διυλιστήρια και όχι στις εξαγωγές.
Άρα το headline της αγοράς είναι:
περισσότερη πιθανή προσφορά — όχι πλήρης αποκατάσταση της προσφοράς.
Από τα $107–110 στα $98
Η μεταβολή είναι μεγάλη.
Πριν από λίγες ημέρες η συζήτηση στις αγορές περιστρεφόταν γύρω από Brent στα $107–110 και το ενδεχόμενο νέας κίνησης προς τα πάνω.
Τώρα βρίσκεται κάτω από $100.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η αγορά έχει αποφασίσει πως ο πόλεμος τελειώνει.
Σημαίνει ότι το distribution of risk άλλαξε.
Πριν:
κλιμάκωση → λιγότερα βαρέλια → υψηλότερο Brent.
Τώρα:
Saudi pipeline + διπλωματία → πιθανώς περισσότερα βαρέλια → χαμηλότερο risk premium.
Και ξαφνικά αναπνέουν Fed και ΕΚΤ
Η πτώση του πετρελαίου έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από την αγορά commodities.
Το ενεργειακό σοκ είχε ξαναβάλει τις κεντρικές τράπεζες σε εξαιρετικά δύσκολη θέση.
Υψηλότερο πετρέλαιο σημαίνει:
ακριβότερη βενζίνη και diesel,
υψηλότερα μεταφορικά,
μεγαλύτερο κόστος παραγωγής,
νέα πίεση στον πληθωρισμό.
Και τελικά μεγαλύτερη πίεση σε Fed και ECB να κρατήσουν αυστηρή νομισματική πολιτική.
Γι’ αυτό η πτώση του Brent έχει ήδη περάσει στα ομόλογα.
Τα αμερικανικά Treasury futures ενισχύθηκαν καθώς υποχωρούσε το πετρέλαιο, με την απόδοση του 10ετούς να παραμένει κάτω από το 5%.
Αν η αποκλιμάκωση του πετρελαίου αποδειχθεί βιώσιμη, μειώνει έναν από τους βασικούς εξωγενείς πληθωριστικούς κινδύνους.
Ευρώπη: Εδώ είναι το πραγματικό όφελος
Για την Ευρώπη, η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η ευρωπαϊκή οικονομία είναι περισσότερο ευάλωτη σε ένα εισαγόμενο ενεργειακό σοκ από ό,τι οι ΗΠΑ.
Και γι’ αυτό το Brent κάτω από $100 είναι πολύ πιο σημαντικό από έναν απλό αριθμό στην οθόνη των traders.
Εάν διατηρηθεί:
μειώνει το κόστος εισαγόμενης ενέργειας,
περιορίζει την πίεση στις επιχειρήσεις,
βελτιώνει το inflation outlook,
και μπορεί να μειώσει την ανάγκη για ακόμη πιο επιθετική νομισματική σύσφιγξη.
Δεν αναιρεί όμως όσα έχουν ήδη συμβεί.
Οι υψηλές ενεργειακές τιμές έχουν ήδη περάσει σε καύσιμα, μεταφορές και πληθωρισμό.
Και για την Ελλάδα;
Η ελληνική οικονομία έχει ιδιαίτερη έκθεση στις μεταβολές των διεθνών τιμών ενέργειας.
Η αποκλιμάκωση του Brent, εφόσον διαρκέσει, μπορεί σταδιακά να περιορίσει την πίεση σε:
καύσιμα κίνησης,
μεταφορικό κόστος,
τουριστικές επιχειρήσεις,
βιομηχανία,
και τελικά στον πληθωρισμό.
Όμως η μετάδοση δεν είναι ούτε αυτόματη ούτε άμεση.
Η τελική τιμή στην αντλία εξαρτάται επίσης από ισοτιμίες, διύλιση, περιθώρια εμπορίας και φορολογία.
Άρα:
Brent -10% δεν σημαίνει βενζίνη -10%.
Το μεγάλο bear case: Αν ανοίξει πραγματικά το Hormuz
Εδώ βρίσκεται το σενάριο που μπορεί να αλλάξει περισσότερο την αγορά.
Εάν υπάρξει πραγματική συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν και αποκατασταθεί ουσιαστικά η ναυσιπλοΐα στο Hormuz, τότε ένα μεγάλο μέρος του geopolitical premium μπορεί να αφαιρεθεί από το Brent.
Ταυτόχρονα, η λειτουργία του East–West Pipeline θα δημιουργούσε δεύτερη διαδρομή για τη σαουδαραβική παραγωγή.
Αυτό θα ήταν το πραγματικό double supply relief.
Αλλά δεν έχει συμβεί ακόμη.
Και το bull case παραμένει τρομακτικό
Η άλλη πλευρά της εξίσωσης δεν έχει εξαφανιστεί.
Η Bank of America έχει προειδοποιήσει ότι σε περίπτωση νέας σοβαρής συρρίκνωσης της προσφοράς το Brent θα μπορούσε να κινηθεί ακόμη και πάνω από τα $150 για να προκαλέσει καταστροφή ζήτησης. Πρόκειται για σενάριο κινδύνου της τράπεζας, όχι για βασική πρόβλεψη.
Και αυτό εξηγεί γιατί το oil trade παραμένει εξαιρετικά νευρικό.
Μία διπλωματική δήλωση μπορεί να αφαιρέσει $3–5.
Μία νέα επίθεση σε κρίσιμη ενεργειακή υποδομή μπορεί να τα επαναφέρει.
Από τον φόβο της έλλειψης στην ελπίδα της προσφοράς
Αυτό είναι τελικά που άλλαξε μέσα σε λίγες ώρες.
Όχι ο πόλεμος.
Όχι το Hormuz.
Όχι ακόμη η πραγματική ισορροπία προσφοράς.
Άλλαξε η προσδοκία.
Η αγορά είδε ταυτόχρονα:
Saudi East–West Pipeline → επιστρέφει σταδιακά.
Yanbu → πιθανή επαναφορά εξαγωγών.
ΗΠΑ–Ιράν → νέα διπλωματική κινητικότητα.
Hormuz → πιθανότητα μελλοντικής αποκλιμάκωσης, αλλά όχι ακόμη επιβεβαιωμένη επαναλειτουργία
Και το αποτέλεσμα ήταν άμεσο:
Brent κάτω από $100.
Το επόμενο μεγάλο market move θα κριθεί πλέον από το αν αυτή η προσδοκία θα γίνει πραγματικότητα.
Γιατί εάν το Hormuz ανοίξει ουσιαστικά και το σαουδαραβικό bypass επιστρέψει σε μεγάλη κλίμακα, η αγορά θα πρέπει να ξαναϋπολογίσει πόσο από το σημερινό πολεμικό premium δικαιολογείται.
Αν όμως η διπλωματία αποτύχει ή χτυπηθεί ξανά κρίσιμη ενεργειακή υποδομή, το $100 μπορεί να αποδειχθεί απλώς μια σύντομη στάση.
Πηγή: Pagenews.gr