Τσίπρας: «Είχαν 7 χρόνια και €30 δισ. από το Ταμείο Ανάκαμψης – Τι έκαναν;» [vid,pics]

Καθαρά πολιτική ήταν η παρέμβαση του Αλέξη Τσίπρα στη συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ, με τον πρόεδρο της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης να επιχειρεί να μεταφέρει το κέντρο της αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση από τους μακροοικονομικούς δείκτες στην καθημερινότητα των νοικοκυριών.

Ακρίβεια, καύσιμα, ηλεκτρικό ρεύμα, συντάξεις, ανισότητες, φορολόγηση του μεγάλου πλούτου και κοστολόγηση του προγράμματος αποτέλεσαν τους βασικούς άξονες της συνέντευξης.

Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία. Μόλις μία ημέρα νωρίτερα ο Τσίπρας είχε ζητήσει πλαφόν στα 1,40 ευρώ για το πετρέλαιο θέρμανσης και στα 1,80 ευρώ για το diesel, προκαλώντας άμεση κυβερνητική αντίδραση. Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών απάντησε ότι από τις προτάσεις «λείπει το βασικό: η αριθμητική», ενώ ο Παύλος Μαρινάκης κατηγόρησε τον πρώην πρωθυπουργό ότι προτείνει εύκολες λύσεις χωρίς να λαμβάνει υπόψη το δημοσιονομικό κόστος και τους ευρωπαϊκούς κανόνες.

Σήμερα ο Τσίπρας επέλεξε να απαντήσει πολιτικά και να διευρύνει τη συζήτηση.

«Εγώ λέω ότι δεν βγαίνει»

Η φράση που διαπέρασε ουσιαστικά ολόκληρη τη συνέντευξη ήταν μία: η καθημερινότητα, σύμφωνα με τον Αλέξη Τσίπρα, δεν συμβαδίζει με την εικόνα οικονομικής προόδου που παρουσιάζει η κυβέρνηση.

«Εγώ λέω ότι δεν βγαίνει. Και όταν δεν βγαίνει, προτεραιότητά μας πρέπει να είναι να αντιμετωπίσουμε την κρίση με έγνοια για αυτόν ο οποίος σηκώνεται το πρωί να πάει στη δουλειά του και βλέπει την αμόλυβδη στα 2,4».

Ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. επικαλέστηκε την αγοραστική δύναμη, το κόστος στέγασης και την ενεργειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών, επιμένοντας ότι οι αυξήσεις στους ονομαστικούς μισθούς δεν αρκούν από μόνες τους για να περιγράψουν την οικονομική κατάσταση.

«Θέλετε να δούμε λίγο τις αυξήσεις των τιμών όλο αυτό το διάστημα; Θέλετε να δούμε πώς είναι η αγοραστική δύναμη; Διότι ο μισθός είναι συνάρτηση και της αγοραστικής δύναμης».

«Είστε κυβέρνηση, κάντε κάτι»

Ιδιαίτερα υψηλοί ήταν οι τόνοι για τις τιμές των καυσίμων.

Ο Τσίπρας επανέφερε τη συζήτηση για τα διαθέσιμα εργαλεία παρέμβασης και αμφισβήτησε την κυβερνητική θέση ότι τα δημοσιονομικά περιθώρια περιορίζουν δραστικά τις επιλογές.

«Εμείς είπαμε ότι είναι τα τέσσερα εργαλεία. Διαλέξτε. Ή και έναν συνδυασμό αυτών. Εμείς τι λέμε; Είστε κυβέρνηση, κάντε κάτι».

Και συνέχισε:

«Δεν μπορείτε να μας λέτε ότι έχουμε success story τώρα, να έχει φτάσει η τιμή στην αμόλυβδη στα 2,4 και το πετρέλαιο θέρμανσης να φτάσει στο 1,5».

Η παρέμβαση έρχεται μετά την πρότασή του για συγκεκριμένα πλαφόν στα καύσιμα και ενώ η ενεργειακή ακρίβεια εξελίσσεται σε κεντρικό πολιτικό μέτωπο ενόψει του χειμώνα. Η κυβέρνηση αντιτείνει ότι ορισμένες από τις προτάσεις της ΕΛ.Α.Σ. είτε προσκρούουν στους ευρωπαϊκούς κανόνες είτε συνεπάγονται υψηλό δημοσιονομικό κόστος.

Τσίπρας για «καρτέλ»: Τράπεζες, σούπερ μάρκετ και διυλιστήρια

Ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. έβαλε όμως στη συζήτηση και τη λειτουργία της ίδιας της αγοράς.

Στην ερώτηση για το πού εντοπίζει προβλήματα ανταγωνισμού, ήταν ιδιαίτερα αιχμηρός:

«Υπάρχει στα σούπερ μάρκετ. Υπάρχει στις τράπεζες».

Και αναφερόμενος στα διυλιστήρια πρόσθεσε:

«Δύο πόλοι έχουμε. Δεν το λέω εγώ. Το λέει η Επιτροπή Ανταγωνισμού».

Η αναφορά περί «καρτέλ» αποτελεί πολιτικό χαρακτηρισμό του ίδιου και δεν ισοδυναμεί με διαπίστωση παράνομης σύμπραξης από αρμόδια αρχή.

Η ΕΛ.Α.Σ. έχει πάντως ανεβάσει το ζήτημα των διυλιστηρίων ψηλά στην ατζέντα της, ζητώντας πλαφόν στα υπερκέρδη και φορολόγησή τους, με το ερώτημα εάν το κόστος της ενεργειακής κρίσης θα επιβαρύνει ξανά τους καταναλωτές.

Ρεύμα και φυσικό αέριο: «Τι έχει κάνει η κυβέρνηση;»

Στη συνέχεια ο Τσίπρας επιχείρησε να μεταφέρει την πίεση από τη διεθνή ενεργειακή κρίση στις επιλογές που έγιναν στο εσωτερικό της χώρας.

«Τι έχει κάνει η κυβέρνηση; Έχει φροντίσει να προμηθευτεί φυσικό αέριο σε χαμηλότερες τιμές; Να κλείσει συμβόλαια το καλοκαίρι, όχι τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, όταν οι τιμές ήταν χαμηλές; Έχει φροντίσει να προχωρήσει ένα πρόγραμμα αποθήκευσης μπαταριών ηλεκτρικής ενέργειας;»

Και αμέσως μετά έθεσε το ζήτημα της διάρκειας της διακυβέρνησης Μητσοτάκη:

«Η κυβέρνηση κυβερνά επτά χρόνια, σε συνθήκες που είναι προφανώς πολύ ευνοϊκότερες από αυτές που κυβερνούσα εγώ όταν είχα μνημόνια. Και αυτά τα επτά χρόνια είχε εργαλεία. Είχε δημοσιονομικές δυνατότητες. Είχε το Ταμείο Ανάκαμψης που ήταν 30 δισ. Τι έκανε;»

Πρόκειται για μία από τις πολιτικά σημαντικότερες μετατοπίσεις της επιχειρηματολογίας του.

Ο Τσίπρας επιχειρεί πλέον να αντιστρέψει τη σύγκριση με το 2015–2019 και να μεταφέρει το βάρος στα επτά χρόνια της σημερινής κυβέρνησης.

«Παράδοξο να συγκρίνουμε σήμερα με την εποχή των μνημονίων»

Ο ίδιος δεν απέφυγε τη συζήτηση για τη δική του κυβερνητική θητεία.

Αντίθετα, υποστήριξε ότι η απευθείας σύγκριση των δύο περιόδων αγνοεί τις εντελώς διαφορετικές συνθήκες στις οποίες λειτουργούσε τότε η ελληνική οικονομία.

«Η χώρα από το 2010 ως το 2018 ήταν σε μια μη κανονική κατάσταση. Δεν ήταν φυσιολογική η κατάσταση τότε. Το θυμάστε. Εδώ ήμασταν και τα ζήσαμε».

Και πρόσθεσε:

«Να είμαστε σήμερα και να συγκρίνουμε την περίοδο εκείνη με μια περίοδο που είμαστε οκτώ χρόνια εκτός μνημονίων, με πολύ σημαντικότερες δημοσιονομικές δυνατότητες, είναι παράδοξο».

Η 13η σύνταξη ξανά στο τραπέζι

Ένα ακόμη μέτωπο που άνοιξε ο Τσίπρας αφορά τους συνταξιούχους.

«Τι πιστεύετε; Ότι εγώ δεν θα ήθελα να εξαγγείλω 13ο μισθό και 13η σύνταξη; Πολύ ωραίο. Εύκολο δεν είναι».

Στη συνέχεια υπενθύμισε τη δική του παρέμβαση του 2019:

«Εγώ ήμουν αυτός ο οποίος το 2019 επανέφερε τη 13η σύνταξη. Όχι ολόκληρη, αλλά για τους χαμηλοσυνταξιούχους ήταν ολόκληρη».

Και επιτέθηκε στην κυβέρνηση:

«Ήρθε ο Μητσοτάκης το 2019 και την κατήργησε. Είμαστε επτά χρόνια, ένα δισεκατομμύριο τον χρόνο. Επτά δισεκατομμύρια από τους συνταξιούχους».

Η αναφορά επαναφέρει μία από τις παλαιότερες πολιτικές συγκρούσεις Τσίπρα–Μητσοτάκη, αυτή τη φορά όμως μέσα σε ένα διαφορετικό οικονομικό περιβάλλον και με την ακρίβεια να έχει μετατραπεί σε βασικό παράγοντα πίεσης των πραγματικών εισοδημάτων.

«Για κάποιους ο λογαριασμός βγαίνει – και έχουν υπερκέρδη»

Ο Αλέξης Τσίπρας επέμεινε ότι η πίεση δεν κατανέμεται ισότιμα στην οικονομία.

«Παραγωγοί, μισθωτοί, ελεύθεροι επαγγελματίες δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα. Την ίδια στιγμή όμως, κύριε Οικονόμου, για κάποιους ο λογαριασμός βγαίνει. Και όχι απλά βγαίνει, αλλά έχουν και υπερκέρδη, τα οποία καταγράφονται».

Και συνέχισε στρέφοντας τα πυρά του στις κρατικές συμβάσεις:

«Εκατομμύρια απευθείας αναθέσεις και κλειστούς διαγωνισμούς την εξαετία, κάποιοι ονομάζουν αυτή την περίοδο. Πάνε πολύ καλά. Έτσι δεν είναι; Ευθύνη κυβέρνησης; Προφανώς είναι ευθύνη κυβέρνησης».

Η «πατριωτική εισφορά»: «Μιλάμε για το πλουσιότερο 1%»

Το σημείο στο οποίο η συνέντευξη απέκτησε ακόμη μεγαλύτερο πολιτικό ενδιαφέρον ήταν η «πατριωτική εισφορά».

Η πρόταση βρίσκεται στο επίκεντρο της κυβερνητικής κριτικής μετά την παρουσίαση του προγράμματος της ΕΛ.Α.Σ. στη Θεσσαλονίκη.

Ο Τσίπρας επιχείρησε να ξεκαθαρίσει ποιον αφορά:

«Πρώτα απ’ όλα μιλήσαμε για το 1%, το πιο ισχυρό και το πιο πλούσιο των συμπολιτών μας. Άρα μου κάνει πολύ μεγάλη εντύπωση που σπεύσανε πολιτικοί μας αντίπαλοι να υπεραμυνθούν τον πλούτο του πιο ισχυρού κομματιού της ελληνικής κοινωνίας».

Και έβαλε ακόμη πιο καθαρά το πολιτικό δίλημμα:

«Αν δεν συμβάλουν περισσότερο, η χώρα θα οδηγηθεί ξανά στα βράχια. Συσσωρεύονται σύννεφα στην ευρωπαϊκή κοινωνία. Οι ανισότητες, όσο θα διευρύνονται, τόσο θα δημιουργούν συνθήκες κοινωνικής έντασης και κοινωνικής αναταραχής».

Η πρόταση που παρουσίασε στη Θεσσαλονίκη αφορά εισφορά 1% για το ισχυρότερο 1%, με το πρόγραμμα της ΕΛ.Α.Σ. να την περιγράφει ως ένα ευρώ ετησίως ανά 100 ευρώ καθαρής περιουσίας, σε αντικατάσταση άλλων γενικών επιβαρύνσεων πάνω στην ίδια περιουσία.

«Ο πλούτος δεν φαίνεται μόνο στο εισόδημα»

Ο Τσίπρας προχώρησε όμως ένα βήμα περισσότερο στη σημερινή συνέντευξη, περιγράφοντας το είδος του πλούτου που θεωρεί ότι πρέπει να λαμβάνεται υπόψη.

«Αυτή τη στιγμή ο πλούτος δεν φαίνεται στο εισόδημα. Έχει βρει χίλιους δυο τρόπους να μη φαίνεται στο εισόδημα. Φαίνεται όμως στα ακίνητα, φαίνεται στις καταθέσεις, φαίνεται στις συμμετοχές».

Και συμπύκνωσε τη λογική της πρότασής του:

«Όταν η αξία της περιουσίας κάθε χρόνο αποδίδει 5%, 4%, 6%, αφήστε όλους τους άλλους φόρους που φορτώνουν δύο φορές κάποια πράγματα. Ένα τοις εκατό για να φτιάξουμε σχολεία, για να φτιάξουμε νοσοκομεία, για να δουν προοπτική, για να γυρίσουν τα παιδιά μας».

Στελέχη της ΕΛ.Α.Σ. έχουν ήδη υποστηρίξει δημόσια ότι το μέτρο περιορίζεται στο πλουσιότερο 1% και ότι το οικονομικό σχέδιο είναι κοστολογημένο.

Η δύσκολη ερώτηση των €7,5 δισ.

Και κάπου εκεί η συνέντευξη έφτασε στο δυσκολότερο ίσως σημείο για την ΕΛ.Α.Σ.: την κοστολόγηση.

Το πρόγραμμα που παρουσίασε ο Τσίπρας στη Θεσσαλονίκη αποτιμήθηκε από την πλευρά του στα περίπου 7,39 δισ. ευρώ, ενώ η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το πραγματικό δημοσιονομικό κόστος είναι πολλαπλάσιο. Η διαφορά αποτελεί αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης και δεν έχει επιλυθεί με ανεξάρτητη τελική κοστολόγηση.

Ο Τσίπρας απάντησε:

«Εμείς ήμασταν οι πρώτοι που είπαμε ότι καταθέτουμε το πρόγραμμά μας στο Εθνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο να το κοστολογήσει και να βγάλουμε εμείς όλους τους κοστολογητές. Ούτε εσείς ούτε εγώ ούτε η ΔΕΘ είμαστε το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους».

Και συνέχισε:

«Εγώ σας λέω, πολιτικά θα απαντήσω, λέγοντάς σας ότι με πολύ μεγάλη περίσκεψη αντιμετωπίσαμε τις προτάσεις μας σε σχέση με το δημοσιονομικό κόστος αυτής της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης».

«Πρέπει να λέμε πράγματα μετρήσιμα»

Στο συγκεκριμένο σημείο ο Τσίπρας επιχείρησε να συνδέσει την κοστολόγηση με ένα ευρύτερο ζήτημα πολιτικής αξιοπιστίας.

«Το κάναμε αυτό διότι θεωρούμε πως το κρίσιμο θέμα στην πολιτική ζωή του τόπου είναι το έλλειμμα της αξιοπιστίας. Πρέπει να λέμε πράγματα τα οποία είναι μετρήσιμα».

Και πρόσθεσε:

«Είναι πολύ εύκολο να λες “θα τα κάνεις όλα”, αλλά, όπως είπαμε, χωράει στον δημοσιονομικό χώρο που προκύπτει από το Μεσοπρόθεσμο της ίδιας κυβέρνησης».

Η φράση που μπορεί να ακολουθεί την ΕΛ.Α.Σ.: «Θα προτεραιοποιήσουμε»

Στο τέλος ήρθε και η πιο καθαρή απάντηση στο υποθετικό σενάριο κατά το οποίο η ανεξάρτητη κοστολόγηση θα βγάλει ακριβότερο το πρόγραμμα.

Η ερώτηση ήταν ουσιαστικά εάν σε αυτή την περίπτωση η ΕΛ.Α.Σ. θα εγκαταλείψει κάποια από τα μέτρα.

Ο Τσίπρας απάντησε:

«Αν το Δημοσιονομικό Συμβούλιο βγει και πει ότι το προτεινόμενο πρόγραμμά μας είναι ακριβότερο, είναι υψηλότερο το κόστος…»

Και όταν πιέστηκε για το τι θα ακολουθήσει, κατέληξε:

«Αν το πει, θα αναγκαστούμε να προτεραιοποιήσουμε».

Η συγκεκριμένη φράση έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα.

Δεν αποτελεί υπαναχώρηση από το πρόγραμμα, αλλά θέτει για πρώτη φορά τόσο καθαρά έναν μηχανισμό προσαρμογής του στις δυνατότητες που θα πιστοποιήσει ένας ανεξάρτητος θεσμός.

Ταυτόχρονα προσφέρει στην κυβέρνηση ένα προφανές πεδίο αντιπαράθεσης: ποια μέτρα θα προτεραιοποιηθούν και ποια ενδέχεται να μείνουν εκτός εάν η τελική κοστολόγηση είναι υψηλότερη;

Ο Τσίπρας επιχειρεί να αλλάξει το ερώτημα

Πίσω από όλες τις επιμέρους δηλώσεις διακρίνεται η πολιτική στρατηγική που επιχειρεί να αναπτύξει ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ.

Το ερώτημα που θέλει να θέσει δεν είναι πλέον απλώς «πόσο αναπτύσσεται η οικονομία;».

Είναι ποιος καρπώνεται την ανάπτυξη, ποιος πληρώνει περισσότερο για την κρίση και εάν η αύξηση του πλούτου μετατρέπεται σε πραγματική βελτίωση της ζωής για το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας.

Το οικονομικό πρόγραμμα που παρουσίασε στις αρχές Σεπτεμβρίου κινείται στην ίδια κατεύθυνση: κατώτατος μισθός 1.000 ευρώ, μειωμένος ΦΠΑ σε βασικά τρόφιμα, παρεμβάσεις στους λογαριασμούς ενέργειας και «πατριωτική εισφορά» στη μεγάλη περιουσία.

Η κυβέρνηση απαντά ότι το πραγματικό κριτήριο είναι εάν αυτές οι δεσμεύσεις μπορούν να χρηματοδοτηθούν χωρίς δημοσιονομικό εκτροχιασμό.

Και κάπως έτσι, μετά τη σημερινή συνέντευξη, η αντιπαράθεση αποκτά ένα πολύ συγκεκριμένο σημείο αναφοράς.

Ο Τσίπρας λέει ότι «δεν βγαίνει» η καθημερινότητα.

Η κυβέρνηση απαντά ότι πρέπει να βγαίνει και ο λογαριασμός του κράτους.

Από εδώ και πέρα, η σύγκρουση θα κριθεί και στα δύο.

Πηγή: pagenews.gr