Το Ορμούζ έκλεισε και το Ιράν άνοιξε «πίσω πόρτα» μέσω Κασπίας και Ρωσίας
Πάνω από το 30% των εισαγωγών του Ιράν περνά πλέον από τα βόρεια λιμάνια, καθώς η Τεχεράνη επιχειρεί να μεταφέρει εμπόριο και στρατηγικές ροές μακριά από τον Περσικό Κόλπο.
Πάνω από το 30% των εισαγωγών του Ιράν περνά πλέον από τα βόρεια λιμάνια, καθώς η Τεχεράνη επιχειρεί να μεταφέρει εμπόριο και στρατηγικές ροές μακριά από τον Περσικό Κόλπο.
Ο IEA χαρακτηρίζει τη σημερινή κρίση τη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς στην ιστορία της αγοράς πετρελαίου. Παρά τη μεγαλύτερη απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων που έγινε ποτέ, οι πιέσεις επέστρεψαν.(IEA)
Η αγορά πετρελαίου γυρίζει ξανά ανοδικά καθώς οι προσδοκίες για άμεση διπλωματική επαφή Ουάσιγκτον–Τεχεράνης στον ΟΗΕ υποχωρούν. Το Brent ανέβηκε στα $101,06 και το WTI στα $96,19, επιβεβαιώνοντας ότι κάθε διπλωματικό σήμα μεταφράζεται πλέον σχεδόν αμέσως στην τιμή του βαρελιού.
Οι ενεργειακές υποδομές παραμένουν ένας από τους σημαντικότερους μοχλούς πίεσης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, με το Κίεβο να στοχεύει τη ρωσική ενεργειακή οικονομία και τη Μόσχα να διατηρεί δυνατότητα πλήγματος στο ουκρανικό σύστημα.
Το Brent κινείται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, όμως ξεκίνησε τη Δευτέρα με πτώση καθώς η ανάκαμψη των σαουδαραβικών αποστολών δίνει προσωρινή ανάσα στην αγορά.
Η Τεχεράνη δηλώνει ότι τα Στενά δεν θα ανοίξουν μέχρι να ικανοποιηθούν οι όροι της, την ώρα που συνεχίζεται η διπλωματική επικοινωνία με την Ουάσιγκτον και το Brent παραμένει πάνω από τα 100 δολάρια.
Οι ροές πετρελαίου και LNG από το Hormuz βρίσκονται σε υψηλό εξαμήνου, αλλά σχεδόν ταυτόχρονα οι Χούθι εκτοξεύουν βαλλιστικό πύραυλο προς το Ριάντ και επιχειρούν επιθέσεις στο Yanbu. Η ενεργειακή αγορά κερδίζει ξανά την ανατολική πύλη του Κόλπου, αλλά βλέπει το ρίσκο να μεταφέρεται δυτικά — προς την Ερυθρά Θάλασσα και τις ίδιες τις σαουδαραβικές υποδομές.
Οι μεταφορές πετρελαίου και LNG μέσω του Στενού του Ορμούζ έφτασαν τις τελευταίες δύο εβδομάδες στο υψηλότερο επίπεδο έξι μηνών, σύμφωνα με τον επικεφαλής της CENTCOM. Οι κύριες λωρίδες διέλευσης έχουν καθαριστεί από νάρκες και η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι οι ναυτικές συνοδείες αρχίζουν να αποδίδουν — χωρίς όμως να έχει εξαφανιστεί το γεωπολιτικό risk premium.
Τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου βρίσκονται αισθητά χαμηλότερα από πέρυσι, ενώ η κρίση στο Ορμούζ έχει περιορίσει τη ροή LNG από το Κατάρ. Η Ευρώπη χρειάζεται πλέον ήπιο χειμώνα, υψηλές εισαγωγές και περισσότερη παραγωγή από ΑΠΕ για να αποφύγει νέα ενεργειακή κρίση.
Το πραγματικό πρόβλημα της νέας ενεργειακής κρίσης δεν βρίσκεται πλέον μόνο στο αργό πετρέλαιο. Η πίεση μεταφέρεται στα διυλισμένα καύσιμα, στα διυλιστήρια και στη ναυτιλία, με το diesel να γίνεται κρίσιμο σημείο για μεταφορές, βιομηχανία και πληθωρισμό. Και αυτό κάνει το σημερινό σοκ διαφορετικό από τις κλασικές πετρελαϊκές κρίσεις.
Η πρέσβης των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκιλφόιλ τοποθετεί την Ελλάδα στο κέντρο της νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, συνδέοντας τον Κάθετο Διάδρομο, το αμερικανικό LNG και την περιφερειακή συνεργασία με την ενεργειακή και γεωπολιτική ασφάλεια.
Ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του πλανήτη βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της γεωπολιτικής σύγκρουσης, καθώς οι Χούθι ενισχύουν τη θέση τους γύρω από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ και προσφέρουν στην Τεχεράνη ακόμη έναν ισχυρό μοχλό πίεσης απέναντι σε ΗΠΑ, Ισραήλ και παγκόσμιο εμπόριο.
Η Saudi Aramco ακυρώνει ή καθυστερεί φορτία αργού προς ευρωπαϊκά διυλιστήρια μετά το κλείσιμο του στρατηγικού αγωγού East–West και την αναστολή φορτώσεων στο Yanbu. Η Ευρώπη αναζητεί ήδη εναλλακτικές προμήθειες, ενώ το Brent κινείται πάνω από τα $105 και η κρίση αποκαλύπτει κάτι πολύ μεγαλύτερο: μετά το Hormuz, ευάλωτη είναι πλέον και η εναλλακτική έξοδος της Σαουδικής Αραβίας προς την Ερυθρά Θάλασσα.
Ο Τραμπ παρουσιάζει ως σημαντική αποκλιμάκωση μια συμφωνία Ρωσίας–Ουκρανίας για παύση των επιθέσεων στις ενεργειακές υποδομές. Για το Κίεβο όμως το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι η ανακοίνωση αλλά οι εγγυήσεις: ο ουκρανικός ενεργειακός τομέας παραμένει στρατηγικός στόχος της Μόσχας και το «όπλο του χειμώνα» είναι πολύ σημαντικό για να θεωρηθεί ότι εγκαταλείφθηκε χωρίς μηχανισμό επιτήρησης.
Με το Ορμούζ υπό ασφυκτική πίεση και τους Χούθι να προωθούνται στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, το Ριάντ βλέπει να απειλείται και η στρατηγική δυτική δίοδος των εξαγωγών του. Το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια αγοράζει χρόνο — δεν λύνει όμως το γεωπολιτικό πρόβλημα.
Το Ριάντ έκλεισε τον στρατηγικό East–West Pipeline μετά από επιθέσεις drones, την ώρα που οι Χούθι ενισχύουν τη δυνατότητά τους να απειλούν το Bab el-Mandeb. Η ενεργειακή παράκαμψη του Hormuz βρίσκεται πλέον υπό πίεση και από την πλευρά της Ερυθράς Θάλασσας.
Νέα επίθεση σε πλοίο στα Στενά του Ορμούζ, πλήγματα στη Σαουδική Αραβία, ο East-West Pipeline εκτός λειτουργίας και οι Χούθι στο στρατηγικό νησί Περίμ: η ενεργειακή κρίση περνά σε νέα φάση, καθώς δεν απειλείται πλέον μόνο η βασική αρτηρία του Κόλπου αλλά και οι διαδρομές που επέτρεπαν στην αγορά να την παρακάμπτει.
Οι Χούθι πατούν πλέον στο στρατηγικό νησί Περίμ, στην καρδιά του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, την ώρα που το Ορμούζ παραμένει υπό ασφυκτική πίεση και ο σαουδαραβικός αγωγός Ανατολής–Δύσης έχει τεθεί προσωρινά εκτός λειτουργίας. Για την Ουάσιγκτον διαμορφώνεται ένα επικίνδυνο δίλημμα: νέα στρατιωτική εμπλοκή στην Υεμένη ή αποδοχή μιας ενισχυμένης ιρανικής δυνατότητας πίεσης πάνω σε δύο από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Το Ριάντ έκλεισε τον στρατηγικό αγωγό Ανατολής–Δύσης μετά την επίθεση με drones από το Ιράκ. Με το Ορμούζ υπό πίεση και τους Χούθι να ενισχύονται στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, η αγορά πετρελαίου βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν επικίνδυνο διπλό αποκλεισμό των ενεργειακών διαδρομών του Κόλπου.
Το αμερικανικό diesel έσπασε για πρώτη φορά τα $6/γαλόνι και η ενεργειακή κρίση περνά πλέον από το πετρέλαιο στην πραγματική οικονομία. Τρόφιμα, φορτηγά, γεωργία και βιομηχανία αρχίζουν να απορροφούν το σοκ, ενώ Ορμούζ, Χούτι και ρωσικά διυλιστήρια δημιουργούν ένα επικίνδυνο τρίγωνο για τον πληθωρισμό. Για την Ελλάδα, το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο γρήγορα το διεθνές κόστος θα περάσει σε καύσιμα, μεταφορές και τιμές τροφίμων.
Η αποκάλυψη για ύποπτη ρωσική επιχείρηση κοντά στο Σβάλμπαρντ επαναφέρει το πιο ευάλωτο σημείο της δυτικής ασφάλειας: τα υποθαλάσσια καλώδια και οι ενεργειακές υποδομές. Για το NATO, το επόμενο υβριδικό χτύπημα μπορεί να μην έρθει με πύραυλο, αλλά με μια δυσδιάκριτη ενέργεια στον βυθό που θα διακόψει data, ηλεκτρισμό ή κρίσιμες ροές.